Secret mission

Welkom in James Bond-maand. Want in oktober gaat het gebeuren. De maand bij uitstek om de nieuwe naam het wereldtoneel op te tillen. De maand dat Casino Royale de bioscoopzalen opnieuw zal bestormen. En de maand dat ik afreis naar Londen. Of mijn bezoek te maken heeft met de nieuwe nul-nul-zeven? Daarover mag en kan ik in dit stadium helaas niets zeggen. Secret mission…

Hier en daar lees ik wel eens wat. Laatst nog een heel boek. Een boek dat ik eerst zelf had geschreven en daarna weer helemaal terug moest lezen om verbeteringen door te voeren. Ik ben er nu wel even klaar mee met dat boek, al kan ik het iedereen van harte aanbevelen. Ook ditmaal weer boordevol James Bond-referenties, terwijl het nergens over James Bond gaat.

Hier en daar lees ik dus wel eens wat. Zoals een opiniestukje over de liefde die de Broccoli’s hadden voor James Bond. Een liefde die een kolos als Amazon nooit op die manier kan uitdragen. Daarvoor is Amazon te groot en James Bond slechts een radartje.

Toch blijf ik erbij dat ook voor een techreus als Amazon James Bond een grote vis is. Zeker als je ziet welke mensen zich aan het project hebben verbonden; dit kán niet foutgaan, wil ik heel graag denken. En dat denk ik dan ook.

Wel een raar idee dat voor het eerst in de 65-jarige historie van de James Bond-films er geen Albert R. Broccoli meer bij de begintitels zal prijken. Een naam die stond voor kwaliteit met een hoog entertainmentgehalte. In plaats daarvan zal er een Amazon MGM-titel verschijnen. Zolang ze maar wegblijven van dat Prime-logo met dat zogenaamde lachebekje. Het is anders toch een beetje als een vijfsterrenmaaltijd in een McDonalds-verpakking.

En als die gunbarrel dan eindelijk sinds No Time to Die weer opent op het bioscoopscherm, dan is dat hele gedoe rond die overname verleden tijd en kunnen we ons heerlijk twee uur laten meevoeren door een nieuwe James Bond-film. Hoop ik. Zolang Jeff Bezos zijn blauwe busjes in de garage laat staan en als hij, álsjeblieft, zijn vrouw thuishoudt.

With all due respect; met een jongere James Bond is de rol voor Lauren Sanchez als mogelijke Bond-girl, godzijdank, wel uitgespeeld. Oké, omdat Jeff het niet kan laten: één klein rolletje voor zijn echtgenote als ‘anchor’, zoals ze in haar tien laatste filmrollen staat vermeld. Huw Edwards hoeven ze toch niet meer te bellen.

Over de liefde voor James Bond gesproken; dit was een liefde die vooral diep zat bij wijlen Cubby Broccoli, de godfather van de Bond-films. Dochter Barbara hield bovenal van haar vader. Ze vond het lullig voor die ouwe als zijn geesteskindje een stille dood zou sterven. Met gezonde tegenzin nam zij daarom de producententaak op zich en toen de vader zag dat het goed zat (zie GoldenEye), kon hij vredig zijn ogen sluiten.

Dat er meer was dan James Bond, heeft Barbara Broccoli nooit onder stoelen of banken gestoken. Zij wilde met alle geweld ook andere films maken. Verhalen die dichtbij haar stonden en verder van het publiek. Nou, dat is gelukt. Het is als de oude broccoliplantage: uit de grond gestampt door vader, die eerst als kneuterboertje het tij mee had en door een slimme positie in de markt zijn product van een gouden label kon voorzien. Toen hij begon na te denken over zijn opvolging, bleek de eerste lichting kinderen hun heil liever elders te zoeken, waarna de stiefzoon en de jongste dochter overbleven om de toko bijna als vanzelfsprekend draaiende te houden. Maar of zij net zoveel van broccoli hielden als hun vader…

De dochter hield zichzelf op de been door een nieuwe vrucht te zaaien. Deze ruwe bolster was háár compositie, compleet geoogst naar háár smaak. Ze hield van zijn mondgevoel, zijn geur, de manier waarop hij in de hand lag en eruit at. Het werd een regelrechte liefde voor dit bijproduct, terwijl de hartstocht voor het hoofdbestandsdeel waar haar vader een leven lang voor had gestreden, steeds verder op de achtergrond raakte.

Het zijn de nieuwe mensen achter het product waarop alle hoop nu is gevestigd. Daarmee zit het honderd procent snor. Zo’n Steven Knight, de man achter Peaky Blinders, ziet het als eervolle taak de Bond-vlag hoog te houden voor niemand minder dan voor koning en vaderland. Als rasechte Engelsman groeide hij op met James Bond; een liefde die hem met de paplepel werd ingegoten.

Denis Villeneuve, weliswaar een Canadees, maar ook hij werd in zijn jeugd geïnfecteerd door James Bond. Het is zijn eer te na een slechte film te maken, laat staan een slechte Bond-film. Tel daar zo dadelijk de jongen bij op die nooit durfde te dromen van de rol waarin hij is gecast. Een jongen die zich als tiener liet meevoeren door de avonturen van Sean Connery, Roger Moore en Pierce Brosnan. Eentje die de benadering van Timothy Dalton en Daniel Craig verstaat en de emotionele lading van George Lazenby waardeert. Ook hij zal ons niet laten vallen.

Wat geen liefde voor James Bond? Met het juiste team met de neuzen dezelfde kant op, is ook voor ons een schone taak weggelegd: wij mogen dit team niet laten vallen. Zo’n eerste Bond-film met een frisse kop is altijd extra spannend. De messen zullen geslepen zijn, de te vullen schoenen reuzengroot. Wij moeten als één blok achter het nieuwe product gaan staan. Dat zijn wij aan James Bond verplicht. Dat zijn wij verplicht aan Cubby Broccoli. Verplicht aan alles dat ons Bond-adepten maakt…

Noem me een dweper, een romanticus, een opportunist. Zij zijn de mensen die het moeten gaan doen. Wij zijn de mensen van wie zij het moeten hebben. 

Want als ik straks in Londen met een Union Jack… Oeps, praat ik toch bijna mijn mond voorbij. Secret mission…

Deze column verschijnt ook bij James Bond Nederland.

Editor John Grover (87) overleden

James Bond-editor John Grover is overleden. Grover werkte mee aan zes James Bond-films in de jaren 70 en 80.

Grover begon begin jaren 60 als assistent-editor. Zo leverde hij een bijdrage aan grote films als Doctor Zhivago (1965) van David Lean, 2001: A Space Odyssey (1968) van Stanley Kubrick, Nicholas and Alexandra (1971) van Franklin J. Schaffner en aan de Roger Moore-films The Wild Geese (1978) en The Sea Wolves (1980). Ook voor The Spy Who Loved Me (1977) en Moonraker (1979) assisteerde Grover nog als editor.

For Your Eyes Only (1981), met voormalig editor John Glen voor het eerst als regisseur, werd Grovers eerste klus als hoofdeditor. Deze functie bekleedde hij eveneens voor Octopussy (1983), (samen met Peter Davies voor) The Living Daylights (1987) en Licence to Kill (1989). Halverwege jaren 80 was hij nog verantwoordelijk voor de montage van Jim Hensons Labyrinth (1986).

In april dit jaar werd Grover door zijn vakgenoten van de British Film Editors (BFE) nog onderscheiden met een Life Achievement Award tijdens de BFE Cut Above Awards.

John Grover is 87 jaar geworden. 

Editor ‘No Time to Die’ overleden

Elliot Graham, de filmeditor van de James Bond-film No Time to Die, is op 50-jarige leeftijd overleden. Dat meldt onder meer The Hollywood Reporter.

Het nieuws over zijn overlijden werd maandag gedeeld door Dan Jinks, producent van de film Milk (2008), die op Facebook een eerbetoon bracht aan de editor:

„Milk zou niet op deze manier tot stand zijn gekomen zonder het geweldige werk van onze editor Elliot Graham”, schrijft Jinks. „Hij werd genomineerd voor een Oscar voor zijn rol. Ik hoorde dat hij het afgelopen weekend uit het leven is gestapt. Ik heb zoveel gedachten en gevoelens over deze lieve, vriendelijke en eigenzinnige man. Voor nu zeg ik alleen: rust in vrede, Elliot.”

Graham oogstte veel lof voor zijn werk aan de biografische film Milk van regisseur Gus Van Sant. De film, met Sean Penn als Harvey Milk (de eerste openlijk homoseksuele man die werd verkozen in een openbaar ambt in Californië), werd in totaal voor acht Academy Awards genomineerd.

Enkele jaren later werkte Graham opnieuw samen met Van Sant aan het romantische drama Restless (2011).

Gedurende zijn meer dan twintigjarige carrière in Hollywood werkte Graham aan uiteenlopende grote producties. In 2022 won hij samen met Tom Cross een BAFTA Award voor Beste Montage voor No Time to Die (2021).

Elliot Graham en Tom Cross met hun BAFTA’s

Zijn overige werk omvat onder meer titels als: X2 (2003), Superman Returns (2006), 21 (2008), Steve Jobs (2015), Beasts of No Nation (2015), Molly’s Game (2017) en Captain Marvel (2019). No Time to Die was de laatste film waaraan Elliot Graham zijn medewerking verleende.

‘Casino Royale’ terug in de bioscoop

Casino Royale keert in oktober terug in de bioscoop ter viering van het twintigjarige jubileum van het Bond-debuut van Daniel Craig. Waar en wanneer de film in Nederland en België gaat draaien, is vooralsnog onbekend. U hoort het vanzelf als het zover is.

Discombobulated

Niet verder vertellen, maar eigenlijk is het helemaal niet belangrijk wie de nieuwe James Bond wordt. James Bond is enkel de katalysator om over de wereld te reizen, in dure auto’s te rijden en luxueuze producten aan te prijzen. Daaromheen wordt een verhaaltje bedacht met een aantal ludieke stunts als lokkertje en voor je het weet zijn we twee uur verder.

Welke jongen ons meesleept in die avonturen, is van secundair belang. Toch hechten we er extreem veel waarde aan naar welk hoofd we twee uur moeten kijken. Want wat als dat hoofd jou niet aanstaat?

Smaken verschillen, dus bovenstaand probleem zul je altijd houden. Zo is er nog steeds een groep die zich Bond-liefhebber noemt en toch niet naar Daniel Craig kan kijken. De James Bond van een hele generatie — volgende maand 21 jaar geleden werd hij benoemd.

Toegegeven, ook ik zag in Daniel Craig geen 007 toen zijn naam in het voorjaar van 2005 ineens opdook. Barbara Broccoli zag dat als een van de weinigen wél en zij drukte haar zin door. Toen Craigs benoeming (met zwemvest) op 14 oktober van dat jaar officieel werd bevestigd, hadden we één zekerheid die belangrijker was dan de man die de tuxedo zou gaan dragen: we krijgen een nieuwe Bond-film!

Daar zou de focus op moeten liggen, op die nieuwe film. Het verleden heeft namelijk uitgewezen dat Sean Connery niet per se in On Her Majesty’s Secret Service hoefde te spelen om er een grandioze film van te maken. In The Spy Who Loved Me werd hij ook niet gemist.

Gek idee dat er op dit moment iemand rondloopt die zich binnen niet al te lange tijd de nieuwe James Bond mag noemen. Volgens de geruchten gaat het om drie kandidaten, waarvan er twee Jack heten en die andere een voornaam draagt die geen voornaam is. Als je andere geruchten mag geloven, wisselen die namen, inclusief de percentages die eraan hangen. De bookies hebben het er maar druk mee.

Toen oud-castingdirector Debbie McWilliams eerder dit jaar met honderd procent zekerheid wist te melden dat géén van de namen in het geruchtencircuit de juiste naam was, zat zij duidelijk een potje te jokken.

Namen lekken vroeg of laat altijd uit. Ook de goede. De kans dat we de nieuwe James Bond al voorbij hebben horen komen, is 99,9% volgens deze bookmaker. Jammer voor de fan wiens favoriet nooit werd genoemd, spannend voor degene die op een bepaalde kop hoopt.

En wat als het tóch een vrouw wordt? Dat zou pas een James Bond-stunt zijn!

In het geval deze wereldstunt uitblijft, opteer ik – ondanks dat het ontzettend onbelangrijk is – toch voor een jongen die niet te jong of te oud is, hetzelfde kan brengen als we gewend zijn, maar dan net even anders, en vooral dat ze iemand kiezen die er PLEZIER in heeft de rol te spelen.

Laatst zette ik voor mijn oude vader Moonraker op, met de Bond waar het plezier van het scherm afspat. Ik dacht dat ik na vijf minuten wel weer kon gaan, maar ik heb de hele film met hem uitgekeken. Zoals ik deze zomer The Lord of the Rings terugkeek door de ogen van mijn oudste dochter, zag ik Moonraker door de ogen van mijn vader, die precies reageerde zoals je bij een Bond-film hoort te reageren: de terugkeer van Jaws (‘Wat gemeen!’ toen hij Bond uit het vliegtuig duwde), Jaws die verliefd wordt (‘Prachtig!’) en Jaws en Dolly die achterblijven op een afgeketst gedeelte van het ruimtestation (‘Ze overleven het toch wel?’). Jaws maakt blijkbaar nog steeds veel indruk. En dat maakt het terugzien door andere ogen een waardevolle bezigheid.

Het bleek maar weer dat een oudje als Moonraker, zeker één van mijn guiltiest guilty pleasures, na bijna vijftig jaar nog steeds doet wat het moet doen: entertainen. Dat is gelijk de reden dat ik de film kan blijven zien. Voorheen zette ik Moonraker vaak op voor John Barry. Nu we gezegend zijn met die prachtige soundtrack-cd van La-La Land is Moonraker nog steeds een schijfje dat ik graag in de spelers stop; James Bond zoals James Bond bedoeld is.

Ook de neefjes van 7 en 9 moesten eraan geloven. Nu waren zij in Sölden al eens bij 007 Elements geweest en kenden ze al een aantal stunts. Toch mocht ik ze tijdens een logeerpartijtje opnieuw trakteren op de Asgard-jump, de Lotus submarine, de gondola chase, de waterskiscène uit Licence to Kill en de sprong van de dam uit GoldenEye. Momenten voor open monden, zeker in die leeftijdscategorie. En zo zullen er in de toekomst meer van deze hoogtepunten volgen. Ik kan niet wachten op de onthulling van Blofelds vulkaanbasis, de crocodile walk en de kitesurf-scène uit Die Another Day. Die laatste is natuurlijk een grapje.

En zo begin ik dit schooljaar tijdens mijn Engelse lessen voor groep 8 voortaan met een scène uit James Bond plus het commentaar uit de making-of erachteraan. Want dat is wat ik mijn pupillen meegeef als het om de Engelse taal gaat: kijk iets wat je leuk vindt met de Engelse ondertiteling erbij, dan gaat het bijna vanzelf. Ik was een woord als ‘discombobulated’ nooit eerder tegengekomen dan in de making-of van Licence to Kill. Een woord dat ik te pas en te onpas gebruik. Hoe handig is dat!

Toen ik jaren geleden een taalles moest geven over het schrijven van een nieuwsbericht, mijn oorspronkelijke beroep, had ik allemaal feitjes op het digibord gezet over wat we tot dan toe wisten over Bond 25. Naar aanleiding daarvan moesten de leerlingen een bericht schrijven. Er was één jongen die huilend onder zijn tafel verdween: ‘Maar ik weet niks van James Bond!’ Het was diezelfde jongen, inmiddels een middelbareschoolganger, die jaren later nog eens naar mij toekwam om te vertellen dat hij inmiddels alle James Bond-films had gezien. Hij vond het prachtig.

Omdat ik mijn neefjes en al mijn leerlingen graag wil blijven voeden met hoogtepunten uit de James Bond-films, moeten ook de nieuwe filmmakers hoogtepunten blijven produceren. Lijkt mij een reden genoeg om films te blijven maken.

Daarbij maakt het dus helemaal niet uit wie de nieuwe James Bond is. Als hij maar Jack Lowden heet…

Deze column verschijnt ook bij James Bond Nederland. 

Editor ‘Never Say Never Again’ overleden

De Britse filmeditor Ian Crafford is op 82-jarige leeftijd overleden. Dat meldt onder meer The Hollywood Reporter. Samen met Robert Lawrence was hij verantwoordelijk voor de montage van Never Say Never Again.

Crafford werkte in zijn ruim veertigjarige carrière aan diverse bekende filmproducties. Zijn loopbaan in de filmindustrie begon toen hij op 17-jarige leeftijd een zomerbaan aannam bij Elstree Studios. Na aanvankelijk te hebben gewerkt als assistent-editor en geluidstechnicus, voor onder meer Monty Python and the Holy Grail (1975), stapte hij over naar de montage van speelfilms.

Naast Never Say Never Again verzorgde Crafford onder meer de montage van The Medusa Touch (1978), Hope and Glory (1987) – waarvoor hij een BAFTA-nominatie ontving – en de Amerikaanse film Field of Dreams (1989). Zijn laatste film als editor was The Hot Potato in 2012.

Crafford bracht zijn laatste jaren door in Brazilië, waar hij op 22 juli overleed aan de gevolgen van kanker. Hij laat zijn vrouw en vier kinderen achter.

Bond 26 in 2027

Krijgen we dus toch eind 2027 een nieuwe Bond-film. Eerder dan verwacht. En dit is hoe dat zit.

De nieuwe James Bond-producent Amy Pascal, die eerder als medevoorzitter van Sony Pictures Entertainment betrokken was bij de Bond-films, kent het klappen van de zweep; Sony Pictures was vier films lang (van Casino Royale in 2006 tot en met Spectre in 2015) co-distributeur van James Bond. Ze werd vriendelijk verzocht het pand te verlaten na de Sony-hack van 2015 waarin ‘niet al te nette e-mails’ van Pascal op straat kwamen te liggen. 

Toen Amy Pascal onlangs door Deadline werd gevraagd of er tegen het eind van het jaar duidelijkheid is over ‘wie de nieuwe James Bond wordt’, antwoordde zij dat ‘eind dit jaar een goede gok is’.
Dat was nogal een inkoppertje voor deze filmveteraan. Daarna volgde een standaard riedeltje dat het een flinke kluif gaat worden om Daniel Craig op te volgen en dat de nieuwe Bond écht heel iets anders gaat worden. Blablabla.

Die beste vrouw kan en mag verder natuurlijk ook nog niets zeggen. Tien tegen één dat het achter de schermen met verschillende kapiteins aan boord (twee producenten, een regisseur en een handvol hotemetoten bij Amazon MGM tot Jeff Bezos aan toe) behoorlijk gaat knallen deze maand over welke acteur de beste papieren heeft. Allemaal ego’s die menen de beste Bond te kunnen aanwijzen. Om met Henny Huisman te spreken: toch kan er maar één de winnaar zijn.

En die winnaar is lang en breed voor het eind van dit jaar bekend. Ook bij ons.

In principe heeft de nieuwe eigenaar van James Bond, Amazon MGM Studios, geen enkele verplichting aan te haken bij de vorige 25 Bond-films. Ze kunnen prima opnieuw beginnen met tellen. Toch denk ik dat het voor alle partijen het beste is de connectie met de oude Bond-films te behouden. Neem bijvoorbeeld het gebruik van de iconische elementen als het 007-logo, de gunbarrel en de James Bond Theme. IJzersterke ankerpunten die je als kersverse eigenaar maar al te graag wil gebruiken. Je staat gelijk al 3-0 voor.

Daar staat uiteraard ook iets tegenover: je moet kwaliteit leveren. Give the people what they want. En wat wij willen is een lekkere Bond-film die best wat nieuwe elementen mag brengen, maar laat hem alsjeblieft ook gewoon James Bond zijn, met een snelle auto onder z’n kont, een superdeluxe trukendoos binnen handbereik en een mooie vrouw aan zijn arm.

Daarom gok ik dat we rond 5 oktober, want dan is het Global James Bond Day, wel eens verrast kunnen worden met de presentatie van de nieuwe man. Niet op de dag zelf – dat is te obvious – zeg 1 oktober, zodat we 5 oktober, als de eerste Bond-film Dr. No 64 kaarsjes uit mag blazen, gezellig kunnen vieren met nul-nul-zeven nummer zeven.

Die presentatie zal plaatsvinden op een supergeheime locatie onder superembargo. Het is een evenement waar de gehele wereld, in ieder geval de westerse, voor uit zal lopen: journaals, dagbladen, magazines, tv-shows, iedereen gaat het erover hebben. Wat zal de nieuwe James Bond brengen? En is het echt twintig jaar geleden dat de eerste film met Daniel Craig uitkwam? Néé, gá wég!

Zo’n heugelijk feit van een nieuwe James Bond is niet voor iedereen weggelegd. Zo zag ik laatst een epistel van een afscheidsbericht van James Bond Film News. Een website die – je zal ‘m vast al doorhebben – iets doet met nieuws rond James Bond sinds 2016. De site is inmiddels offline, maar het bericht kwam hier op neer dat de makers met pijn in het hart hebben moeten besluiten de stekker eruit te trekken, want wat was het de laatste jaren toch moeilijk om een James Bond-nieuwswebsite bij te houden met zo weinig James Bond-nieuws! En als dan het nieuws van een nieuwe eigenaar je niet aan staat, en je weinig zin hebt in een nieuwe koers, dan kun je altijd nog het bijltje erbij neergooien.

Niemand heeft ooit gezegd dat het makkelijk is om een James Bond-fan te zijn. Toch geloof ik, dat als je écht hart voor de geheim agent hebt, je je niet laat tegenhouden door wat jaartjes waarin weinig gebeurt. Er gaat altijd wel iemand dood die aan de Bond-films heeft meegewerkt, je kunt je licht nog eens laten schijnen over een bepaalde film, je kunt een personage uitdiepen, je kunt leuke easter eggs uit de films belichten, je kunt melding maken van de zoveelste puike cd-release van La-La Land, je kunt — bedenk het lekker zelf. Er is genoeg om een boom over op te zetten. Dat echte nieuws, het nieuws waarop we allemaal wachten ‘wie wordt de nieuwe James Bond’ komt vanzelf wel. Eerst zien, dan beoordelen, daarna kun je hem altijd nog afserveren.

De makers van James Bond Film News vroegen in hun afscheidspost om begrip voor hun besluit. Nou, dat heb ik dus niet. Ik vind het zelfs pathetisch om dat zo uitgebreid toe te lichten. Als je de stekker eruit wilt trekken, dan doe je dat lekker, maar doe dat in stilte, niemand zal je missen, je was een fan van likmevessie, anders had je er wel mee doorgegaan.

Voor de die-hards is het straks in oktober groot feest. De nieuwe James Bond wordt op spectaculaire wijze aangekondigd. Niet met een lullig zwemvest over de Theems deze keer. Het zal iets worden met veel vuurwerk, een Aston Martin en een schietstoel. Een parachute in de kleuren van de Union Jack doet de rest van het werk.

De opnames beginnen vervolgens in december, lopen door tot en met mei. Daarna begint het knippen en plakken. Muziekjes eronder, megacampagne ertegenaan en gaan met die banaan. Als blijkt dat ook deze James Bond weer een ongeëvenaard succes is, plannen ze gelijk de volgende film erachteraan. De wereld is voorlopig nog niet van hem af.

James Bond-nieuws zal de voorpagina’s domineren. Het wordt een prachtige tijd en het is juist nú het moment een site over James Bond te beginnen. Ik weet nog wel een url die vrij is.