Films en seriesFilms en series
Posts tonen met het label From Russia with Love 50. Alle posts tonen
Posts tonen met het label From Russia with Love 50. Alle posts tonen

woensdag 16 oktober 2013

From Russia with Love 50: de nalatenschap

Deze maand is het vijftig jaar geleden dat From Russia with Love in de bioscoop verscheen. Hoewel Nederland pas in juli 1964 aan de beurt was, blikken we in vier afleveringen terug op een van de beste Bond-films uit de reeks.

Dit artikel van Bill Koenig verscheen eerder op The HMSS Weblog.


Aflevering 4 (slot)
DE NALATENSCHAP

Sinds de bioscooprelease is From Russia with Love altijd een aparte film binnen het Bond-genre geweest.

De tweede Bond-film is een regelrechte spionagethriller, zoals we die niet meer gezien hebben in de serie. De McGuffin, ooit bedacht door Hitchcock, is een decoder. Een belangrijk apparaat in de spionnenwereld, maar geen directe dreiging voor de wereldbevolking. De prijs zou in latere films veel hoger worden, met een radio-actieve dreiging op de Amerikaanse goudvoorraad, het terugvinden van twee atoombommen, het voorkomen van een nucleaire aanval...

Mr. Cool: Sean Connery in Istanbul

Deze film heeft een groot aantal memorabele scènes, zoals de aanval van Bulgaren die werken voor de Russen tegen de zigeuners die werken voor Kerim Bey (die weer werkt voor MI6). En dan die helikopteraanval tegen het eind van de film, waar Bond ternauwernood ontsnapt met de Lektor-decoder.

En toch zou deze actie bijna verbleken bij de groots opgezette scènes die later in de serie zouden plaatsvinden. Geen onderwatergevechten. Geen megamagneet die een auto van de snelweg plukt. Geen dodelijke satellieten. Zelfs als Bond een meer serieuze toon aanslaat als in On Her Majesty's Secret Service (1969), For Your Eyes Only (1981) of The Living Daylights (1987), zijn daar nog altijd die overheersende actiemomenten.


From Russia with Love is daarmee geenszins een 'kleine' film. Het is gewoon anders dan wat producenten Saltzman en Broccoli, en hun opvolgers, ons later zouden voorschotelen. Dat is waarschijnlijk de reden waarom veel liefhebbers van Bond deze tweede film als favoriet noemen. Het is een film die puur drijft op het verhaal en geen onzinnige trucages nodig heeft om te blijven boeien.

Titelsong


De tweede Bond drukt gelijk een stempel op de rest van de serie. Zo is het de eerste Bond-film met een pre-title sequence. Ook horen we hier voor het eerst een titelsong (van Matt Monro), hoewel er voor de titels een instrumentale versie wordt gebruikt. Als we Bond met Sylvia aan de waterkant in de weer zien, klinkt het nummer uit een draagbare radio aan boord van een voorbijvarende boot. Pas bij de eindcredits krijgen we de volledige versie te horen. Ook wordt hier voor het eerst de volgende film, Goldfinger in de geval, aangekondigd.



Dr. No had ons geleerd dat Bond in de bioscoop een succes was. From Russia with Love zou aantonen dat hij een blijvertje zou zijn. Was Sean Connery in zijn eerste optreden nog een ruwe diamant, nu zet hij een zelfverzekerde spion neer. Aan de kassa haalde de tweede Bond bijna drie keer zo veel op als de eerste.

Commercieel succes


Het bevestigde voor eens en altijd dat Bond een commercieel succes was. Irving Allen, voormalig compagnon van Broccoli, en Columbia Pictures, die beide niets zagen in James Bond, hadden het nakijken.

De première: Harry Saltzman, Sean Connery, zijn vrouw Diane Cilento en Cubby Broccoli

Nu, een halve eeuw later, is From Russia with Love, met name bij de doorgewinterde liefhebbers, een van de meest gewaardeerde Bond-films. Deze tweede Bond maakte duidelijk dat de serie hoe dan ook door zou gaan — al kon niemand vermoeden dat het allemaal nog veel groter en groter zou worden. Maar dat betekende niet automatisch beter...

Zie ook:


• Aflevering 1: Een moeizaam vervolg
•
Aflevering
2: De Bond-sound

• Aflevering 3: Major Boothroyd

dinsdag 15 oktober 2013

From Russia with Love 50: Major Boothroyd

Deze maand is het vijftig jaar geleden dat From Russia with Love in de bioscoop verscheen. Hoewel Nederland pas in juli 1964 aan de beurt was, blikken we in vier afleveringen terug op een van de beste Bond-films uit de reeks.

Dit artikel van Bill Koenig verscheen eerder op The HMSS Weblog.


Aflevering 3
MAJOR BOOTHROYD

Wie From Russia with Love in 1963, of hier in 1964, in de bioscoop zag, kon destijds niet vermoeden dat hier voor het eerst één van de meest geliefde Bond-personages werd geïntroduceerd. Het werd een filmcarrière van 36 jaar en 17 Bond-films...

Desmond Llewelyn nam in From Russia with Love de rol van Major Boothroyd over van Peter Burton. Die eerste Boothroyd gaf in Dr. No Bond zijn Walther PPK. In de tweede Bond-film krijgt 007 uit handen van de nieuwe Boothroyd zijn eerste trukendoos: een attachékoffer met traangas, een geweer, vijftig goudstukken en een mes.


Het eerste optreden van Desmond Llewelyn als Major Boothroyd in From Russia with Love

Hoewel M de afdeling 'Q-branch' noemt, komt de naam Q hier nog niet voor. Ook blijft het eerste optreden van Llewelyn nog vrij onopgemerkt. Hij laat bijvoorbeeld nog niet merken dat hij 007 maar een roekeloze brokkenpiloot vindt.

Het matte optreden werd Llewelyn niet aangerekend, From Russia with Love betekende het begin van een lange samenwerking met Bond. In de derde film Goldfinger (1964) begint Llewelyns personage vorm te krijgen. Hier wordt hij ook voor het eerst Q genoemd. Regisseur van dienst Guy Hamilton vond dat Q zich moest ergeren aan de respectloze manier waarop Bond met alle uitvindingen omsprong. Vanaf nu zou Boothroyd standaard Q genoemd worden. Enkel in The Spy Who Loved Me (1977) wordt zijn eigenlijke naam weer eens genoemd.

Op zoek naar een opvolger


Llewelyn zou het vijf Bond-acteurs volhouden. Wegens zijn hoge leeftijd was het in de jaren negentig bij iedere nieuwe film de vraag of hij weer mee zou doen. Waarop de acteur zelf aangaf: "Als ik dan nog leef, ben ik weer van de partij." Ondertussen werd wel met het idee gespeeld een opvolger in de serie te schrijven. Zo wordt in de eerste versie van het script van Tomorrow Never Dies (1997) het nieuwe personage Malcolm Saunders geïntroduceerd, Q's opvolger.

Roger Spottiswoode regisseert Desmond Llewelyn op de set van Tomorrow Never Dies

In dit script van Bruce Feirstein maken we kennis met Saunders die van onder tot boven in het gips zit. Verwondingen opgelopen tijdens het afscheidsfeest van Q. Llewelyn zou later in het verhaal nog wel zijn opwachting maken als pensionado. Uiteindelijk is er van deze scène niets terechtgekomen, en draaft Llewelyn als Q netjes op om Bond ditmaal een op afstand bestuurbare BMW te overhandigen.

Q's Assistent


In het vervolg, The World Is Not Enough (1999), wordt het idee van de opvolger wel gehandhaafd. John Cleese doet hier zijn intrede als Q's Assistent. De oude Q vertelt Bond over zijn plannen om te stoppen. Bond gelooft hem niet, waarop Q de vraag via een ontsnappingsroute weet te omzeilen.

Met Pierce Brosnan in zijn laatste film The World Is Not Enough

Een waardig afscheid van een waardig personage. Niet wetende dat dit ook daadwerkelijk het definitieve afscheid van Desmond Llewelyn zou zijn.

Kort na de première van The World Is Not Enough bezweek hij, 85 jaar oud, aan de gevolgen van een verkeersongeluk... 

Zie ook:


• Aflevering 1: Een moeizaam vervolg

• Aflevering 2: De Bond-sound
• Aflevering 4: De nalatenschap

maandag 14 oktober 2013

From Russia with Love 50: de Bond-sound

Deze maand is het vijftig jaar geleden dat From Russia with Love in de bioscoop verscheen. Hoewel Nederland pas in juli 1964 aan de beurt was, blikken we in vier afleveringen terug op een van de beste Bond-films uit de reeks.

Dit artikel van Bill Koenig verscheen eerder op The HMSS Weblog.


Aflevering 2
DE BOND-SOUND

Componist John Barry was geen gelukkig man toen hij Dr. No in 1962 in de bioscoop zag...

Barry had op aanvraag van Eon Productions de James Bond Theme van Monty Norman onderhanden genomen. Hij had er een totaal andere draai aan gegeven. Aanvankelijk was het thema enkel bedoeld voor de begintitels van de eerste James Bond-film, maar in plaats daarvan liet editor Peter Hunt deze muziek steeds terugkeren. John Barry had er geen stuiver extra voor gekregen.

John Barry

Maar dat werd met From Russia with Love ruimschoots goedgemaakt. John Barry kreeg de opdracht de tweede Bond-film van muziek te voorzien. Maar hij deed meer dan dat. In From Russia with Love levert Barry voor het eerst de 'Bond-sound'. Vanaf nu zou dit op muzikaal gebied de blauwdruk voor iedere Bond-film worden.

Voor deze keer werd nog wel een andere componist gevraagd voor de titelsong. Lionel Bart, vooral bekend van Oliver!, componeerde de ballad From Russia with Love, uitgevoerd door Matt Monro. Al het andere wat je hoort is gecomponeerd, gearrangeerd en gedirigeerd door John Barry.

Het Bond-universum


Barry's impact is meteen duidelijk. De gunbarrelmuziek van Dr. No begint nog met elektronische onzinklanken, John Barry gooit meteen de James Bond Theme er tegenaan. De beginscène waarin Red Grant (Robert Shaw) een 007-dubbelganger achternazit, wordt door de dramatische klanken van Barry alleen maar spannender. Leuk detail: in 1977 werd deze scène qua ritme één op één gekopieerd voor The Spy Who Loved Me. Kijk en luister hieronder hoe Marvin Hamlisch een eerbetoon brengt aan John Barry. Echt de moeite waard.



"James Bond had muziek nodig die romantisch en spannend was, maar ook de actie kon onderstrepen en zelfs de humor", zegt John Burlingame, schrijver van The Music of James Bond. "Al met al een lastige opgave, maar John Barry leverde wat van hem verlangd werd en versterkte daarmee het universum van James Bond, dat met alleen de beelden niet bereikt kon worden."

007


Voor From Russia with Love komt Barry ook met een tweede James Bond-thema, simpelweg getiteld: 007. In deze film wordt het gebruikt in twee actiescènes: de veldslag tussen de zigeuners en de Bulgaren en wanneer Bond de Lektor steelt uit de Russische ambassade in Istanbul. Dit 007-thema zou daarna nog terugkeren in Thunderball (1965), You Only Live Twice (1967), Diamonds Are Forever (1971) en Moonraker (1979).

Voor de Britse componist was From Russia with Love nog maar het begin. Hierna verzorgde hij nog voor tien volgende Bond-films de muziek, en hij werd één van de meest geliefde filmcomponisten aller tijden. Hij won vijf Oscars voor zijn filmmuziek, de eerste voor Born Free in 1967 en de laatste voor Dances with Wolves in 1990, maar gek genoeg nooit voor zijn Bond-scores.


Shaken and Stirred


Barry's blauwdruk werd iets waar volgende Bond-componisten altijd rekening mee moesten houden. Zonder die Barry-sound klonk het toch allemaal wat minder 007. Groot bewonderaar van John Barry, David Arnold, bracht in 1997 met het album Shakend and Stirred een hommage aan de Bond-songs, wat hem de meest geschikte opvolger van John Barry maakte.

Van Tomorrow Never Dies (1997) tot en met Quantum of Solace (2008) heeft hij vijf Bond-films van muziek voorzien. David Arnold is daarmee tot nu toe de enige componist buiten John Barry die aan meerdere Bond-films heeft meegewerkt...

Zie ook:


• Aflevering 1: Een moeizaam vervolg

• Aflevering 3: Major Boothroyd
• Aflevering 4: De nalatenschap

zondag 13 oktober 2013

From Russia with Love 50: een moeizaam vervolg

Deze maand is het vijftig jaar geleden dat From Russia with Love in de bioscoop verscheen. Hoewel Nederland pas in juli 1964 aan de beurt was, blikken we in vier afleveringen terug op een van de beste Bond-films uit de reeks.

Dit artikel van Bill Koenig verscheen eerder op The HMSS Weblog.


Aflevering 1
EEN MOEIZAAM VERVOLG

De verfilming van From Russia with Love liep niet bepaald op rolletjes. Van script tot film werd het een ware beproeving...

Op z'n minst drie schrijvers, Richard Maibaum, Johanna Harwood en een creditloze Len Deighton, zetten hun tanden in het vijfde boek van Ian Fleming. Met als resultaat een script dat zelfs tijdens het filmen nog drastisch moest worden aangepast. Acteur Pedro Armendáriz (Kerim Bey) leed aan een terminale vorm van kanker en pleegde zelfmoord nog voor dat de film af was en regisseur Terence Young overleefde ternauwernood een helikoptercrash.

Terence Young regisseert Eunice Gayson en Sean Connery

Ondanks alle rampspoed is de tweede James Bond-film voor vele fans één van de beste, zo niet dé beste, uit de gehele filmreeks. From Russia with Love is één van de trouwste vertalingen van Flemings werk, met één zeer slimme toevoeging: die van Blofeld en SPECTRE. Met dit tweede filmavontuur werd bewezen dat de vorige, Dr. No, geen toevalstreffer was geweest. 

Aanbevolen door Kennedy


Toenmalig president van de Verenigde Staten John F. Kennedy plaatste From Russia, With Love (het boek van Fleming dus, met een komma) in zijn top 10 van favoriete boeken. De roman uit 1957 werd ook één van Flemings belangrijkste werken. De Amerikaanse detectiveschrijver Raymond Chandler, een vriend van Ian Fleming, vond dat de Bond-boeken na het begin met Casino Royale in 1953 in kwaliteit hadden ingeboet. Blijkbaar trok Fleming zich deze kritiek aan om met zijn vijfde roman keihard terug te slaan.

Bezoek van Ian Fleming aan de filmset van From Russia with Love

Met de aanbeveling van Kennedy in hun achterzak, stond bijna het gehele team van Dr. No weer klaar om aan de slag te gaan: producenten Harry Saltzman en Albert R. Broccoli, regisseur Terence Young, editor Peter Hunt, cinematograaf Ted Moore en scenaristen Maibaum en Harwood. Alleen decorontwerper Ken Adam was absent wegens Dr. Strangelove van Stanley Kubrick. 

Onvermijdelijk slachtoffer


De Tijd, 19 juni 1963
(klik voor vergroting)
Pedro Armendáriz als Ali Kerim Bey, het hoofd van de Turkse afdeling van MI6, had een grote impact op de film. Hij schittert in iedere scène en had duidelijk plezier in zijn samenwerking met Sean Connery. Wanneer het personage gedood wordt, laat dat een diepe indruk achter bij de kijker. Dit 'onvermijdelijke slachtoffer' is een beproefd onderdeel van de Bond-forumule, in de vorige film ging Bonds compagnon Quarrel er aan, maar Kerim Bey maakt één van de meest memorabele slachtoffers uit de serie. De wetenschap dat de laatste scène van Kerim in het echt ook daadwerkelijk de laatste scène van acteur Armedáriz was, draagt hier ongetwijfeld aan bij. 

De laatste scène van Pedro Armendáriz

De stervende acteur had hulp nodig om zijn scènes tot een goed einde te brengen. In overzichtsshots van het zigeunerkamp is het Terence Young die de rol van Kerim op zich neemt. Wie goed kijkt ziet inderdaad dat het niet Armendáriz is die daar loopt. 

De ontvangst


Het Vrije Volk, 15 mei 1964
(klik voor vergroting)
Rechtstreeks uit het boek komen het gevecht tussen de twee zigeunerinnen, met aansluitend de aanval van de Bulgaren op het zigeunerkamp, en het uitputtende gevecht tussen Bond en Grant op de Orient Express. Toegevoegd werden onder meer SPECTRE en de bootscène aan het eind van de film. Maar de belangrijkste vraag bleef: hoe zou het publiek reageren? 

Het antwoord laat zich raden. Allen Dulles, het hoofd van de CIA, schreef Fleming in 1964: "Ik zie dat From Russia with Love nu een film is geworden. Ondanks dat ik nooit naar de film ga, ben ik wel van plan deze te gaan zien." En hij was niet de enige.

De tweede Bond-film, met een budget van 2 miljoen dollar, bracht wereldwijd 80 miljoen op. Bijna één derde meer dan zijn voorganger...

Zie ook:


• Aflevering
2: De Bond-sound
• Aflevering 3: Major Boothroyd
• Aflevering 4: De nalatenschap

© Bond Blog 2009 — 2026
Video- en fotorechten voorbehouden aan
Danjaq LLC. / Eon Productions, United Artists Co., Amazon MGM Studios, Columbia Pictures, 20th Century Fox Home Entertainment, Sony Pictures Inc., Universal Pictures