John le Carré (1931 — 2020)
Met het overlijden van John le Carré dit weekend, is een spionageschrijver van het beste soort heengegaan. De carrière van Le Carré begon toen die van Ian Fleming op het punt stond te eindigen.
 |
| John le Carré (1931 — 2020) |
Begin jaren 60 melden zich aan het boekenfront twee
nieuwe namen: Len Deighton en John le Carré. Beiden begin dertig en
beiden auteurs van de subtielere spionageroman. ‘(…) met The Ipcress
File (importeur Van Ditmar, Amsterdam) door Len Deighton en The spy who
came in from the cold (idem) door John le Carré, is de Engelse
spionageliteratuur in één klap twee meesterwerken rijker geworden. Het
boek van Len Deighton wordt binnenkort verfilmd door dezelfde
maatschappij die ook de succesfilm Dr. No naar de roman van Ian Fleming
maakte’, meldt Carel J. Bicker in Het Vrije Volk van 14 maart 1964 onder de veelzeggende kop ‘Spionagethriller wordt volwassen’.
The Ipcress File is inderdaad onderhanden genomen door één van de twee James Bond-producenten, Harry Saltzman, dus niet door Eon Productions, de maatschappij die de Bond-films brengt. Ook van Le Carré’s The Spy Who Came in from the Cold wordt op dat moment een filmbewerking gemaakt. Beide films verschijnen in 1965.
 |
Richard Burton in The Spy Who Came in from the Cold (1965)
|
Over Le Carré’s thriller (zijn derde boek al overigens) The Spy Who Came in from the Cold (Spion aan de muur) schrijft Bicker: ‘De roman van John le Carré zit geraffineerd in elkaar, het cynisme dat er zeker in aanwezig is, wordt echter overheerst door het idealisme; het is een subtiel geschreven en uiterst boeiend verhaal.’
Dagblad Trouw meldt op 9 mei 1964: ‘Er is geen enkele reden aan te voeren om ontspanningsliteratuur niet als literatuur aan te merken. Niet alleen dat dit soort boeken — of liever boekjes, want het leeuwendeel van de verkoop ligt bij de paperback — de fikse plak kaas op het dunbesmeerde brood van de boekverkoper is, maar veel belangrijker is, dat langzamerhand de grens tussen het vlotweg vertelde niemendalletje en de meer serieuze „fiction” die toch nog in de sfeer van de ontspanning ligt, hoe langer hoe meer vervaagt. (…) Er heeft zich op deze markt de laatste maanden ’n bijzonder interessante ontwikkeling voorgedaan. Twee schrijvers, die werk leveren in dezelfde sfeer (spionage en geheime dienst) hebben opeens het internationale lezerspubliek aangesproken. Ons land heeft volop meegedaan. Bedoeld worden de James Bond-serie van Ian Fleming en de wel buitengewoon boeiende boeken van de Engelsman John Le Carré, die veel meer inhoud hebben dan de boeken van Fleming, hoe kostelijk (en succesvol) die ook zijn. Met Ian Fleming heeft het Nederlandse publiek inmiddels wel kennis gemaakt: de kiosken puilen uit van zijn werk.’Ian Fleming overlijdt in augustus van dat jaar. Veel te vroeg om de concurrentie met John le Carré aan te gaan.
Van Le Carré’s werk verschijnen nog regelmatig films en tv-series, doorgaans van hoge kwaliteit. Een miniserie van The Spy Who Came in from the Cold moet volgend jaar nog uitkomen. Ex-James Bonds Sean Connery en Pierce Brosnan speelden respectievelijk de hoofdrol in The Russia House (1990) en The Tailor of Panama (2001), twee filmadaptaties naar het werk van Le Carré.
 |
Michelle Pfeiffer en Sean Connery in The Russia House (1990)
|
 |
Pierce Brosnan in The Tailor of Panama (2001)
|
John le Carré’s laatste boek, Agent Running in the Field, verscheen in oktober 2019, in de week van zijn 88e verjaardag. De thrillerauteur overleed op 12 december op 89-jarige leeftijd. Len Deighton (91) van The Ipcress File is nog altijd in leven.
