Films en seriesFilms en series

zaterdag 13 april 2024

The Talented Robert Elswit

In principe hoef je niet meer te weten dan dit: ga dat zien. De achtdelige Netflix-serie Ripley. Een lust voor het oog. Beklemmend, doorspekt met subtiele humor. Met de prettige verschijning Andrew Scott als zichtbaar genietend middelpunt. En dan de beelden van Robert Elswit, director of photography van Tomorrow Never Dies (1997). Schilderijtjes tovert hij.

Visueel gezien valt Ripley het meest op. Elswits beelden zijn geschoten in het meest heldere zwart-wit. Het is heel even wennen in het begin. Eigenlijk hoopte ik dat, net als bij Casino Royale, na de introductie de kleurenknop werd gevonden. Maar eenmaal in Italië beland, met zijn onverwoestbare schoonheid van nauwe steegjes, steile trappen en statige standbeelden, is de zwart-witkeuze overweldigend.



De grote lijnen van het verhaal zullen inmiddels bekend zijn. The Talented Mr. Ripley van Patricia Highsmith, waar deze serie op is gebaseerd, werd twee keer eerder verfilmd. Alain Delon was de eerste getalenteerde meneer Ripley in Plein soleil (Purple Noon) uit 1960. Meest bekend zal de versie van Anthony Minghella zijn uit 1999 met Matt Damon in de titelrol (ook te vinden op Netflix).

In de acht delen van gemiddeld 55 minuten die Ripley de tijd neemt, komen de details anders tot hun recht. Naar mijn smaak is de serie soms iets té gedetailleerd, waardoor mij het gevoel bekroop dat er vooral meters moesten worden gefilmd. Ook geen straf, want dat betekent méér Andrew Scott en méér Robert Elswit.

Hoe verder ik in de serie kwam, hoe meer ik in Andrew Scott een nieuwe James Bond-figuur herkende. Hij heeft dat elegante, dat duistere, en dikwijls die onuitstaanbare glimlach waarmee hij overal mee weg lijkt te komen. En natuurlijk is Scott, die inmiddels tegen de vijftig loopt, aan de oudere kant, en zat hij met diezelfde sardonische tronie al in Spectre (2015). Hij oogt er jeugdig genoeg voor en ik geloof oprecht dat hij een nieuwe draai aan het karakter van 007 kan geven.


Johnny Flynn als Dickie Greenleaf tipte ik al eerder na zijn optreden als Ian Fleming in Operation Mincemeat (2021). Flynn geeft gestalte aan een minder irritante rijkeluiszoon dan Jude Law dat eerder deed. Law speelde een heel naar personage, Flynn mag dat subtieler doen. Datzelfde geldt voor de dochter van Sting, Eliot Sumner (die ook heel even in No Time to Die zit), als Freddie Miles. Totáál anders dan voorganger Philip Seymour Hoffman, want wat was ook dat een naarling in de film uit 1999.

Ook hier ligt de sympathie toch steeds bij zwendelaar Tom Ripley, van wie je hoopt dat hij uit handen van de autoriteiten weet te blijven. Al is het maar voor een tweede seizoen. Meerdere Ripley-verhalen van Highsmith liggen voorhanden en drogen die op, dan kan schrijver en regisseur Steven Zaillian met het personage nog alle kanten op. Het is net als met James Bond.

Ripley: ga dat zien. En lees daarna ook vooral dit interview van Vanity Fair met Steven Zaillian en Robert Elswit.

woensdag 10 april 2024

Posterillustrator Dan Goozee (81) overleden

Illustrator Dan Goozee is overleden, meldt fansite MI6. Goozee was verantwoordelijk voor de ontwerpen van drie James Bond-posters: Moonraker (1979), Octopussy (1983) en A View to a Kill (1985).

Nadat Robert McGinnis met Live and Let Die en The Man with the Golden Gun het Roger Moore-postertijdperk inluidde, en Bob Peak een poging waagde met The Spy Who Loved Me, werd Dan Goozee aangetrokken voor Moonraker.

Goozee werd gevraagd door campagnemaker Tony Seiniger. Seiniger op zijn beurt was weer ingehuurd door filmdistributeur United Artists. Toen Seiniger, volgens een interview uit 2012 (in 2018 geherpubliceerd op Illustrated 007), een ontmoeting had met Bond-producent Cubby Broccoli, liet Broccoli weten ontevreden te zijn met de gelijkenis van Roger Moore op de poster van The Spy Who Loved Me. Met welk ontwerp Seiniger ook zou komen, Roger Moore moest op Roger Moore lijken. Aan illustrator Dan Goozee de taak dat voor elkaar te krijgen.

In datzelfde interview geeft Seiniger aan dat hij Dan Goozee vroeg voor zijn oog voor detail en zijn verantwoordelijkheidsgevoel, met name wat betreft het halen van deadlines. En nog belangrijker: Roger Moore lijkt in de posters van Moonraker weer op Roger Moore.

Na een eenmalig uitstapje met posterontwerper Bill Gold voor For Your Eyes Only, werd Dan Goozee opnieuw door Seiniger gevraagd voor Octopussy, waar Goozee de bekende pose van Roger Moore met een acht-armige Maud Adams illustreerde. Als teaserposter vervaardigde de artiest een plaat met dertien James Bonds, aangezien Octopussy de dertiende film uit de serie is.

Voor een laatste maal werd Dan Goozee ingehuurd door het Bond-team voor A View to a Kill. Ook hier ontwierp hij verschillende versies. De poster met de Eiffeltoren was voor ondergetekende een van de eerste kennismakingen met het fenomeen nul-nul-zeven en is tot vandaag de dag een poster waar ik goede herinneringen aan heb (hij hangt al jaren bij mij thuis in het trapgat).

Naast zijn werk voor James Bond, is Goozee ook bekend voor filmposters van The Poseidon Adventure (1972), The Towering Inferno (1974), Close Encounters of the Third Kind (1977) en Crocodile Dundee (1986). Exclusief werk van Goozee is ook te bewonderen in Disneyparken over de hele wereld.

Dan Goozee is 81 jaar geworden.

maandag 1 april 2024

De eeuwige boycot

Of hij nu blond is, een boksersneus heeft en niet in een schakelauto kan rijden (en uiteindelijk vijftien jaar in het zadel blijft) of Aaron Taylor-Johnson heet; die jongen heeft nog niet toegezegd of het gelazer begint al. Straks is het alleen nog de Smurf van Martin Koolhoven die daadwerkelijk in aanmerking komt, alle andere varianten van James Bond krijgen steevast een boycot aan hun broek.


Aaron Taylor-Johnson, de nieuwe James Bond of niet, heeft Joodse roots. Who cares? Alleen Daily Mail does. Het is een smerig staaltje ophitserij voor eigen gewin. Want op twee Twitteraars na interesseert niemand de stamboom van de Engelse acteur.

Volgens Daily Mail is er een ‘beweging’ op gang gekomen de nieuwe James Bond te boycotten omdat hij Joods is. Het kostte entertainmentwebsite Pajiba niet eens zo heel veel moeite te ontrafelen waarom dit zaakje stinkt: de grote roerganger is niet die verdwaalde Twitteraar met vijf volgers, maar Daily Mail zelf. Natuurlijk!

Een minuscuul poppenscheetje, niemand die het merkt, en dan heel hard gaan krijsen dat het zo stinkt. Poeren in een open wond, net even harder op de plaats waar het extra pijn doet. De Gaza-oorlog erbij halen om een kulonderwerp als James Bond een kwade reuk mee te geven; hoe haal je het in je zieke hoofd? De poppen moedwillig aan het dansen krijgen. Volksverlakkerij van het onzuiverste soort. Schofferen, kleineren, vernederen, ophitsen, uitspelen, misleiden, verraden en klikken maar! Klik dan! Hier!

De geest is uit de fles. James Bond heeft een boycot aan zijn broek en Daily Mail lacht in zijn vuistje; het is gelukt de wereld verder aan het wankelen te krijgen, groepen uit elkaar te drijven. Verdeel en heers. High five!

Laat er dan in ieder geval één positieve kant aan deze beerput zitten: James Bond houdt de gemoederen nog altijd bezig. Het was een aantal weken geleden dat aan het eind van de werkdag een collega naar mij toekwam, blijmoedig: ‘Wat vind je ervan?’ Ik dacht dat ik een compliment over haar kapsel moest geven waaraan ik geen enkele verandering ten opzichte van de vorige dag zag. Gelukkig was ze opgewonden genoeg om zelf snel met de oplossing te komen: ‘Hoe heet-ie nou? Met die dubbele naam. Aaron…’

ATJ

O, die weer? Ik had nog niets officieels gezien. Volgens de collega stond het in de kranten. En inderdaad, enkele klikken verder zag ik dat het Algemeen Dagblad en de Telegraaf de boel al hadden overgetikt. Gelijk wel met een nuance na de misleideinde kop ‘als hij de rol accepteert…’ Dus ja, nog steeds, niets officieels.

Gelukkig is het nog altijd groot nieuws wie de nieuwe James Bond wordt. Niet dat ik daar aan twijfelde, er was alleen zo lang niets noemenswaardigs naar buiten gekomen, dat het wel weer even fijn was om van hem te horen, al was de bron nog zo schimmig. Dit keer was het The Sun die naar publiciteit hengelde en een anonieme bron oprakelde die wist te vertellen dat de acteur met de dubbele achternaam op het punt stond zijn Bond-contract te ondertekenen.

Blijkbaar is hij zijn pen kwijt, want een krabbel heeft hij voor zover bekend niet gezet. Maar er breekt op enig moment natuurlijk een tijd aan dat er een acteur op het punt van tekenen staat. Daarmee kán The Sun een goed geraden scoop hebben. Knap hoor. Zo gok ik dat op zondag 14 juli Nederland in de EK-finale staat, en anders een ander Europees land. Mark my words.

We willen ook zo graag, daarom gaan bij het nieuws rond Aaron Taylor-Johnson alle alarmbellen rinkelen. We willen een nieuwe Bond-film en daar hebben we een nieuwe James Bond voor nodig. De hele heisa rondom de nieuw te presenteren nul-nul-zeven; we zijn er zó aan toe. Volgend jaar oktober is het twintig, ja echt, twintig jaar geleden dat Daniel Craig in zijn reddingsvest ons leven binnen kwam varen. Niet alleen de pauzes tussen de films is sinds die tijd met jaren opgerekt, ook de bekendmaking van een nieuwe Bond heeft nog nooit zo lang op zich laten wachten.

Daniel Craig op 14 oktober 2005

Persoonlijk interesseert het mij niet of de nieuwe man een dubbele achternaam heeft. Ik zie het hem wel doen, geloof ik. George Lazenby en Pierce Brosnan zien dat ook, hebben ze al laten optekenen in de media. Brosnan is al lang blij als Bond weer een puike pluk borsthaar heeft. Alleen wat betreft het ietwat hoge stemgeluid en de hangende schouders, daarin overtuigt de nieuwe Smurf niet helemaal. Maar hé, kom op, ook ik wil een nieuwe Bond-film en ik geloof echt dat we het met deze jongen kunnen doen, dus: vooruit met de geit!

Het gaat er niet om dat James Bond wordt geboycot, dat gaat met iedere kandidaat gebeuren. Hij is namelijk áltijd te groot of te klein, te donker of te blond, te zwart of te wit, te man of te vrouw. Zonder boycot geen James Bond. Het is die rottende boulevarddiarree die moedwillig overal een kwade geur aan geeft. Als het maar scoort. Ten koste van werkelijk alles.

En ik doe er zelf aan mee, ik had dit onderwerp ook kunnen laten liggen. Maar het nieuws dat geen nieuws was, is vanzelf nieuws geworden omdat we er massaal over berichten. Tien-nul voor Daily Mail en The Sun. Beter zou je zeggen: laat toch lullen. Dat zou iedereen dan moeten doen, pas dan blijkt dat het verhaal geen effect heeft. Maar ja, je blijft dat vervelende joch in de klas ook steeds corrigeren, om keer op keer kenbaar te maken dat zijn gedrag ongewenst is. Als negeren kan worden uitgelegd als toestemmen, dan moet je wel ten strijde trekken.

De nieuwe James Bond komt niet via een zijdeur van een anonieme bron bij The Sun. Nee, Eon Productions gooit er onder embargo een breed communiqué uit en dan weten we gauw genoeg hoe laat het is. Tot die tijd ligt de verantwoordelijkheid bij jezelf over wat je hoort en wat je leest. Het is je eigen keuze om er wel of niet in mee te gaan.

Ondertussen ga ik mij voor de zekerheid alvast verdiepen in de Smurfen. You never know…

Deze column verschijnt ook bij James Bond Nederland.

zondag 31 maart 2024

Koolhoven komt met James Bond-avonden op maat

Na het grote succes van de James Bond-avonden bij Koolhovens Keuze, werd filmmaker Martin Koolhoven vaak gevraagd of de Bond-colleges ook ‘los’ konden worden aangeboden. Dat kan nu. Speciaal voor groepen die een vermakelijk onderhoudende avond of middag willen.


Bij deze voorstelling loopt Martin Koolhoven chronologisch van de eerste tot de laatste James Bond en laat hij uit deze films de meest iconische en vermakelijkste fragmenten zien. De regisseur en filmfanaat vertelt erbij welke ideeën hij geweldig vindt en welke volkomen misplaatst. Ook passeren Bond-replica’s en look-a-likes de revue.

Later dit jaar in juni en november keert Koolhovens Keuze in ieder geval terug met From Russia with Love en Octopussy.

Klik hier voor meer informatie en boekingen.

vrijdag 29 maart 2024

Walm van antisemitisme rond James Bond

Waar in Nederland afgelopen weekend een optreden van zangeres Lenny Kuhr werd verstoord door pro-Palestijnse demonstranten, richtten hun sympathisanten zich internationaal op de Brits-Joodse acteur Aaron Taylor-Johnson, die mogelijk de nieuwe vertolker van 007 wordt.

Aaron Taylor-Johnson

Onaanvaardbaar in een tijd dat de oorlog in Gaza voortwoedt, vinden ze. Op sociale media voeren ze actie met #BoycottJamesBond. Anderen noemen de actie net als het protest tijdens het concert van Kuhr regelrecht antisemitisme.

Ian Fleming en zijn creatie James Bond kregen in het verleden soortgelijke verwijten. De schrijver, opgeleid op traditionele instituten als Eton en de militaire academie Sandhurst, werkte aanvankelijk als journalist en geheim agent van de marine. Behoudende ideeën over de rol van het Britse Rijk, de witte mens, en de man waren zeer aan Fleming (1908-1964) besteed. Volgens zijn biograaf Matthew Parker keek de schrijver neer op zo’n beetje iedereen die niet voldeed aan zijn eigen Britse, masculiene profiel.

De uitgever van zijn boeken in het Engels besloot vorig jaar onder meer daarom om alle delen in de Bond-reeks te voorzien van een soort voorwaarschuwing. De boodschap: dit werd geschreven in een tijd waarin mensen er andere ideeën op nahielden. Sensitivityreaders haalden er bovendien passages uit die al te racistisch, seksistisch of homofoob zouden zijn. Ze werden vervangen door onschuldigere formuleringen die niemand voor het hoofd kunnen stoten.

Ian Fleming

Het verwijderen van de vermeend antisemitische gedeeltes zou ingrijpender zijn. De vraag is hoeveel dan over zou blijven van de oorspronkelijk door Fleming gecreëerde wereld.

Veel van de kritiek richt zich op de slechteriken in de boeken en films rond de geheim agent. Vrijwel altijd zijn het mannen die volledig geobsedeerd zijn door het verwerven van zoveel mogelijk macht en rijkdom en door controle over de wereld. Dat lijkt volgens de Canadees-Joodse schrijver Mordecai Richler verdacht veel op stereotypen van joden als nietsontziende geldwolven en konkelaars die azen op joodse wereldheerschappij. In antisemitische geschriften als de Protocollen van de wijzen van Zion en nazistische propaganda vormden dit soort beelden de giftige hoofdmoot.

Ernő Goldfinger

Fleming baseerde zijn boef Goldfinger in het gelijknamige boek en de gelijknamige film zelfs op een bestaande figuur, de Brits-Joodse architect van Hongaarse komaf Ernő Goldfinger. De schrijver hoorde over hem en zijn woede-uitbarstingen op de golfbaan en had toegekeken hoe in Hampstead oude woningen werden gesloopt om plaats te maken voor modernistische architectuur. Fleming veranderde voor zijn schurk Goldfingers voornaam Ernő naar Auric.

De architect, die toch al niet bekendstond als iemand met een talent voor relativeren, was woedend over zijn ‘rol’ in een Bond-verhaal. Hij dreigde met een rechtszaak. Dat kon uiteindelijk worden voorkomen met zes gratis exemplaren en een vermelding voorin het boek dat personages niet waren gebaseerd op bestaande figuren.

In Israël kwam het in 1965-1966 tot een tijdelijke boycot van de film Goldfinger. Ook in de Verenigde Staten drongen sommige Joodse organisaties daar op aan. Dat had niets te maken de mogelijke verwijzing naar de architect, maar alles met de vertolker van de schurk. De Duitse acteur Gert Fröbe was, zo bleek, tussen 1934 en 1937 lid geweest van Hitlers NSDAP, was blijven acteren tijdens de oorlog en had tegen het einde van het Derde Rijk nog gediend in de Wehrmacht.
 

De Tijd-De Maasbode, 17 december 1965
(klik op het artikel voor een vergroting)

Fröbe deed niet geheimzinnig over zijn verleden. „Natuurlijk was ik een nazi”, zei hij. De ophef verbaasde hem wel. Alsof hij net als Adolf Eichmann een van de hoofdverantwoordelijken voor de Holocaust was geweest. Toen kort daarna bleek dat Fröbe en zijn verwanten tijdens de oorlog hadden geholpen bij de onderduik en verzorging van een Joodse familie, hield de controverse rond zijn persoon op.

Bron: Paul van der Steen in Trouw

zondag 24 maart 2024

A Closer Look

Bij het zoveelste weerzien met On Her Majesty’s Secret Service, viel mij voor het eerst op dat James Bond andere attributen uit zijn lade haalt. Door de begeleidende muziek wordt de aandacht gevestigd op het bekende trio uit (toevallig of niet) de drie Terence Young-films Dr. No, From Russia with Love en Thunderball, maar er is meer dat Bond uit het verleden opduikt. Zo zijn er ook props uit voorgangers Goldfinger en You Only Live Twice aanwezig.

Daarbij is de volgorde van het tonen van de attributen in de montage aangepast. Bond opent namelijk eerst de middelste grote lade, waar de reeks met munten en het Thunderball-dossier liggen. Een fractie later liggen die, samen met de hak uit Goldfinger, de kluisbreker uit You Only Live Twice én het horloge van Red Grant al op de hoek van het bureau en grabbelt Bond Honey’s mes uit zijn linker lade.

In de montage pakt Bond echter eerst het mes (en wie goed kijkt ziet het horloge al liggen), daarna (nogmaals) het horloge en als laatste de rebreather. Hoogstwaarschijnlijk is in de montage pas besloten om hier de muziekjes onder te zetten en vonden regisseur Peter Hunt en editor John Glen het nodig om de filmchronologie aan te houden.

donderdag 21 maart 2024

Yvonne Shima uit ‘Dr. No’ overleden

update 23 maart 2024

De Canadees-Japanse actrice Yvonne Shima is overleden, dat meldt fansite MI6 op Twitter. Shima speelde een van de twee ‘verpleegsters’ aan het einde van de eerste James Bond-film Dr. No (1962). Shima overleed al op 1 september vorig jaar. Het nieuws is deze week pas bekend geworden.


Shima bouwde vanaf eind jaren 50 een bescheiden acteercarrière op. Halverwege jaren 60 speelde zij in haar laatste productie, daarna verdween Shima van het scherm nadat zij betrokken raakte bij een zwaar verkeersincident, laat Steve Oxenrider weten op de website From Sweden with Love.

Als Sister Lily speelt zij gastvrouw in de onderaardse schuilplaats van de misdadige wetenschapper Dr. No. Allervriendelijkst ontvangt zij James Bond en Honey Ryder wanneer zij door de handlangers in de drakentank uit het moeras zijn geplukt.

Nadat Bond en Honey het grootste deel van de dag verdoofd hebben doorgebracht, is het Sister Lily die het tweetal later die dag komt ophalen voor hun eerste ontmoeting met Dr. No.

Yvonne Shima leed al langere tijd aan kanker. De oud-actrice is 88 jaar geworden.


© Bond Blog 2009 — 2024
Alle fotorechten voorbehouden aan Danjaq LLC. / Eon Productions, United Artists Co., MGM Studios, Columbia Pictures, 20th Century Fox Home Entertainment, Sony Pictures Inc., Universal Pictures