Film van formaat

Toch weer enorm onder de indruk van Licence to Kill (1989) gisteravond ter ere van diens dertigste verjaardag. De laatste uit de reeks van vijf Jonn Glen-films, de laatste met Timothy Dalton, de laatste met medewerking van Richard Maibaum en Maurice Binder en de laatste waar Cubby Broccoli actief bij betrokken was. Licence to Kill markeert het einde van een tijdperk.

John Glen en Timothy Dalton

Zo nu en dan duikt de term ‘tv-film’ weer eens op als het gaat om de Bond-films uit de karige jaren 80. En daar kun je voor een groot deel in meegaan als je bedenkt dat deze Bond-films, die van John Glen, allen minder groots ogen dan diegene waar uitgeholde vulkanen, ruimtestations en voetbalveldgrote radiotelescopen in voorkomen.

Toch, wie Licence to Kill aanschouwt, kijkt niet naar een aflevering van The A-Team. De film is met vaart gemaakt en zit vol halsbrekende stunts die echt niet enkel voor het tv-scherm zijn bedoeld. De vangst van Sanchez' vliegtuig aan het begin, de waterski-ontsnapping en de exploderende tankers dragen bij aan een cinema-ervaring van formaat. Daarin blinken de films van John Glen bij voorbaat uit: onnavolgbare actie.

Dr. No, From Russia with Love, On Her Majesty's Secret Service, Diamonds Are Forever, Live and Let Die, The Man with the Golden Gun, wat maken die films méér film dan For Your Eyes Only, Octopussy, A View to a Kill, The Living Daylights en Licence to Kill? Werkelijk niets hoor. Misschien dat de cameraregie van Alan Hume een tikkel statischer oogt? Alsof Ted Moore (niets ten nadele!) zeven keer daarvoor zo'n enorm visueel stempel op de serie heeft gedrukt, dan is het nog altijd Ken Adam geweest die daar de grootste bijdrage aan heeft.

Alec Mills, die zowel de cameraregie van Daylights als Licence voor rekening neemt, zit echt middenin de actie, waarbij de camera geregeld van links naar rechts zwiert, en let eens op de scène in de lift vlak voordat Bond bij Sanchez het dak opklimt. Dat ziet er echt goed uit.

Alec Mills op de set van The Living Daylights (1987)

Licence to Kill wordt doorgaans afgedaan als een wat zonderlinge Bond-film; James Bond gaat te werk op eigen houtje, de humor is ver te zoeken, de setting en het grootste gedeelte van de cast is Amerikaans, de score van Michael Kamen (Die Hard, Lethal Weapon) is weinig melodieus en Dalton had naar een betere kapper mogen gaan. Maar bij elkaar genomen is de zestiende James Bond-film een dijk van een actiefilm waar weinig bij te vervelen valt.

Robert Davi

Robert Davi, die buitengewoon goede slechterik uit Licence to Kill, verwoordde het deze week nog treffend: Timothy Dalton is de vader van Daniel Craigs benadering van 007. Donkerder, vol met schrammen en bulten, veel minder de pretty boy die een knokpartij afdoet met een grap. Een Bond die keihard werkt voor zijn zaak. Het blijft jammer dat er geen derde Bond-film met Dalton is gemaakt.

Om Sharkey vrij te citeren: tv-film, my ass...