Steven Knight: ‘James Bond niet kapot te krijgen’

Steven Knight, de scenarist van de volgende James Bond-film, zegt dat hij van plan is James Bond opnieuw uit te vinden. In een interview met Screen Daily stelt de maker van Peaky Blinders dat de Bond-franchise sterk genoeg is om creatieve veranderingen te doorstaan.

Knight met Peaky Blinders-pet

„Bond blijkt onverwoestbaar”, is de schrijver van mening. Volgens hem heeft het personage zich door de decennia heen voortdurend aangepast zonder zijn identiteit te verliezen. Hij omschrijft Bond als ‘folklore’ en vergelijkt de basis van de reeks met een diamant: niet kapot te krijgen.

In zijn jeugd speelden de James Bond-films een belangrijke rol. Sean Connery was altijd zijn favoriet. „Het was altijd Connery”, zegt Steven Knight. „Als kind keek je samen met je vader naar Bond. Die zekerheid, dat zelfvertrouwen en de ontsnapping aan de werkelijkheid — daarin gaat iedereen mee. Dat is het bijzondere aan Bond: iedereen wil zich even verliezen in die fantasie.”

Mr Cool: Sean Connery in Goldfinger (1964)

Knight voert als voorbereiding op zijn script gesprekken met leden van de SAS en andere Britse veiligheidsdiensten om een realistischer beeld te krijgen van hedendaagse spionage. Daarbij verwijst hij naar Bond-bedenker Ian Fleming, die tijdens de Tweede Wereldoorlog werkzaam was binnen de Britse inlichtingendienst.

Details over de nieuwe Bond-film zijn nog onbekend. Eerder deze week werd aangekondigd dat de auidties voor de nieuwe James Bond officieel zijn begonnen.

Spionageschrijver Len Deighton (97) overleden

De Britse schrijver Len Deighton is op 97-jarige leeftijd overleden. Deighton was het bekendst van zijn spionageromans uit de jaren 60 en schreef later ook geschiedkundige en culinaire boeken. Ook schreef hij samen met Sean Connery aan een scenario voor de James Bond-film Warhead, dat de basis legde voor Never Say Never Again.

De schrijver is zondag overleden. „Hij was niet alleen een van de grootste spionage- en thrillerauteurs van de 20ste eeuw, maar ook een van onze grootste schrijvers in welk genre dan ook”, zegt zijn literair agent.

Deighton brak in 1962 door met The IPCRESS File, een spionagethriller over een naamloze Britse geheim agent. Het boek, in het Nederlands verschenen als Dossier Ipcress, werd drie jaar later verfilmd door James Bond-producent Harry Saltzman met Michael Caine in de hoofdrol, die de naam Harry Palmer kreeg. Ook de latere boeken Funeral in Berlin en Billion Dollar Brain werden door Saltzman verfilmd met Caine in de hoofdrol. In 2022 verscheen een tv-serie gebaseerd op The IPCRESS File.

Deightons spionagereeks deed het goed in de jaren 60, toen de Koude Oorlog op een hoogtepunt was en ook de eerste James Bond-films verschenen. Zijn naamloze hoofdfiguur stond evenwel in sterk contrast met de glamoureuze Bond.

Deightons spionnenwereld was groezelig en onoverzichtelijk. De naamloze spion kwam uit de arbeidersklasse en raakte vaak gefrustreerd door de incompetentie van zijn eigen land, schrijft de BBC. Volgens The Times was James Bond een sterker merk, maar was Deightons invloed op het spionagegenre uiteindelijk groter.

Deighton schreef bijna veertig boeken, zijn laatste verscheen in 1993. Het merendeel bestond uit spionageromans, maar hij schreef ook geschiedkundige boeken over de Tweede Wereldoorlog, een non-fictieboek over de moord op de Amerikaanse president John F. Kennedy en culinaire boeken.

Deze maand exact vijftig jaar geleden legde hij samen met Sean Connery en filmproducent Kevin McClory de laatste hand aan het script Warhead, de film die Connery terug zou brengen naar de rol die hem wereldfaam had bezorgd. Zo bedacht Deighton onder meer een schuilplaats voor SPECTRE onder het Vrijheidsbeeld in New York, om de stad via het riool aan te vallen met elektronisch aangedreven haaien.

Sean Connery, Len Deighton en Kevin McClory

Omdat het script van Warhead te veel afweek van het oorspronkelijke verhaal van Thunderball (het enige Bond-verhaal waarvan Kevin McClory de filmrechten had, zie ook dit recente artikel) verdween het grotendeels in de prullenbak en ging een nieuw schrijverscollectief aan de slag met de productie van wat later Never Say Never Again (1983) zou worden.

Len Deighton had naast zijn liefde voor het geschreven woord een culinaire passie en had een groot aandeel in het introduceren van de Franse en Italiaanse keuken in Engeland in de jaren 60. Hij was cartoonist bij de Britse krant The Observer en leerde lezers met zijn kookstrips klassiekers als minestrone en boeuf bourguignon te maken.

Bron: voor een groot deel NOS

Hoe zat het ook alweer met ‘Never Say Never Again’?

Even voor dat handjevol kijkers dat tijdens het kijken naar de James Bond-films op Netflix ineens Never Say Never Again tegenkomt en zich afvraagt hoe die film in de chronologie van de reeks past. Want hoezo is er weer een Largo en een Domino en gaat Bond opnieuw achter gestolen nucleair materiaal op de Bahama’s aan?

Niet verder vertellen, maar niet iedereen vindt dat Never Say Never Again bij de Bond-serie hoort. Hoe dat komt? Deze film uit 1983 met Sean Connery als James Bond in de hoofdrol is niet geproduceerd door de familie Broccoli. De familie die al die andere 25 films wél heeft gemaakt.

Dat heeft weer te maken met filmplannen van eind jaren 50 waar Bond-schrijver Ian Fleming bij betrokken was, die het samen met wannabe filmmaker Kevin McClory tijd vond voor een heuse James Bond-film. Samen met scenarioschrijver Jack Whittingham werkten zij aan een filmscript dat uiteindelijk nooit van de grond kwam.

Fleming op zijn beurt leverde in die tijd nog ieder jaar trouw een Bond-boek af en aangezien het filmplan strandde, gebruikte hij het verhaal dat hij met McClory en Whittingham had ontwikkeld, hoppa, voor zijn volgende roman: Thunderball. Zonder vermelding van het eerder genoemde tweetal.

Dat had hij beter niet kunnen doen...

Fleming voelde zich onaantastbaar; James Bond was toch immers zijn geesteskind?  

McClory spande een rechtszaak aan die Fleming niet in de koude kleren ging zitten. De fragiele vijftiger die stevig rookte en dronk, kampte al met hartklachten. Deze stressvolle periode deed hem weinig goed.

Ondertussen klopten Harry Saltzman en Albert R. Broccoli bij hem aan. Ook zij wilden films maken van zijn boeken. Thunderball, het nieuwste avontuur van dat moment, leek ze een mooi project om mee te beginnen. De filmrechten van het eerste Bond-boek Casino Royale waren namelijk al in handen van een ander, maar de rest van de filmrechten lag nog open. Het drietal kwam overeen dat alle filmrechten naar het producentenduo ging, inclusief alle verhalen die Fleming nog zou gaan schrijven.

Door de rechtszaak rond Thunderball besloten Saltzman en Broccoli zich verder niet aan dat dossier te branden, ze richtten hun pijlen op Dr. No om mee te beginnen. Er waren immers genoeg verhalen voorhanden om zich in vast te bijten.

Albert R. Broccoli, Ian Fleming, Sean Connery en Harry Saltzman

Dr. No verscheen in de herfst van 1962 en werd een bescheiden succes. De volgende film From Russia with Love stond al in de steigers en met de komst van de derde, Goldfinger, kon niemand meer om James Bond heen. Binnen twee jaar tijd verschenen drie Bond-films, het succes van de serie werd groter en groter.

De filmrechten van Thunderball waren inmiddels bij Kevin McClory beland. Ian Flemings gezondheid ging hard achteruit. Een maand voordat Goldfinger in première ging, overleed de geestelijk vader van James Bond.

Door het succes van de films rook McClory zijn kans. Ook hij wilde een graantje meepikken van de Bond-manie die was gecreëerd door Saltzman en Broccoli. Er was alleen één probleem: hoe kon hij ooit gebruikmaken van de grote troef van Saltzman en Broccoli? Namelijk de man die voor bioscoopbezoekers over de hele wereld de belichaming was geworden van James Bond: Sean Connery.

Saltzman en Broccoli zaten op hun beurt met McClory in hun maag. De eenling had immers de filmrechten van Thunderball en daar mocht hij mee doen wat hij wilde. Wat nu als zij McClory eenmalig zouden inlijven?

Kevin McClory

McClory hapte toe. Voor de verfilming van Thunderball (1965) stelden Saltzman en Broccoli zich op als ‘presenters’, McClory kreeg de eervolle vermelding als ‘producent’. In het contract dat zij McClory lieten ondertekenen, stond dat hij de komende tien jaar niets met zijn Thunderball-rechten mocht doen. Het producentenduo had op dat moment geen plannen om nog tien jaar met James Bond door te gaan. Win-win.

Voor McClory was het een buitenkansje. Hij stapte een geoliede filmproductiemachine binnen, hij kon op de Bahama’s zijn contacten en liefde voor de duiksport inzetten, ook stond hij erop dat deze Bond-film in het brede Panavision zou worden geschoten. En wie weet kon hij voor de volgende Bond-productie ook een plaatsje veroveren naast Saltzman en Broccoli...

Na Thunderball was het exit Kevin McClory. Saltzman en Broccoli bouwden gestaag verder aan hun James Bond-filmimperium. Dit keer met het megalomane plan van een uitgeholde vulkaan. McClory had zijn dienst bij de vorige film bewezen – Thunderball was een officiële James Bond-film geworden – ze hadden hem verder niet meer nodig.

In de loop van de jaren die volgden, nam de frequentie van de James Bond-films iets af; in plaats van ieder jaar verscheen er nu om de twee jaar een nieuwe film. Tussen het ooit zo succesvolle duo Saltzman en Broccoli liep het inmiddels wat stroef. Broccoli bleef zich, met uitzondering van Chitty Chitty Bang Bang uit 1968 (ook naar een verhaal van Ian Fleming), volledig inzetten voor James Bond. Saltzman op zijn beurt produceerde talloze andere films. Soms met succes, maar ook met minder succes.

Saltzman had zijn hand verspeeld en moest zijn Bond-rechten verkopen. In plaats van die rechten te verkopen aan een andere producent, sprong filmdistributeur United Artists in dat gat. Vanaf dat moment werd Albert R. Broccoli als soloproducent verantwoordelijk voor James Bond met United Artists als mede-eigenaar.

Broccoli bracht een team samen om voor het eerst zonder Saltzman een Bond-film van de grond te krijgen: The Spy Who Loved Me. Op dat moment een enorme gok. Aartsvijand Ernst Stavro Blofeld, de baas van misdaadorganisatie SPECTE die het James Bond in vele eerdere avonturen moeilijk maakte, zou terugkeren met een nieuw wereldvernietigend plan.

Maar daar had Broccoli even niet meer op Kevin McClory gerekend. De tien jaar sinds Thunderball waren inmiddels verstreken en alles wat dat verhaal aanging, zoals Blofeld en SPECTRE die voor het eerst opdoken in het gelijknamige boek van Ian Fleming, behoorden toe aan McClory.

Broccoli zette een streep door zijn plannen en maakte van Blofeld een nieuwe boef: Karl Stromberg. Andere naam, zelfde streken. Kwestie opgelost.

Kevin McClory op zijn beurt probeerde vanaf dat moment zijn eigen Bond-film te maken, zíjn remake van Thunderball, getiteld Warhead. Grootste troef: de terugkeer van Sean Connery! Broccoli filmde stug verder met zijn James Bond, Roger Moore, die inmiddels een eigen fanschare had gecreëerd en bewezen had een lucratieve 007 te zijn.

Broccoli maakte het McClory ook niet makkelijk, want door alles wat te ver afweek van het originele Thunderball-verhaal en te veel aanschurkte tegen de James Bond van Broccoli, moest een streep. De productie van de McClory-film liet daarom jaren op zich wachten, totdat begin jaren 80 dan eindelijk het startsein kon worden gegeven. Inclusief Sean Connery na twaalf jaar terug als James Bond. Had hij bij zijn afscheid van de Saltzman/Broccoli-film Diamonds Are Forever (1971) gezworen nooit meer James Bond te spelen, daar moest hij nu op terugkomen. Dat bracht zijn vrouw Micheline op een idee: Never Say Never Again opperde zij. En zo geschiedde.

Het werd in 1982/1983 The Battle of the Bonds genoemd: Broccoli met de productie van Octopussy tegen McClory met Never Say Never Again. Oftewel: Roger Moore tegen Sean Connery. Die laatsten hadden hier echter alleen maar schik in, ze werden er immers leuk voor betaald. De acteurs gingen al jaren vriendschappelijk met elkaar om, van rivaliteit tussen die twee was geen sprake.

En ook aan de kassa mochten beide films niet klagen. Octopussy trok volle zalen in de zomer van 1983, terwijl Never Say Never Again naar het najaar van 1983 werd verplaatst. Het publiek kreeg dat jaar de kans twee James Bond-films in de bioscoop te bezoeken. En die kans werd gretig benut.

Kevin McClory heeft daarna nog verschillende pogingen gewaagd een remake van een remake te maken. Hij had immers enkel de rechten van één Bond-verhaal. Zover is het nooit gekomen. Toen de producent in 2006 overleed, bleven zijn erven met de Bond-rechten achter. Die werden in 2013 verkocht aan de erven-Broccoli, die op dat moment al jaren de Bond-films produceerden na het overlijden van hun vader Albert R. ‘Cubby’ Broccoli in 1996.

Met de filmrechten van SPECTRE terug bij de Broccoli’s, bedachten zij zich geen moment. Met wat kunst- en vliegwerk werd de misdaadorganisatie die eind jaren 50 werd bedacht, ingebed in de verhaallijn van de James Bond-films met Daniel Craig. Zie daar de film Spectre uit 2015 in de officiële Bond-canon.

Never Say Never Again valt net als alle andere Bond-films ook onder Amazon, vandaar dat er op Netflix nu 26 Bond-films staan. Never Say Never Again werd gedistribueerd door Orion Pictures, dat later werd overgenomen door MGM en vervolgens terechtkwam bij Amazon toen de techgigant enkele jaren geleden MGM inlijfde. MGM had United Artists, de mede-eigenaar van James Bond na het vertrek van Harry Saltzman, begin jaren 80 al overgenomen.

Hoezeer Never Say Never Again ook op een James Bond-film lijkt en hoe fantastisch Sean Connery er uitziet met zijn toupet en tuxedo, de film blijft toch altijd een buitenbeentje. Geen James Bond Theme, geen gunbarrel, geen 007-logo. Je zult de film niet in een officiële Bond-box aantreffen. Zo werd Never Say Never Again recentelijk uitgesloten van de Sean Connery 6-film Collection op 4K van vorig jaar en de telling voor de volgende Bond-film gaat, na de 25e film No Time to Die, verder met Bond 26. Als ze bij Amazon MGM Studios niet opnieuw bij 1 beginnen.

Never Say Never Again verscheen op 14 februari 1990 als eerste James Bond-film op de Nederlandse tv. De commerciële zender RTL Veronique (RTL 4) was op dat moment net in de lucht en loofde prijzen uit aan kijkers die 4 op 4 zetten (het zoeken van zenders ging in die tijd nog handmatig): ‘Als ze Veronique op de voorkeuzetoets 4 van hun toestel hebben gezet en een grote opvallende 4 op hun raam hebben geplakt, lopen ze kans vier maal vierhonderd gulden te winnen en misschien een auto.’ Rob Out, destijds programmabaas bij Veronica, leek het een goede idee om James Bond voor de publieke omroep in te zetten, zodat niet iedereen op RTL 4 zou afstemmen.

De uitkomst laat zich raden. Met James Bond valt niet te spotten...

De Telegraaf, 16 februari 1990

Vijftig is het nieuwe dertig

De beste wensen voor 2026. Dat het maar een hoopvol jaar mag worden voor Bond 26. De tekenen zijn in ieder geval veelbelovend. Na de benoeming van onder meer een regisseur en een schrijver voor het nieuwe Bond-project, kan het alleen maar de goede kant op gaan. Stukje bij beetje zullen we meer te weten komen over de nieuwe film, al zal het dit jaar nog maar mondjesmaat zijn; de film staat vooralsnog gepland voor 2028.

Het jaar 2028 is exact over twee jaar na nu. Over een releasedatum is nog niet gerept. Ondanks dat de James Bond films sinds dertig jaar steevast uitkomen in het najaar, behoort een vroege 2028-première ook nog altijd tot de mogelijkheden. Twee jaar, dat is op afzienbare tijd. Wie herinnert zich de frequentie van iedere twee jaar een nieuwe Bond-film? Nou, zo lang nog dus.

Wordt besloten om toch die najaarsrelease in ere te houden, dan vinden er over twee jaar na nu zeker opnamen plaats. Vanuit welke hoek je het ook bekijkt; over twee jaar zitten we gebakken, het aftellen begint vandaag.

Gaandeweg dit jaar weten we zoveel meer dan nu. We weten bijvoorbeeld welke geruchten allemaal onjuist waren over de nieuwe hoofdrolspeler. Dat we al die tijd op verkeerde paarden hebben gewed en dat het toch nét die naam is geworden die iedereen over het hoofd had gezien. Niet om ons ongelijk op de proef te stellen, enkel omdat we elkaar maar napraten met onbetrouwbare bronnen via het roddel- en achterklapcircuit, simpelweg omdat we nergens houvast hebben. En we willen zo graag!

Gooit Idris Elba, excuses ‘Sir Idris’, met zijn wassen beeld tussen de Bond-acteurs nog een beetje olie op het vuur – hij wordt het dus niet, hij zit ons maar wat te plagen. Prachtig toch dat een acteur met zo’n staat van dienst de moeite neemt om ons een poets te bakken?

Dat Sir Idris het niet wordt, heeft alles te maken met de wens een jonge James Bond te casten. Jong omdat hij A voor een x-aantal films mee moet kunnen en B omdat het verhaal zich op die manier kan toespitsen op opnieuw een reboot met een Bond Begins-verhaal.

Dat laatste zie ik alleen met angst en beven tegemoet, omdat we dan wéér een hele film moeten wachten tot James Bond de James Bond is waar we allemaal zo naar smachten. Dan duurt het niet twee jaar na nu voordat we weer een keer een Bond-film krijgen met een James Bond die handelt zoals James Bond hoort te handelen, maar minimaal six or seven.

Kijk, met nieuwe producenten aan het roer is het sowieso afwachten welke afslag wordt genomen, maar het liefst stap ik zoals oudsher binnen in een mini-avontuur met een geheim agent die gewoon met zijn opdracht bezig is. Geen zogenaamde origin story, maar een agent die, zoals dat veertig jaar goed is gegaan, middenin het avontuur begint en zonder omkijken doordendert. Daarom zie ik Sir Idris namelijk wel zitten boven elke jongeling onder de dertig jaar, want dan kun je er de klok op gelijk zetten dat de filmmakers eerst willen uitvogelen waar die James nu helemaal vandaan komt en hoe hij bij de geheime dienst terecht is gekomen. Dat laatste lijkt mij nu eenmaal geen rooskleurige ontwikkeling.

Ik kan mij moeilijk losmaken van het gezicht van de jonge Bond in First Light, de computergame die eind mei moet verschijnen. Wat een werk hebben de spelontwikkelaars erin zitten en wat een prachtige wereld hebben zij gecreëerd. James Bond kan zich vrijuit rondbewegen in zijn omgeving, hij kan sluipen, kruipen en ongezien door een raam glippen. Dat is zoals ik een spel graag zou spelen, als een spion. Maar o wee als hij wordt gesnapt, dan breekt de pleuris los en moet onze jonge James het alsnog op een lopen zetten en om zich heen gaan schieten om een leger aan tegenstanders neer te maaien.

Bij het zien van een teaser waarin Bond een vliegtuig moet zien te bereiken terwijl alles om hem heen explodeert, krijg ik al hoofdpijn. En het lukt mij dus niet om deze jonge computergeanimeerde James Bond los te zien van de jonge James Bond waarnaar de filmmakers op zoek zijn. Moet ik me maar neerleggen bij het idee van de ‘oude’ James Bond, waartoe ik Daniel Craig voor het gemak ook maar even reken en dat nu echt het tijdperk voor een ‘nieuwe’ James Bond is aangebroken. Ergo: een James Bond die mijn generatie overslaat en geboren is ergens eind jaren 90 begin 2000?

Want als we daar aanbelanden: Roger Moore, geboren in 1927, covert de jaren 20 van de vorige eeuw. Sean Connery en George Lazenby samen het begin en eind van de jaren 30. Dalton is van halverwege de jaren 40 en Brosnan van begin jaren 50. Daniel Craig dateert weer van eind jaren 60. Waar zijn de Bonds geboren in de jaren 70 en 80 gebleven? Ik voel me hierin toch aardig in de steek gelaten. Zijn wij inderdaad zulke losers dat het er voor onze generatie-Bond niet meer in zit? Krijgen we straks hetzelfde met de paus en een nieuwe president van de Verenigde Staten? Zelfs onze toekomstige minister president is meer een product van de jaren 90 dan 80…

Mogen wij straks op de bank bij de psychiater komen uithuilen omdat we ons als vergeten generatie benadeeld voelen. Wat zat er in de melk dat wij het niet gered hebben? Voor Sir Idris (die werd geboren in het jaar dat Roger Moore werd benoemd als 007) en Michael Fassbender en Tom Hardy (die beiden afkomstig zijn uit het jaar van The Spy Who Love Me) is dit ook niet leuk.

Wat mij betreft begint Steven Knight vandaag met een schone lei. Leuk geprobeerd met zo’n mini-James Bond, maar dat werkt gewoon niet. We willen een James Bond met ervaring. Eentje die midden in het leven staat en zijn sporen al heeft verdiend. En daarbij: 50 is het nieuwe 30, toch?

Toen Sean Connery als 31-jarige de iconische woorden ‘Bond, James Bond’ aan de baccarattafel in Dr. No uitsprak, keek je in principe naar het tegenovergestelde. Of zoals de oer-Bond in 1965 toevertrouwde aan de pen van de Italiaanse journaliste Oriana Fallaci: ‘Ziet u, ik heb nooit een knap of zelfs maar een acceptabel gezicht gehad. Ik heb altijd met dit rare, diep gelijnde, volwassen gezicht rondgelopen; ik had het al toen ik zestien was.’

Goed, doen we het zo — waar is die zestienjarige met een kop als een vijftiger?

Deze column verschijnt ook bij James Bond Nederland.

4K-Connery los verkrijgbaar

De 4K-schijfjes van de James Bond-films die Sean Connery maakte voor Eon Productions komen in september ook los op de markt. Zo staat op de website van Gruv te lezen. Veel meer is over deze lichting niet bekend. Oordeel zelf over de nieuwe covers. Lees hier over de voor- en nadelen van de complete Connery-Bond-box die recent verscheen.

4K-Connery-collectie heeft voor- en nadelen

In eerste instantie zag ik niet veel verschil tussen de blu-ray en de 4K-versie van de James Bond-films van Sean Connery. De blu-rays van James Bond behoren tot mijn meest gebruikte schijfjes — vooral omdat ik regelmatig een stukje film nodig heb ter illustratie van een of ander. De blu-rays die ik bezit, zijn afkomstig uit de Bond 50-box uit 2012; tot dan toe dé Bond-collectie met de beste beeldkwaliteit. Tot de 4K-films deze maand verschenen. Een mooie uitgave, maar beslist niet zonder nadelen.

Nu ik de tijd heb genomen er iets beter in te duiken, moet gezegd dat de 4K-films de voorkeur genieten, vooral door kleine verbeteringen die eerder stoorden. Neemt niet weg dat de blu-rays na al die jaren nog steeds het bekijken waard zijn.

Neem de strandscène uit Thunderball waarin Bond aan Domino vertelt dat haar broer François dood is. Hier zijn in de blu-ray verticale strepen over het beeld te zien. Op een kleiner beeldscherm valt dat allemaal wel mee, maar hoe groter en beter je scherm, hoe duidelijker deze oneffenheid.

Verticale strepen op de blu-ray van Thunderball (klik op de afbeelding voor beter beeld)

Zo zit er aan het eind van diezelfde scène ook vuil onderaan het kader. Zowel de verticale strepen als het vuil zijn op de 4K niet tot nauwelijks nog zichtbaar. Met een beetje goede wil kun je zeggen dat de strepen gewoon weg zijn.

Vuil onderaan het kader op de blu-ray van Thunderball

Een groot nadeel van een groot tv-scherm bij deze heruitgave is het gebruik van de oorspronkelijke grove filmkorrel waar 4K nogal trots op schijnt te zijn. Eerlijk gezegd: dit werkt mijns inziens niet op een tv-scherm. Neem het establishing shot van Londen in Goldfinger. Juist bij de blu-ray was dit bijzonder mooi gladgepoetst. Waardoor het ongetwijfeld minder natuurlijk en minder ‘filmisch’ oogt, maar je wordt in ieder geval niet getrakteerd op al dat dansende prut voor je ogen.

Establishing shot van de blu-ray van Goldfinger ziet er beduidend beter uit dan in 4K

Dr. No, From Russia with Love en Goldfinger werden eerder gepresenteerd in beeldverhouding van 1.66:1, dat wil zeggen met een stukje zwart links en rechts van het beeld. Op 4K is de beeldverhouding opgepompt naar 1.75:1, wat inhoudt dat de balkjes weg zijn en we dus onder en boven een klein stukje beeld verliezen. Het scherm is nu compleet gevuld, maar we missen dus wel iets.

Bij de extra’s ben ik nog niets nieuws tegenkomen. De Inside-documentaires die al op de Special Editions van de dvd’s zaten, zijn overgenomen. En daar waar sommige blu-rays (die al eerder dan 2012 buiten de complete box waren uitgebracht) verbeterd beeld bevatten dat meer voldeed aan de eisen van blu-ray, waren er ook Inside-docu’s die direct van dvd waren overgenomen. Daar is voor de 4K-lichting niets aan veranderd. En kon je voor de blu-ray nog kiezen voor de Nederlandse ondertiteling, die ontbreekt hier bij de extra’s.

De Sean Connery 6-film collection die in Nederland beschikbaar is, bevat zowel de 4K-schijfjes als de blu-rays. Echter zijn de blu-rays gewoon de oude Fox-versies. Ik had gehoopt dat de blu-rays ook de nieuwe scans zouden bevatten. Niet dus. Hierdoor is het voor mij nog niet mogelijk om screenshots of fragmenten van de nieuwe versies te nemen.

Fijn is de resume-optie als je de film opnieuw opstart. Dat ontbrak bij de oude blu-rays die steevast met het Fox-logo begonnen als je ze later weer terugkeek. De 4K’s zijn uitgegeven door Warner Bros., maar dat logo is nergens te bekennen. Het menu verschijnt al snel en je kunt gelijk beginnen met kijken.

Het keuzemenu is statisch, met voor iedere film hetzelfde beeld en de originele James Bond Theme. Enkel de kleur van de menubalk verschilt per film evenals als de bijbehorende filmtitel.

Een bijzonder aardige optie is de mogelijkheid om de film te laten vertellen door een Amerikaanse stem. Speciaal voor kijkers met een visuele beperking vertelt een mannen- of vrouwenstem dat wat er op het scherm gebeurt, tot en met het voorlezen van een groot deel van de credits aan toe.

Zo heb ik door die stem nu pas ontdekt dat Kerim Bey een mes in zijn rug heeft als hij dood wordt aangetroffen in de Oriënt Express. Was mij nooit eerder opgevallen. Maar dan moet de vertelstem niet zeggen dat in de eerste scène van Thunderball James Bond samen met ‘madame Boitier’ neerkijkt op de kist van Jacques Bouvar, terwijl de dame in kwestie ‘mademoiselle La Porte’ is. Of dat Bond in Dr. No in een Mercedes Benz rijdt in plaats van een Sunbeam Alpine. Dat er wordt verteld dat op de bommen van de Vulcan ‘Handle like eggs’ staat, is dan wel weer een scherpe aanvulling.

Dan is er bij Thunderball ook nog een alternatieve geluidstrack die op gezette tijden een net iets ander geluid laat horen; zoals bekend van de vierde Bond-film waren er verschillende versies in omloop. Nu is dus ook de aftiteling te beluisteren met het, in mijn optiek, beter passende Thunderball-thema in plaats van de James Bond Theme.

In You Only Live Twice is het ‘woosh’-effect verdwenen op het moment dat de gunbarrel opent, iets wat oorspronkelijk nooit zo was bedoeld. En zo zullen er ongetwijfeld meer kleinere aanpassingen zijn verdwenen die niet bij het origineel hoorden. De 4K belooft de meest pure weergave van deze oude James Bond-films te zijn. Met een fonkelnieuwe glinsterende brullende leeuw aan het begin, dat dan weer wel.

De dag die je wist dat zou komen

Nog geen week na mijn Harris Dickinson-weekend, duikt zijn naam plots op tussen de drie kandidaten die volgens Variety meedingen naar de hoofdrol aller hoofdrollen. Daar ben ik blij om, dat hij erbij zit, temeer omdat namen als Aaron Taylor-Johnson en de onvermijdelijke Henry Cavill tot dan toe altijd sterker naar voren kwamen. Maar ik ben tegelijk ook huiverig. Huiverig voor die andere twee namen. De nieuwe James Bond komt nu toch wel heel dichtbij.

Van nature houd ik niet van speculeren over de nieuwe James Bond. Leuk voor de boulevardmagazines, ik neem mijn hobby te serieus om met die onzin mee te gaan. Uiteraard heb ik mij wel eens laten verleiden een naam te noemen. Henry Golding schoot mij als eerste te binnen, omdat ik die destijds net in een film had gezien. Een naam die ik daarna nooit meer heb horen vallen. 

James Bond blijft een hot item, ik heb het altijd al gezegd. De NOS noemt de nieuwe regisseur Denis Villeneuve al om 04:08 uur in een artikel. Van welke andere filmserie is het van belang om midden in de nacht te weten wie de regisseur wordt? Zelfs overdag is niemand daarin geïnteresseerd. Maar James Bond is wereldnieuws. Als Harris Dickinson zich binnenkort in zijn tuxedo hijst om ten overstaan van de complete wereldbevolking een Bollinger te ontkurken, is dat primetime op alle journaals te zien.

Denis Villeneuve

Om het in goed Nederlands te verwoorden; het moet een fingerspitzengefühl zijn geweest dat ik de noodzaak zag om tijdens een zonnig weekend naar films met de nieuwe James Bond-acteur te kijken. En vooral met die interesse dat ik hem wel eens wilde zien en horen spelen. Het is sinds twintig jaar geleden Daniel Craig werd gekozen als James Bond zelden gebeurd dat ik het idee had naar een nieuwe James Bond te kijken. En vorig weekend had ik dat gevoel ineens wel.

Ja hallo, er is nog helemaal niets bekendgemaakt en er staan nog twee namen op het lijstje. Maar kom op, die andere twee, dat kan toch niet serieus waar zijn? Die boomlange Aussie en een Spider-Man in pocketformaat?

Nee, als het écht om die drie namen gaat, is het mijns inziens een uitgemaakte zaak en kunnen we opgelucht ademhalen. Ademhalen omdat er een doorstart wordt gemaakt met onze geliefde filmserie én omdat ze de juiste man hebben gekozen. Want dat is hij. Kijk maar naar Babygirl, kijk maar naar Triangle of Sadness. En luister ook vooral naar hem, naar zijn stem. Daar spreekt overtuiging uit.

Het is op het eerste gezicht geen komisch duo: Villeneuve en Dickinson. Maar de regisseur weet waar hij aan werkt, hij is immers een Bond-fan. Dus dat vleugje wittiness komt wel goed. Denk ik. Hoop ik. En ja, we waren toe aan iets luchtigers. De nieuwe Roger Moore is misschien iets te veel van het goede, maar dan op zijn minst de nieuwe Pierce Brosnan, met een Bond die er zin in heeft en het allemaal niet zo serieus neemt.

Daar moeten de schrijvers zich over gaan buigen. Als eerst dat verhaal maar stevig staat, dan kan de humor daarna worden gevonden in de nuances. Bond hoeft geen moppentapper te zijn, het zit hem bij hem in de kwinkslagen, in de luchtige opmerking aan het eind van een enerverende scène, in een enkele blik. ‘Same time tomorrow, Mrs. Bell?’

Ook al ben ik eruit wie het moet worden, spannend blijft het natuurlijk wel. Barbara Broccoli heeft 35 jaar lang mijn aanbevelingen stelselmatig genegeerd, zal zij Amy Pascal gewaarschuwd hebben voor the Dutch guy with the bloody good ideas?

Terug naar exact twintig jaar geleden. Toen Daniel Craigs naam in het geruchtencircuit circuleerde, geloofde ik daar geen snars van. Die man? Alles behalve een James Bond. Toen hij uiteindelijk in oktober van dat jaar werd gepresenteerd met dat zwemvest om en dat vlassige haar — oké, het belangrijkste is dat er weer een film komt. Hij krijgt mijn steun.

Enkele maanden later verscheen een foto van zijn eerste scène: Craig opgepompt en kortgeknipt. Dit ís de nieuwe James Bond. Ineens had hij mijn volwaardige steun en zag ik wat Barbara Broccoli al veel eerder in hem zag.

Wat betreft Daniel Craig pakte dat voor mij goed uit. Ook al waren er legio fans die hem nooit hebben geaccepteerd en zichzelf tekort deden door zijn films te boycotten; het is natuurlijk niet leuk als je als die hard liefhebber het gevoel hebt dat jouw franchise om zeep wordt geholpen door het inhuren van de verkeerde hoofdrolspeler.

Want wat als het roer volledig wordt omgegooid en ze in plaats van Tom Holland zijn vriendin Zendaya naar voren schuiven? Zij van Dune. Dune van Denis Villeneuve. Een prachtmeid die niet zou misstaan in een Bond-film, maar als vrouwelijke James Bond…

Barbara Broccoli verzekerde ons dat Bond een man zal blijven. Die garantie is met haar vertrek geen cent meer waard. Het zijn ingewikkelde tijden voor een Bond-fan.

Voor wie inmiddels is afgehaakt, zijn daar altijd nog de klassiekers die in superdeluxe soundtracks worden omgezet of in 4K verschijnen. Schijfjes die mij onbetwist het oude Bond-gevoel teruggeven. Reikhalzend kijk ik uit naar de Connery-box, waarvan de filmkorrel en de kleur van het beeld moeten spatten. Een cinema-ervaring in optima forma op je eigen tv-scherm. Een geheel nieuwe beleving van films die je denkt te kennen, maar keer op keer op een nieuwe drager toch weer verrassingen in petto hebben. Ik kan nu al niet wachten op de Roger Moore-collectie en de gecombineerde Lazenby-Dalton-Brosnan-set.

Als voorbereiding op het echt werk dit najaar, heb ik leeftijdsgenoot Modesty Blaise Metreweli uitgenodigd om naar de nieuwe Connery-schijfjes te komen kijken. En ze komt deze zomer met plezier een weekendje bingen. Kunnen we het gelijk hebben over de schandalige manier waarop de pers haar benoeming wereldkundig heeft gemaakt, tot de NOS aan toe: ‘Eerste vrouw aan het roer bij MI6’. Zo kleinerend, zo on-journalistiek. Dat deed haar voorganger Sir Richard Moore een stuk professioneler op Twitter. Hij noemde haar naam, niet haar geslacht. Hulde. En al die paparazzi, inclusief ikzelf, die het copy/paste gooiden op het vrouw-zijn, die zijn geen knip voor de neus waard. Geen wonder dat de artikelen zoveel commentaar kregen van met name mensen van een zeker geslacht. Al weten Sir Richard en ik natuurlijk dondersgoed hoe Blaise Metreweli die functie heeft verkregen…

Deze column verschijnt ook bij James Bond Nederland.

4K-Connery-box met Nederlandse ondertiteling

update 25 juni 2025

 

De 4K-box, met de zes door Eon Productions geproduceerde James Bond-films met Sean Connery, is vanaf 1 juli verkrijgbaar in Nederland. Via Bol.com zijn de films te koop voor 199 euro, ofwel 33,17 euro per film. De box bevat zes nieuw vervaardigde steelbooks, met daarin zowel een 4K-schijf als een blu-ray. Los zijn de films (nog) niet te koop. Een tweede boxversie met dezelfde films in een goedkopere verpakking, wordt niet aangeboden door Bol.com.

 

De films op 4K zijn vervaardigd naar de originele cameranegatieven. Dat wil zeggen dat de aanpassingen die Lowry Digital twintig jaar geleden doorvoerde, afwezig zijn. Lowry leverde destijds prima werk af, voor zowel de Ultimate Edition dvd’s (de koffer) als de complete blu-rayset ter viering van Bonds 50e verjaardag in 2012. Maar dat was toen, de standaard is inmiddels verschoven naar 4K.

 

Voor de puristen is deze nieuwe 4K-collectie een must. Al is het maar vanwege de optie om zowel de films met zijn oorspronkelijke monotracks af te spelen als met de nieuw vervaardigde Dolby Atmos-mix.

Blu-ray.com, die de inhoud van de box inmiddels heeft beoordeeld, komt wat betreft het beeld uit op een gemiddelde van 4,25 sterren (van de 5) en 4 sterren voor het geluid.

Interessante aantekening van Blu-ray com: (...) deze nieuwe restauratie is gebaseerd op bioscoopnauwkeurigheid. Dat wil zeggen dat het beeld er niet vlijmscherp uitziet, omdat het zo niet is bedoeld. Deze scans leveren een filmachtige ervaring op, waarbij veel meer is ingezet op details, diepte en levendige kleuren en minder op het zo gladjes mogelijk krijgen van het beeld (met bijbehorende nadelige compressiefoutjes).

Al met al presteert de nieuwe box volgens Blu-ray.com ruimschoots beter dan de blu-rays. De extra’s zijn gelijk aan eerdere uitgaven van de films.

Lees de recensies op highdefwatch van twee van de zes films uit deze box:

• From Russia with Love 
• Thunderball 

Importtarieven Hollywoodfilms geldt niet voor 007

James Bond hoeft zich wat betreft de Amerikaanse president Donald Trump geen zorgen te maken over de 100 procent importtarieven die hij wil invoeren op Hollywoodfilms die in het buitenland worden gemaakt. Voor 007 geldt dat namelijk niet, verzekert de president. De reden: Donald Trump heeft de bouw van een golfbaan in het Schotse Aberdeen te danken aan Sean Connery. Daar is de president de ex-James Bond nog altijd dankbaar voor.

Donald Trump en Sean Connery, 2010

Voor wat hoort wat. Toen Donald Trump in 2006 een stuk grond nabij het Schotse Aberdeen kocht om daar een luxe golfresort te bouwen, riep dat veel weerstand op. Na vele jaren touwtrekken, schoot Sean Connery, zelf een fervent golfer, te hulp. Na Connery’s bemoeienis was het volgens Trump zo geregeld; de Trump International Golf Links Scotland opende in 2012 de deuren.

Volgens de Amerikaanse president is Hollywood op sterven na dood. Trump geeft buitenlandse overheden de schuld die Amerikaanse filmmakers en studio’s aantrekken om producties buiten de Verenigde Staten te filmen. ‘Dit is een gecoördineerde actie van andere landen en het vormt een bedreiging voor de nationale veiligheid’, schreef de president op Truth Social. Vandaar dat hij Amerikaanse films weer op Amerikaans grondgebied wil laten maken. Wie als filmmaker toch naar het buitenland wil uitwijken, kan volgens de nieuwe plannen rekenen op een forse tegenslag.

De James Bond-films worden van oudsher aangestuurd vanuit Londen. Hoewel de producenten, de Broccoli-familie, Amerikanen zijn, en de films worden gefinancierd met Amerikaanse dollars door onder meer United Artists, MGM, Columbia en Universal, is James Bond, met als thuisbasis Pinewood Studios, toch altijd een Britse aangelegenheid gebleven.

Trump: We are putting tariffs on that particular film. The moviemakers. And we're going to be doing some tariffs to get them.. James bond has nothing to worry about, that I can tell you. Sean Connery was a friend of mine. Great guy. pic.twitter.com/BwzVlfwIxI

— Acyn (@Acyn) May 8, 2025

Nu met het Amerikaanse Amazon aan het roer van de 007-films, lijkt hier met de benoeming van Engelsman David Heyman, weinig verandering in te komen. Het is zelfs voor het eerst in de geschiedenis van de James Bond-films dat er een geboren Engelsman de touwtjes van James Bond in handen heeft; dan weer wel samen met zijn Amerikaanse tegenhanger Amy Pascal.

Of de importheffingen van 100 procent inderdaad doorgaan, valt nog te bezien. Trump wil eerst met filmmakers rond de tafel, hij wil zeker weten dat de filmindustrie achter zijn plan staat. Tot nu toe heeft Hollywood zich grotendeels negatief uitgelaten over de plannen.

Ultra Bond

Binnenkort verkrijgbaar: 4K Connery. De enige Bond die tot nu toe in ultra-HD op home video te bewonderen was, is Daniel Craig. Gaan we de oude Connery’s opnieuw aanschaffen? De verleiding is groot, maar liever wacht ik op een complete 4K-Bond-set.

Mijn James Bond-filmverzameling begon later dan gewenst. Simpelweg omdat ik geen geld had om de films eerder aan te schaffen.

Zo heb ik nooit de door mij felbegeerde VHS-banden in bezit gehad. Op mijn jongenskamer had ik enkel een foto van de Bond-videocassettes op mijn prikbord hangen, afkomstig uit een foldertje van V&D. Zo kon ik toch dagelijks kijken naar de cover van Timothy Dalton in Licence to Kill en Roger Moore in Octopussy; de twee films die bovenop een stapel Bond-films waren afgebeeld.

Dan had je ook nog die eerdere VHS-box, die met het blauwe 007-logo op de zijkant. Dat vond ik werkelijk een prachtige uitgave. Toen twintig jaar geleden de opa van destijds mijn vriendin overleed, liet hij precies díe box na. Veel van de films zaten zelfs nog in het plastic. Hij meende een liefhebber van James Bond te zijn, hij had de films nooit bekeken.

De videobanden gingen naar een neefje, ik had toch immers de collectie al op dvd? Voor mij bleef de verzameling Fleming-boekjes over in een fijne boxset met de auteur achter zijn typemachine op de zijkant. Ook hier had de opa, getuige de perfecte staat waarin de boekencollectie verkeerde, nooit naar omgekeken.

Mijn James Bond-filmverzameling begon halverwege de jaren 90 met de video-cd’s, die kon ik afspelen op mijn Philips cd-i-speler. Ik zag zo’n apparaat voor het eerst in de speelhoek van een huisjespark waar wij met de familie verbleven. Ik was gelijk verknocht aan die hoek, niet alleen door het interactieve speelapparaat, waarop je zowel spellen kon spelen als films kon afspelen, maar nog meer door de poster die er hing van Roger Moore bungelend aan de Eiffeltoren.

Die poster had een magische aantrekkingskracht op mijn jongensfantasie en viel samen met de openbaring van het fenomeen 007. De Bond-films werden in die jaren voor de eerste keer vertoond op de Nederlandse tv, en ik zat als tiener aan de buis gekluisterd voor weer een nieuw Bond-avontuur.

Ik herinner mij zelfs dat ik het knap lastig vond om de Bond-films te filteren uit het algehele filmaanbod, omdat ik nog niet alle titels kende. The Spy Who Loved Me? Is dat er ook één? De tv-gids schreef over een chique James Bond-film. Bingo!

Die cd-i-speler kwam er uiteindelijk, en het jaar daarop op mijn verjaardag volgde de peperdure videocartridge; vóór die tijd kon ik er niet eens films op afspelen. En daar begon mijn James Bond-filmverzameling met de eerste film in eigen bezit: Live and Let Die. Nog steeds als ik de eerste klanken van George Martin hoor, denk ik terug aan het moment dat ik mijn eerste eigen James Bond-film in de speler stopte en op play drukte; de heerlijk hysterische gunbarrel, de vlekkerige ‘witte’ dots, het schokkerige beginshot vanuit een helikopter op het gebouw van de Verenigde Naties in New York, het uitgetrokken beeld.

Het was verre van zuiver allemaal, maar we wisten niet beter en het stoorde geenszins. Dit is zoals films eruit zagen. Later, toen mijn filmcollectie gestaag groeide, viel het mij bij You Only Live Twice op dat het water waarin het gemummificeerde lichaam van James Bond wordt gedropt, uit wel erg grote pixels bestond. Datzelfde gold voor de explosie achter 007 als hij in A View to a Kill per sneeuwscooter ontsnapt in Siberië.

Ondanks dat ik erg blij was dat ik binnen een paar jaar alle zes de Connery-Bonds had verzameld en vijf Bond-films met Roger Moore, knaagde het dat in Nederland geen werk werd gemaakt van de ontbrekende films op video-cd. Voor onduidelijke redenen: geen On Her Majesty’s Secret Service, geen The Man with the Golden Gun, geen The Spy Who Loved Me. Om over de Dalton-films maar te zwijgen. Daarvoor was ik alsnog aangewezen op de videorecorder én de hoop dat deze films weer eens op tv zouden worden uitgezonden.

Zodoende moest ik, omdat ik mij die film nauwelijks nog herinnerde en deze in de naslagwerken van Steven J. Rubin en Raymond Benson hoog stond aangeschreven, OHMSS bij de plaatselijke videotheek huren; de Warner Bros-uitgave met een benauwde George Lazenby en Diana Rigg op de voorkant, waar in was geknipt en de gehele Gumbold-scène ontbreekt.

Ondanks de gebreken vond ik het een fantastische kijkervaring en belandde OHMSS hoog bovenaan mijn Bond-lijstje, waar het nu al jaren de top aanvoert.

Mijn James Bond-videocollectie was pas compleet begin 2001, toen de laatste dvd’s uit de Special Editionserie verschenen. Die begon in het voorjaar van 2000 met de uitgave van de tot dan toe nieuwste film The World Is Not Enough. Ik weet nog dat ik die kocht bij de Fame in Amsterdam en in de trein naar Haarlem het plastic openmaakte en ik tot mijn stomme verbazing ontdekte dat dit het eerste (of eigenlijk laatste) deel van een complete (een COMPLETE!) Bond-set was. Mét 007-logo op de zijkant!

De rest van het jaar stond in het teken van de Special Editions. From Russia with Love, die voor juli stond gepland, kwam pas uit in de laatste week van die maand, maar dat was van te voren niet gemeld — ik ben in juli elke dag naar de Free Record Shop gefietst om te informeren of de film er al was… Vanaf oktober werden de uitgaven opgeschroefd naar twéé dvd’s per maand en zo groeide mijn collectie gestaag.

De dvd’s waar ik ooit zo blij mee was, zijn nu niet meer om aan te zien, en dienen nog enkel als museumstuk in mijn filmkast. Na zes jaar werden ze vervangen door de koffer van de Ultimate Editions, die na nog eens zes jaar werd vernieuwd door de blu-raybox. Daar teer ik sinds 2012 op. Het zijn onbetwist de schijfjes uit mijn videotheek die ik het meest heb afgespeeld. De laatste drie Bond-films volgden in hun steelbooks, waarvan ik enkel No Time to Die in 4K bezit; een film die ik zelden in de speler stop.

Hoewel ik best content ben met de blu-rays, kijk ik zeker uit naar een complete 4K-collectie, het wordt ook wel eens tijd. Maar of ik de Connery-films los ga aanschaffen? Ik twijfel nog.

Met de komst van blu-ray jaren en jaren geleden kon ik het nog best met een dvd’tje doen; tegenwoordig bestel ik toch liever een iets duurdere 4K. Zoals twee puike Hitchcocks, North by Northwest en Psycho, die beide een adembenemende transfer hebben. En wat betreft de eerstgenoemde Cary Grant-film, die begint dus met een MGM-logo op een groen veld. Laten we hopen dat de oude Bond-films precies diezelfde behandeling krijgen en dat we beginnen met de originele United Artists-logo’s van die tijd, als leuk extraatje voor de puristen.

O ja, als dat conclaaf volgende week gaat beginnen, kunnen ze dan ook gelijk een nieuwe 007 kiezen? Dan loopt het weer mooi gelijk. Sinds het begin van de James Bond-films zijn we precies zes pausen en zes Bonds verder. Als dat geen toeval is…

Deze column verschijnt ook bij James Bond Nederland.

4K Connery

Verkrijgbaar als steelbook, vanaf juni...

Daniel Craig was uitgeput na iedere Bond-film

Plus: acteur maakt volgende maand kans op een Golden Globe

Daniel Craig voelde zich elke keer leeg en emotioneel uitgeput na het voltooien van een James Bond-film. Dat zegt de acteur in een interview met The Sunday Times.

Craig speelde de hoofdrol in vijf Bond-films. Nog andere films opnemen tijdens Bond-opnames, lukte hem niet. „Dat kon niet terwijl ik ook nog in James Bond speelde”, zegt hij. „In het begin dacht ik wel dat ik andere rollen kon spelen. Door de films werd ik bekend en een ster. Mensen wilden mij opeens in hun films, dat was geweldig.”

Maar Craig was ‘zo uitgeput’ na elke film. „Aan het einde van elke film moest ik zes maanden bijkomen. Ik had altijd de houding dat het leven op één stond en werk op twee. Toen mijn werk opeens op de eerste plek kwam te staan, had ik daar veel last van.”

Ondanks alles kijkt Craig wel met trots terug op de vijf films. Over de nieuwe James Bond en de keuze voor de rol, zei hij: „Dat is niet mijn probleem, noch mijn keuze om te maken. Maar ik wens de mensen die de keuze wel moeten maken, veel succes.” Hij zei al eerder dat de opnames van de films ‘stressvol’ waren.

Daniel Craig is vandaag overigens genomineerd voor een Golden Globe in de categorie Beste acteur dramafilm voor de film Queer. Hij neemt het op tegen onder meer Ralph Fiennes, tegenspeler uit de Bond-films, die is genomineerd voor de film Conclave.

De Golden Globes zijn een goede graadmeter voor de Oscars. Zo won Sean Connery in 1988 een Golden Globe voor zijn rol in The Untouchables en verzilverde kort daarop zijn eerste en enige Oscar. Craig was eerder tweemaal genomineerd voor een Golden Globe voor Knives Out (2000) en diens opvolger Glass Union (2003).

De Golden Globes worden uitgereikt op 5 januari. De show is in Nederland in de nacht van 5 op 6 januari te volgen via FilmBox.

Bron gedeeltelijk: NU.nl