zaterdag 20 juni 2015

Honderd jaar Terence Young

Eén van de meeste invloedrijke personen uit de historie van de James Bond-films zou vandaag honderd jaar zijn geworden: drievoudig Bond-regisseur Terence Young. De man die van Sean Connery een superster maakte.


‘Sean Connery, Sean Connery, Sean Connery.’ Dat waren volgens Terence Young de drie belangrijkste elementen voor het succes van James Bond. Young maakte de eerste twee Bond-films Dr. No en From Russia with Love. Goldfinger sloeg hij af, en na zijn derde, Thunderball, hield hij het voor gezien. Pogingen om hem later terug te vragen, liepen op niets uit. Of het moest de aller laatste Bond-film worden, dat zag hij wel zitten.

James Bond is er nog steeds. Terence Young al lang niet meer. Hij overleed ruim twintig jaar geleden op 79-jarige leeftijd.

Terence Young en Sean Connery op locatie voor From Russia with Love (1963)

Terence Young werd in 1915 geboren in Shanghai, als zoon van een Britse politieofficier die gestationeerd was in China. De eerste stappen in de filmwereld waren begin jaren 40 als scenarioschrijver. Na de Tweede Wereldoorlog, waar Young als tankcommandant deelnam aan operatie Market Garden (vooral bekend door de Slag om Arnhem), regisseerde hij in 1948 zijn eerste speelfilm: Corridor of Mirrors. Dit was trouwens ook het filmdebuut van Christopher Lee. Lois Maxwell, die later Miss Moneypenny zou spelen in veertien Bond-films, heeft een bijrol in Youngs regiedebuut.

Gedurende de jaren 50 zou Terence Young voor Warwick Films een viertal avonturenfilms maken. Warwick was eigendom van Irving Allen en Albert R. Broccoli. Deze laatste had interesse in de James Bond-verhalen van Ian Fleming. Allen, die er niks in zag, schoffeerde Fleming en liet Broccoli beduusd achter. Korte tijd later zou Broccoli in zee gaan met Harry Saltzman en de eerste Bond-film Dr. No maken. Met als regisseur: Terence Young.

Terence Young regisseert Sean Connery en Ursula Andress in Dr. No (1962)

Voor de eerste Bond-film vroegen Broccoli en Young een aantal crewleden terug die aan films van Warwick hadden meegwerkt. Zoals stuntman Bob Simmons en cinematograaf Ted Moore, die uiteindelijk bij acht Bond-films achter de camera plaats zou nemen. De hoofdrolspeler was ook een oude bekende van Young: de Schotse acteur genaamd Sean Connery. Die eerder een bijrol had in Action of the Tiger van Terence Young.

Connery voldeed niet direct aan het plaatje van James Bond zoals bijvoorbeeld Ian Fleming voor ogen had. Connery was te weinig gentleman. Young nam de jonge Schot onder zijn hoede en leerde hem hoe hij zich moest bewegen, hoe hij zich moest kleden en zelfs hoe hij moest eten. De regisseur creëerde het James Bond-personage vooral naar zichzelf, een avonturier die van de goede dingen des levens geniet. Nadat het personage, op aanwijzing van Terence Young, in Dr. No werd geïntroduceerd, kon niemand meer om Sean Connery heen. Tegen wil en dank voor altijd James Bond.

Onuitwisbaar: de introductie van James Bond in Dr. No

Terence Young met Dr. No-acteur Joseph Wiseman

Dr. No bleek een succes, de voorbereidingen op de tweede Bond-film From Russia with Love waren inmiddels in gang gezet. Een tumultueuze productie die vertraging opliep en boven het verdubbelde budget (ten opzichte van Dr. No) uitkwam; één van de hoofdrolspelers (Pedro Armendáriz) bleek terminaal ziek en kwam te overlijden (Young fungeerde als stand-in voor langeafstandsshots); een helikopter met onder meer de regisseur aan boord stortte neer in een Schots meer, Young en inzittenden wisten ternauwernood te ontsnappen; Bond-girl Dianiela Bianchi raakte gewond tijdens een auto-ongeluk; het script werd tijdens de opnames herschreven; tijdens de montage werden vele scènes verplaatst, terwijl belangrijke scènes nog moesten worden opgenomen. Al met al een rommelige productie, maar wat een film!

Sean Connery en Daniela Bianchi geregisseerd door Terence Young in From Russia with Love

Terence Young kreeg ook de kans Goldfinger te maken, maar dat liep stuk op salarisonderhandelingen. Young besloot een ander filmproject te kiezen. Waarop Broccoli en Saltzman voor hun derde Bond-film met Guy Hamilton in zee gingen.

Voor Thunderball was Young weer terug. Ditmaal omdat Hamilton een volgende Bond-film afsloeg (hij zou er later nog drie maken). Thunderball vormde aanvankelijk de basis voor de eerste Bond-film. Het gelijknamige boek was namelijk op dat moment het nieuwste avontuur van Fleming, maar wegens een juridische strijd over wie nu de rechthebbende eigenaar van dat verhaal was (zie The Battle for Bond) werd gekozen om eerst Dr. No te maken. Als vierde film kwam Thunderball dan eindelijk in aanmerking. Broccoli en Saltzman sloegen de handen ineen met medeproducent Kevin McClory en Terence Young begon aan zijn derde Bond-film. Volgens Young werd Thunderball op het juiste moment gemaakt. Als eerste film hadden ze dit resultaat (met het beperkte budget van toen) nooit kunnen bereiken.

Terence Young met Sean Connery en Claudine Auger op locatie voor Thunderball (1965)

Thunderball sloeg in als een bom. Mede dankzij de goede kritieken van voorganger Goldfinger, werd deze vierde Bond-film de meest lucratieve uit de reeks. Een record dat onlangs pas verbroken is door Skyfall.

Voor You Only Live Twice (geregisseerd door Lewis Gilbert) is Terence Young niet meer in aanmerking gekomen. De Bond-films werden te groot en te fantasierijk, waarbij de technische hulpmiddelen belangrijker werden dan het verhaal en de personages. Iets dat bij Goldfinger werd ingezet en bij Thunderball steeds duidelijker werd. Young was uit onenigheid al niet meer betrokken bij de montage van zijn laatste Bond-film. In plaats daarvan regisseerde hij een ander verhaal van Ian Fleming: The Poppy Is Also a Flower.

Terence Young op locatie voor The Amazons (1973)

Na zijn James Bond-carrière bleef Young tot eind jaren 80 met wisselend succes films maken. De man die aan de basis van 007 stond, zoals wij die nu in de bioscoop nog kennen, overleed op 7 september 1994 in Cannes aan een hartaanval.

Geen opmerkingen: