Tien jaar Quantum of Solace

Bond Blog bestond nog niet. Het was destijds voor de club van 007 Nederland waarvoor ik de persvoorstelling van Quantum of Solace (2008) in Tuschinski bezocht. Eerst nog even bij de Free Record Shop in de Kalverstraat de zojuist verschenen Deluxe Edition-dvd van Casino Royale (2006) gehaald, die ik in afwachting van de brullende leeuw alvast begon uit te pakken in mijn bioscoopstoel.

Vandaag tien jaar geleden ging Quantum of Solace in première. Hieronder mijn eerste ervaring met de 22e James Bond-film in de herfst van 2008:

Exclusief: de eerste Nederlandse review van Quantum of Solace

Spoilers — Quantum of Solace doet niet moeilijk. De film begint in volle vaart waar Casino Royale twee jaar geleden was opgehouden. Opnieuw is het Daniel Craig die de show steelt als ijzersterke 007. Even nonchalant als de vorige keer, maar net iets zelfverzekerder. Een Bond van ‘niet lullen maar poetsen’. Dat geleuter kan achteraf. Bij dezen.

Quantum of Solace is duidelijk een vervolgverhaal. Hoewel de film prima op eigen benen staat, heb je simpelweg meer kijkplezier wanneer Casino Royale vers in het geheugen staat. We zien Mr. White, Mathis en Felix Leiter, horen regelmatig over Vesper en ook Le Chiffre passeert de revue. Huiswerkopdracht voor deze week: Casino Royale bekijken.

Het grote verschil met zijn bejubelde voorganger is de stijl van deze 22e Bond. Waarin duidelijk de hand van Marc Forster is te herkennen. Niet eerder heeft een regisseur zo zijn stempel op deze serie kunnen, of mogen, drukken. Door deze vrijheid oogt de film bijzonder fris, nieuw, eigentijds, maar bovenal: het blijft een Bond-film.

Doodsimpel verhaal

Actuele thema’s als olieschaarste, de dalende dollar en corrupte ambtenaren zijn verweven in een doodsimpel verhaal. Omdat het verhaal zo eenvoudig is gehouden, is er meer ruimte voor spektakel. Maar het is niet de actie om de actie. Het is actie omdat het verhaal daarom vraagt. Natuurlijk had Bond ook iets zachtzinniger te werk kunnen gaan, maar het is nu eenmaal een botte boer. Aan de andere kant: actie hoort bij dit soort films. Daar komt het gros van de mensen op af. Een bioscoopkaartje in ruil voor vermaak. En dat is bij Quantum of Solace zeker het geval.

Ook in de actiescènes is een nieuwe aanpak te merken. Zo maakt regisseur Forster meerdere malen gebruik van parallelle montage, twee verschillende locaties wisselen elkaar af waardoor deze scènes zich gelijktijdig lijken af te spelen. Dit werkt verhelderend en houdt de vaart erin. Een andere mooi opgebouwde actiescène is die in Bregenz: de filmscène tijdens de opera Tosca van Puccini lijkt een opera op zichzelf.

Night at the Opera, met Anatole Taubman (links) en Mathieu Amalric

Een eervolle vermelding voor Dennis Gassner die deze keer de decors heeft verzorgd. De vervanger van oudgediende Peter Lamont toont de grootsheid en luxe die we sinds The Spy Who Loved Me (1977) niet meer hebben gezien. De sets lijken soms wat over the top, maar het zijn alleen de Bond-films die hiermee wegkomen. Daarom werkt het en daarom is het goed dat deze troef weer van stal wordt gehaald. Het hoofdkwartier van MI6 ziet er totaal anders uit dan gewend. Veel moderner, allemaal high-tech. Het is prettig dat deze grappen binnenshuis worden gehouden en Bond niet opnieuw met een onzichtbare auto op pad moet.

Opvallende verschijningen

Naast Daniel Craig als James Bond vallen vooral de rollen op van Judi Dench (M), Gemma Arterton (Fields) en David Harbour (Gregg Beam). Judi Dench komt deze keer vaker in beeld dan in al haar vijf voorgaande Bond-films. Voor een actrice van haar formaat is dat eigenlijk heel logisch. Vreemd genoeg hebben eerdere regisseurs hier nooit gebruik van gemaakt.

Judi Dench als M, met Gemma Arterton en Daniel Craig

Ze is opnieuw de koele M die Bond een ongeleid projectiel vindt. Toch is er wederzijds vertrouwen, een overtuiging die alle stormen lijkt te weerstaan. Hun relatie wordt ditmaal danig op de proef gesteld, waardoor de scènes tussen de acteerkanonnen Craig en Dench van het scherm spatten. Ze zijn het weinig met elkaar eens, proberen elkaar constant de loef af te steken en zijn daardoor een bijzonder komisch duo zonder daarin door te draven.

Fields en Beam

De jonge actrice Gemma Arterton speelt de leuke rol van agent Fields. Het enige dat zij hoeft te doen is zorgen dat Bond, zojuist gearriveerd in Bolivia, op de eerstvolgende vlucht naar Londen wordt gestuurd. Bond palmt haar in, wint haar vertrouwen en heeft een leuke nacht. Arterton weet haar rol de juiste flair mee te geven waardoor het niemendalletje voor korte tijd tot een prachtige bloem bloeit. Ze heeft de tijd van haar leven met de flamboyante geheim agent en je gelooft het als kijker ook nog. Met dank aan Arterton.

De Amerikaanse acteur David Harbour speelt de besnorde CIA-agent Gregory Beam. Een ploert van een vent die zijn machtspositie misbruikt door met vijand Dominic Greene in zee te gaan. Hij is de meerdere van Felix Leiter (Jeffrey Wright), die duidelijk te lijden heeft onder Beams gezag. De rol van Leiter raakt hierdoor enigszins op de achtergrond, waardoor er voor hem niet veel meer over blijft dan een beetje mokken. Niet helemaal verwonderlijk: Beam heeft Greene beloofd om Bond voor hem op te ruimen. Leiter komt hierdoor in een moeilijk parket: kiezen voor de CIA of voor het leven van Bond.

Zakendoen met schurken

Met Gregg Beam wordt direct duidelijk dat de scheiding tussen goed en kwaad in deze film erg dun is. Zo is de vijand van Bond, Dominic Greene, een voorvechter van een beter milieu. Niets mis mee. Zo vindt ook de Britse minister van Buitenlandse Zaken. Ook al weet hij dat Greene snode plannen heeft; zakenmensen en wereldleiders hebben nu eenmaal geen brandschone reputatie. Toch kan het niet anders dan dat de Britse regering zaken met ze doet.

Dominic Greene, de grote boef in Quantum of Solace, wordt prima vertolkt door Fransman Mathieu Amalric. Zijn bijdrage beklijft echter niet. Hij heeft enge rollende ogen, een sinister stemgeluid, maar echt dreigend komt hij niet over. Het is een zakenman zoals er in het dagelijks leven veel rondlopen. Over de organisatie ‘Quantum’ waar Greene voor werkt, worden we niet veel wijzer; op dit nieuwe SPECTRE kunnen we daarom nog jaren teren.

Mathieu Amalric als Dominic Greene

Introductie van Camille

De introductie van Bond-girl Camille (Olga Kurylenko) is origineel. Bond doet zich voor als ene Mr. Slate die hij zojuist vermoord heeft. Camille schijnt een afspraak met deze Slate te hebben en pikt Bond tot diens verrassing plotseling op met haar Ford Ka. Bond probeert uit te vogelen wat Camille precies weet van de geheimzinnige organisatie waarop hij jaagt. Zij weet van niets en begint vervolgens over het geld dat in Bonds koffertje zou moeten zitten. Als Bond de koffer opent, blijkt hier de opdracht in te zitten om Camille te doden. Deze scène is een aaneenschakeling van verrassende wendingen.

Olga Kurylenko als Camille

Camille heeft zo haar eigen reden om zich in het avontuur te mengen. Net als het verhaal van de film is ook dit een vrij simpel gegeven en komt daardoor niet helemaal uit de verf. De rol van Camille is verder prima, maar maakt minder indruk dan voorganger Vesper Lynd (Eva Green in Casino Royale).

Tot slot…

Quantum of Solace is een solide avontuur geworden. Een film met veel actie, maar ook met de nodige pauzes. Na afloop van Quantum was ik minder lyrisch dan na het zien van Casino Royale, maar dat zal te maken hebben met de teleurstelling die Die Another Day heet. Casino Royale wordt hier niet overtroffen, maar Quantum of Solace houdt zich prima staande naast zijn voorganger.

Het hindert absoluut niet dat Quantum met 106 minuten de kortste aller Bond-films is. Het is beslist de snelste van het stel. Als deel 23 zich op dezelfde manier blijft vernieuwen, kan James Bond nog vele jaren mee.

…En dan nu als de sodemieter Casino Royale kijken!

Spectre: vermakelijk maar niet briljant

★★★½

De James Bond-muziek speelt al tijdens de beginlogo's van MGM en Columbia. De muziek zwelt op. En dan, na dertien jaar afwezigheid, rollen de witte dots weer over het scherm. De gunbarrel opent zich, James Bond komt binnenlopen. Hij schiet. Kippenvel. Bond is back.

Dan een openingsshot waar geen einde aan lijkt te komen. Minutenlang is de camera in beweging. Langs de menigte op de Dag van de Doden, met een gemaskerde man mee naar een hotel, de lift in, de hotelkamer op (de gemaskerde man blijkt James Bond te zijn), dan een wandeling over de daken. De camera blijft maar draaien. Het langste shot ooit in een Bond-film. Mexico-City is prachtig in beeld gebracht door onze Hoyte van Hoytema. Zo kleurrijk, en volop in beweging. Een prachtig begin.

Kleurrijk Mexico-City

De helikopterstunt die volgt is duizelingwekkend — met enkel een kleine twijfeling over de kwaliteit van de achtergrondprojectie. Bond weet de helikopter onder controle te krijgen en bekijkt zijn buit: een ring met het logo van een octopus. Tijd voor een nieuw kunstwerkje van Daniel Kleinman, vergezeld door de hoge noten van Sam Smith.

Daniel Kleinman is nog nooit tegengevallen. Net als in de vorige titelsequentie speelt Daniel Craig ook hier een belangrijke rol. Zijn tegenspeler in deze sequentie is een zwarte octopus met angstaanjagende tentakels. Tentakels die tot ver reiken, getuigt de rest van de film.

MI5 en MI6, de Britste binnen- en buitenlandse veiligheidsdiensten, zijn samengevoegd. De nieuwe M (Ralph Fiennes) staat onder hoogspanning, en dan heeft hij ook nog een geheim agent die op eigen houtje een ravage heeft aangericht in Mexico. Bond wordt geschorst, en lijkt daar totaal niet mee te zitten.

M en Bond

Vanaf hier beginnen twee verhaallijnen: de eenzame oorlog van Bond en die van M. Bond bewandelt zijn eigen pad. M heeft vooral te dealen met Max Denbigh (Andrew Scott), door Bond liefkozend 'C' genoemd. Het hoofd van het Centre for Intelligence.

Bond krijgt van Moneypenny een schoenendoos met overblijfselen van het landhuis Skyfall uit de vorige film. En laat hier nu net een foto bij zitten van vroeger, waarop een jonge Bond te zien is met zijn pleegvader Hans Oberhauser en diens zoon Franz, van wie de beeltenis door de vuurzee op Skyfall is weggevaagd.

En hier begint het verhaaltechnisch al een  beetje te wringen. Nooit eerder hebben we gehoord van een pleegvader en zijn zoon. Net nu we hiervan op de hoogte zijn, blijkt die zoon degene te zijn waar Bond naar op zoek is.

Via Lucia Sciarra en Mr. White (respectievelijk Monica Bellucci en Jesper Christensen, die beiden een prima kort optreden verzorgen), komt Bond in contact met leading lady Dr. Madeleine Swann (Léa Seydoux) die de geheim agent onderwerpt aan een psychologische test. Ze blijft zich gaandeweg afvragen wat iemand beweegt om anderen te doden. Het geeft een klein inkijkje in de psyche van Bond, waar de toeschouwer niet veel wijzer van wordt, maar het is een aardige aanvulling op het karakter dat Daniel Craig in vier films gestalte geeft. Bottom line: 007 denkt liever niet na over zijn handelen.

Een dirty Wodka Martini

Bond wordt op zijn queeste bijgestaan door Q (Ben Whishaw) en Moneypenny (Naomie Harris), die meer te doen hebben dan alle voorgaande films bij elkaar. Ze hoeven het niet te doen met een enkele scène en maken wezenlijk onderdeel uit van het verhaal. Met name Whishaw heeft het karakter van Q in deze tweede film goed te pakken. Hij loopt wat gebogen en heeft de lachers op zijn hand.

Q en Bond

Ondertussen heeft Bond het aan de stok met Mr. Hinx (Dave Bautista). Een karakter in de stijl van Oddjob en Jaws. Een handlanger van formaat dus. Hinx is inderdaad eenzelfde zwijgende krachtpatser die qua fysiek niet onderdoet aan zijn voorgangers. Toch had hij het Bond lastiger kunnen maken. Zijn opkomst is zonder twijfel memorabel, maar verder dan een auto-achtervolging door sfeervol verlicht Rome en een goed gechoreografeerd gevecht in de trein komt het niet.

Sfeervol Rome

Met die auto-achtervolging is wel iets mis. Bonds Aston Martin DB10 en Hinx' Jaguar C-X75 zijn prachtbolides, maar de achtervolging zelf is tamelijk saai. De locatie Rome maakt het beslist oogstrelend, maar Bond is meer met zijn grapjes bezig (het merendeel van de speciale functies van de auto werkt nog niet) dan dat het echt spannend wordt.

En die spanning en die grapjes zijn het grootste nadeel van Spectre. Echt spannend wordt het namelijk nergens, en de grapjes en one-liners die het geheel wat meer lucht zouden moeten geven, zijn vaak te makkelijk. Het is duidelijk dat Sam Mendes en zijn schrijverscollectief (John Logan, Neal Purvis, Robert Wade én Jez Butterworth) een zelfverzekerde Bond hebben willen neerzetten. Een geheim agent die alles onder controle heeft en met zijn handen in zijn zakken glimlachend naar de rand van de afgrond loopt, omdat hij genoeg zelfvertrouwen heeft en weet dat het toch wel goed komt.

Bond met zijn handen in zijn zakken

Daniel Craig slaagt daar fysiek prima in. Zijn lichtvoetige benadering doet terugdenken aan de plagerige manier waarop Sean Connery's Bond een potje golf wint van Goldfinger of gaat kleiduifschieten met Largo. Maar zijn opmerkingen zijn vaak te voorspelbaar.

Dan hebben we alleen Christoph Waltz als Oberhauser nog te goed. Koekoek. En daarmee is het eigenlijk wel gezegd. Hij steekt bleekjes af bij voorganger Javier Bardem als Silva. Het is alsof Waltz het allemaal niet zo serieus neemt. Dat mag, maar dat maakt van zijn personage een stripfiguur. Van een tweevoudig Oscar-winnaar hadden we zeker meer mogen verwachten.

Oberhauser en Madeleine

Voor de liefhebber is het goed om te zien dat oudgedienden M (Judi Dench), Vesper, Le Chiffre, Mr. White, Greene en Silva de revue nog eens passeren. In die zin worden alle voorgaande Craig-films door Spectre aaneengeregen. Wat er van de organisatie Quantum is geworden, blijft echter een raadsel.

Een enkele (grote) verrassing daargelaten, maakt van Spectre een vermakelijke film, maar wel eentje waar je met gemengde gevoelens op terugkijkt. Na alle uitmuntende recensies waren de verwachtingen misschien iets te hooggespannen.

'Nieuw 007-avontuur grenst aan delirium'

Britse pers lovend over Spectre

De Britse kranten zijn omver geblazen door Spectre. De grote Britse kranten The Guardian en The Telegraph geven allebei vijf sterren.

De nieuwe James Bond-film Spectre heeft een warm onthaal gekregen in thuishaven Groot-Brittannië. Zowel de krant The Guardian als ook The Telegraph geven de film vijf sterren.

Volgens The Guardian keert Bond-acteur Daniel Craig terug in een "ongelofelijk spannend, spectaculair, opera-achtig James Bond-avontuur dat aan een delirium grenst".

Spectre is volgens de krant "pure actie-mayhem met een groot gevoel voor stijl". Craig wordt bovendien ''een van de beste Bond-acteurs aller tijden" genoemd. "Hij is gelijkwaardig aan Sean Connery."

The Telegraph roemt regisseur Sam Mendes, die "op een flamboyante manier de James Bond-saga gebruikt om adembenemende actie met de klassieke 007-sfeer te combineren". Beide kranten noemen de martelscène in de 24e Bond-film als eentje voor in de boeken. "Huiveringwekkend sadistisch", zegt The Telegraph.

De Daily Mail is iets minder euforisch, maar geeft de film alsnog vier sterren. "Maakt de film de gigantische hype, de geheimzinnigheid en de immense voorvreugde waar? Zonder enige twijfel; ja", aldus de krant. "Mocht dit de laatste keer zijn dat Craig in de huid van James Bond kruipt, dan doet hij dat met een gigantisch vuurwerk."

Spectre is vanaf 29 oktober in Nederland te zien.

Bron: NU.nl

Film vol verrassingen

Skyfall aangenaam in balans

Lees gerust verder. Deze filmbespreking bevat geen spoilers. Voor het eerst bij een Bond-film heb ik zelfs moeten tekenen om het einde niet te verklappen. Dat zou overigens hartstikke zonde zijn, want Skyfall stapelt verrassing op verrassing en ik kan niet wachten om mij voor een tweede keer te laten overdonderen door deze 23e Bond-film.

Deze afbeelding staat hier niet toevallig als eerste...

Skyfall is goed. Skyfall is hét voorbeeld van de perfecte Bond-film van deze tijd. Alles wat Bond al vijftig jaar aantrekkelijk maakt, is in dit avontuur samengebracht. En net zoals klassieke voorgangers als Goldfinger (1964) en The Spy Who Loved Me (1977) klopt ook deze film aan alle kanten. De actie, afgewisseld met humor, de locaties, het goed te volgen verhaal - alles valt naadloos in elkaar.

Er zit bijvoorbeeld genoeg fantasie in Skyfall, dat vooral tot uiting wordt gebracht door een flamboyante schurk in de gedaante van Javier Bardem. De Spaanse steracteur weet bijna in dezelfde blik olijkheid als onheil te verbergen. Hij heeft daar zichtbaar plezier in en gooit dan ook alle registers open. De beste boef sinds tijden, en de leukste ooit.

Javier Bardem, de leukste boef ooit

Daniel Craig is Bond niet zoals we van hem gewend zijn. Hij laat meer dan ooit zijn menselijke kant zien en is niet altijd even scherp, maar zo cool als deze keer, hebben we hem eigenlijk sinds Goldfinger niet meer gezien. Met de handen in de zakken in het hol van de leeuw, dat kan alleen Bond.

Cool Bond Daniel Craig

De rest van de cast, Judi Dench als M, Ralph Fiennes als Mallory, Naomie Harris als Eve, Bérénice Marlohe als Severine, Ben Whishaw als Q, ze hebben allemaal wel een verrassing in petto. Ook Rory Kinnear, die in Quantum of Solace een slaafse Tanner neerzette, heeft deze keer echt iets te doen, en dat doet hij verrassend goed.

De score van Thomas Newman, die sinds vorige week online verkrijgbaar is, werkt als een tierelier. Het frisse geluid heeft genoeg herkenbare elementen om voor Bond-soundtrack door te mogen gaan. Belangrijk is dat het nergens stoort, zoals dat bij de bijdrage van vreemde eend Eric Serra voor GoldenEye (1995) wel het geval was.

Terug van weggeweest is Daniel Kleinman, de titelontwerper die ons eerder nooit in de steek liet met zijn naakte damessilhouetten. Zoals altijd aangepast aan het thema van de film, is dit weer een hoogstaand kunstwerk op zich. Of komt het gewoon door die prachtige song van Adele, die nu nog beter werkt dan op de plaat?

Maar misschien nog wel de grootste troef van Skyfall is cinematograaf Roger Deakins. You Only Live Twice (1967) staat visueel bekend als een van de mooiste Bonds, geschoten door Freddie Young. Maar toen bestond Skyfall nog niet. Deze nieuwe film heeft zo'n divers kleurenpalet - bijna schilderachtig. Van de neonverlichting van Shanghai tot de uitgestrekte velden van de Schotse Hooglanden. Skyfall is oogverblindend mooi. Dat wordt nog eens extra benadrukt door de fraaie decors van Dennis Gassner.

Oogverblindend mooi Shanghai

De man die dit sterrenteam bijeenbracht: regisseur Sam Mendes. Ik geloof dat het vooral aan hem te danken is dat actieheld Bond en zijn consorten een prettige diepgang hebben gekregen. Een benadering die de filmmakers met Michael Apted, eveneens geen actieman, voor The World Is Not Enough (1999) ook voor ogen hadden, maar daar wegens een gekunsteld script niet in slaagden.

Sam Mendes met Judi Dench voor de pre-titles van Skyfall

Daniel Craig mag met zijn derde Bond-film buitengewoon tevreden zijn. Werd het bij voorganger Pierce Brosnan met iedere film iets minder, Craig heeft opnieuw bewezen dat Bond, aangepast aan deze tijd, nog steeds op het hoofdtoneel behoort en ook na vijftig jaar nog lang niet op is.

Kortom: het wordt lastig voor Bond 24 om over Skyfall heen te gaan. De volgende film moet dat dan ook niet nastreven, maar proberen een andere weg in te slaan. Het kan, bewijst Skyfall, en bewees ook Casino Royale zes jaar geleden.

Eon Productions mag hierover vrijblijvend contact opnemen om van gedachten te wisselen...