Ralph Fiennes kruipt in de nieuwe Bond-film voor de derde keer in de rol van M, de baas van James Bond. Dat bevestigde de acteur gisteren in het Spaanse Sevilla, waar vandaag de European Film Awards plaatsvinden. Zijn bekendmaking leverde hem volgens Ab Zagt in het AD een luid applaus op.
Ralph Fiennes als M in Spectre (2015) (Foto: Rankin)
Fiennes' deelname aan Bond 25 is geen verrassing. Vorige week meldde de Daily Mail dat naast Fiennes als M ook Ben Whishaw als Q en Naomie Harris als Moneypenny weer van de partij zijn. Voor het eerst in de geschiedenis van de James Bond-films keert zelfs de leading lady, Léa Seydoux, uit het vorige avontuur terug in de nieuwe film. De rol van M wordt sinds Skyfall (2012) gespeeld door Ralph Fiennes (op een week na 56 jaar). Skyfall is de enige Bond-film waarin twee M's voorkomen. Van GoldenEye (1995) tot en met Skyfall werd M zeven keer gespeeld door Judi Dench (de cameo in Spectre (2015) niet meegerekend). Daarvoor deelde Robert Brown van Octopussy (1983) tot en met Licence to Kill (1989) vier maar de lakens uit. De eerste M, Bernard Lee, is met elf films van Dr. No (1962) tot en met Moonraker (1979) onbetwist recordhouder. Zijn plotselinge overlijden in 1981 betekende dat For Your Eyes Only (1981) de enige film uit de serie zonder M is.
Ralph Fiennes en Judi Dench op de set van Skyfall (2012)
James Bonds 'eerste' Walther uit Dr. No (1962) wordt in december toch niet geveild, meldt James Bond Lifestyle. Het zou gaan om een vuurwapen dat eigendom was van Bernard Lee, de acteur die jarenlang M speelde. Lee claimt in een brief uit 1974 dat de filmmakers zijn persoonlijke wapen, een Walther PPK, gebruikten voor de opname op M's kantoor, omdat het bestelde filmwapen niet op tijd was geleverd.
Promo van Dr. No (1962): James Bond met zijn Walther PP
Nadat het 'unieke' filmitem gisteren werd aangekondigd door veilinghuis Humbert & Ellis, reageerden meer oplettende Bond-fans op internetfora dat 007 gedurende zijn eerste film geen Walther PPK hanteert, maar een PP, die een iets langere loop heeft. En het vuurwapen van Benard Lee is overduidelijk een PPK. Met andere woorden: Lees verhaal is niet helemaal accuraat. Daarop heeft het veilinghuis besloten dit item niet mee te nemen in de veiling van 6 december. Dat er verwarring ontstaat over Bonds wapen in Dr. No is overigens niet heel vreemd, Major Boothroyd (Peter Burton) zegt het zelf:
„Walther PPK. 7.65mm with a delivery like a brick through a plate-glass window. Takes a Brausch silencer, with little reduction in muzzle velocity. The American CIA swear by them.”
En zoals we van zijn opvolger Desmond Llewelyn weten: he never jokes about his work...
De eerste Walther PPK die James Bond in Dr. No (1962) in handen krijgt, wordt binnenkort geveild, meldt de BBC. Het wapen was destijds eigendom van M-acteur Bernard Lee, die dit pistool meenam naar de set toen het namaakwapen dat voor de film was vervaardigd niet op tijd beschikbaar bleek.
De originele Walther PPK (Foto: Humber Ellis)
Volgens de BBC heeft Lee het vuurwapen in 1974 cadeau gedaan aan de ouders van de huidige eigenaar, met een persoonlijke notitie dat dit Bonds originele Walther betreft, plus de aanvulling dat het wapen tijdens de opname nog gewoon werkte. Pas daarna heeft Lee de slagpin verwijderd.
Bernard Lee als M in Dr. No (1962) waar hij Bonds oude wapen, de Beretta, inneemt
Sean Connery als 007 met Peter Burton als de voorloper van Q, die Bond de échte Walther overhandigt
Voor de overige scènes in de film is het namaakpistool gebruikt. Bernard Lee overleed in 1981. Tot en met Moonraker (1979) speelde hij M in de eerste elf Bond-films. Verwacht wordt dat de originele Walther minimaal 90.500 euro moet opleveren.
Ondanks dat haar personage de 23e Bond-film Skyfall niet overleeft, was Judi Dench in het vervolg Spectre toch nog even te zien. In BBC's The One Show zegt de 82-jarige actrice dat ze wel een ideetje heeft om ook in Bond 25 op te duiken: als geest.
Vanaf GoldenEye (1995) tot en met Skyfall (2012) was Judi Dench zeven maal te zien als James Bonds leidinggevende M. Een rol die met de toetreding van de gelauwerde actrice steeds belangrijker voor de Bond-films werd. Als onderdeel van het vaste team van de Bond-films, moest zij in 2012 plots afscheid nemen van de rol. In een dramatische climax laat haar personage M het leven. Een unicum in de serie. Nooit eerder werd een vaste kracht met een sterfscène uit de serie geschreven.
Skyfall (2012)
Haar voorgangers Bernard Lee en Robert Brown waren geruisloos van het podium verdwenen. Lee overleed voor hij zijn scènes in For Your Eyes Only (1981) kon opnemen. Opvolger Robert Brown mocht M vier maal gestalte geven, om na Licence to Kill (1989) nooit meer terug te keren.
Bernard Lee
Met Ralph Fiennes als de nieuwe M, leek Spectre (2015) voor Dench een gepasseerd station. Haar personage was immers dood. Toch heeft M nog een videoboodschap voor ons en Bond in petto, de katalysator waar de film Spectre op draait. En nu zegt zij, gekscherend weliswaar, dat ze voor de tweede maal een rolletje in gedachte heeft. Een geestverschijning zou in de Bond-films behoorlijk uit de toon vallen, ik zie een grotere kans voor een flashback. Niet geforceerd, alleen als het er van komt. Hoe dan ook kijkt Judi Dench enorm uit naar de volgende Bond-film, met of zonder M als spook.
Sinds haar aantreden in 1995 is het een raadsel gebleven wat de echte naam van M is. Maar wie volgende week de blu-ray van Skyfall tegen het eind van de film op pauze zet, kan zelf zien dat zij Olivia Mansfield heet.
Judi Dench als Olivia Mansfield in Skyfall
Met het uitkomen van de blu-ray een paar weken geleden in Engeland en Amerika, is de nieuwste Bond-film frame voor frame uit te pluizen. Zo is een overijverige kijker opgevallen dat op de zwarte doos die Bond aan het eind van de film van Eve krijgt, de echte naam van M is geschreven.
Een zwarte doos voor 007
Wie de boeken van Raymond Benson erop naslaat, leert in The Facts of Death (1998) dat zij Barbara Mawdsley heet. Maar de boekenreeks ná Ian Fleming hebben de filmmakers altijd genegeerd. Mawdsley is daarom nooit gebruikt in de films.
Bernard Lee als Sir Miles Messervy
De eerste M, gespeeld door Bernard Lee van Dr. No (1962) tot en met Moonraker (1979), was overduidelijk Sir Miles Messervy, zoals Ian Fleming pas in zijn één na laatste boek The Man with the Golden Gun (1965) onthult. In het boek Moonraker (1955) worden wel zijn initialen 'M M' bekendgemaakt. De naam Messervy wordt in de films echter nooit genoemd, enkel wordt hij eenmalig aangesproken met zijn voornaam in The Spy Who Loved Me (1977) door General Gogol. Met de allernieuwste M op de troon in de gedaante van Gareth Mallory, hoeven we voor het eerst niet meer te gissen naar de echte naam. Wel toevallig dat al die achternamen met een M beginnen...
Judi Dench lijdt aan een agressieve oogziekte. De 77-jarige actrice kan haar scripts niet zelf meer lezen. Dat zegt zij vandaag in boulevardkrant The Daily Mirror.
Om haar scripts toch in haar hoofd te krijgen, laat zij zich voorlezen. Op die manier moet het nog wel even lukken om te kunnen blijven werken.
De oogkwaal die zij heeft, kan haar mogelijk blind maken. Dench' moeder leed aan dezelfde aandoening. De Britse actrice is wel onder behandeling voor de ziekte, maar het is nog onduidelijk of dit effect heeft.
Judi Dench is ook eind dit jaar weer te zien als de baas van James Bond in Skyfall. Het is de zevende keer dat zij het karakter M gestalte geeft. Met haar inmiddels 77 jaar is zij al enige tijd de oudste M. Voorgangers Bernard Lee en Robert Brown waren respectievelijk 71 en 68 jaar toen zij de rol voor het laatst speelden.
Het zou zijn twaalfde James Bond-film worden. Samen met Moneypenny-actrice Lois Maxwell was hij de enige die tot dan toe in alle Bond-films te zien was geweest. Maar nog voordat zijn scènes voor For Your Eyes Only (1981) gedraaid konden worden, overleed Bernard Lee aan de gevolgen van maagkanker. Vandaag precies dertig jaar geleden. James Bond verloor een goede vriend.
John Bernard Lee. Een rasacteur, voor toneel, film en televisie. Veelal gecast al autoritair figuur. Een hooggeplaatste militair, een politiecommandant, de baas van de Britse geheime dienst. Deze laatste rol bracht hem de meeste faam. Hij speelde de rol van M in de eerste elf James Bond-films, naast Sean Connery, George Lazenby en Roger Moore. Admiraal Sir Miles Messervy, zoals Ian Fleming hem had genoemd. In de films is zijn naam nooit bekendgemaakt. De enige keer dat hij ‘Miles’ werd genoemd, was door zijn collega Gogol van de KGB in The Spy Who Loved Me (1977).
Met Lois Maxwell en Sean Connery in From Russia with Love (1963)
Met Sean Connery in Goldfinger (1964)
Met George Lazenby in On Her Majesty’s Secret Service (1969)
Ondanks dat Lee het karakter van M met overtuiging bleef neerzetten, verdween het personage gedurende de filmreeks meer naar de achtergrond. Hij kreeg minder te doen, verscheen vaak alleen even aan het begin van de film om 007 zijn opdracht te overhandigen, en liet zich door Bond steeds meer in de hoek zetten. De geheim agent had zijn meerdere helemaal niet nodig. Het personage van M werd op die manier een verplicht nummer in de Bond-films, evenals Moneypenny. Q, de derde vaste kern, behield de meeste tekst. Hij mocht 007 blijven bedienen van de nieuwste techniek met de daar bijbehorende repliek.
Hoe summier ook, de scènes met Lee bleven altijd intens. Het was fijn om naar de baas van Bond te kijken en te luisteren. Zo’n vaste waarde maakte een nieuwe Bond-film altijd een feest der herkenning. Lee kon er ook niets aan doen dat de schrijvers aan ideeënarmoede lijdden.
Met Roger Moore, Walter Gotell en Barbara Bach op de set van The Spy Who Loved Me
Daar had in For Your Eyes Only (1981) een einde aan kunnen komen. In het gelijknamige boek van Ian Fleming is M namelijk bevriend met de Havelocks, daar waar het avontuur mee begint. De moord op het echtpaar Havelock is de aanleiding om een onderzoek te beginnen dat leidt naar de Griekse onderwereld.
Het zou Bernard Lee de gelegenheid geven om enige diepgang aan het personage van M te geven. Dat het niet zo mocht zijn, is alleen maar jammer. Voor Lee, voor ons, voor de film. Uit eerbetoon werd de rol niet meteen opnieuw ingevuld, in plaats daarvan krijgen de minister van Defensie Frederick Gray (Geoffrey Keen) en stafchef Bill Tanner (James Villiers) meer speeltijd en vullen zijn de rol van M als het ware gezamenlijk in. Pas vanaf de volgende film is Robert Brown de acteur die de M opnieuw gestalte geeft. Moonraker (1979) werd daarmee Lee’s laatste optreden als de baas van James Bond. Er wordt gezegd dat Bernard Lee op dat moment zijn scènes altijd speelde met een flinke borrel op. Die drankzucht valt te herleiden naar een persoonlijke tragedie in 1972, waarbij zijn vrouw omkwam tijdens een brand. Lee wist zelf ternauwernood te ontkomen.
Lee’s laatste optreden als M in Moonraker (1979)
Het echtpaar woonde destijds in een idyllische cottage in het landelijke Kent. In januari 1972 breekt er 's nachts brand uit, waarbij het echtpaar Lee door de vuurzee in de slaapkamer wordt opgesloten. De acteur weet via het raam te ontsnappen, maar een poging om zijn vrouw te redden, mislukt. Als Lee in datzelfde jaar ook nog het slachtoffer van een gewelddadige beroving wordt, raakt hij aan de drank. Vanaf dat moment lukt het hem moeilijk om aan werk te komen en gaat het financieel bergafwaarts. Drie jaar na het fatale ongeluk, hertrouwt Lee. Hij weet uit zijn depressie te komen, waarna het acteerwerk zich ook weer aanbiedt. Maar de drank blijft.
De Telegraaf, 19 januari 1981
Bernard Lee overlijdt op 16 januari 1981, zes dagen na zijn 73e verjaardag. Uit zijn eerste huwelijk laat hij een dochter na, Ann, en een kleinzoon, de latere acteur Jonny Lee Miller (Trainspotting). De laatste keer dat Bernard Lee in een Bond-film te zien is, is echter in The World Is Not Enough (1999). Daar hangt op het kantoor van de latere M (Judi Dench) een portret van hem.
Judi Dench, Bonds strenge baas M, is vandaag 75 jaar geworden. Mooie tijd om te stoppen met werken, zou je denken. Maar Dench weet van geen ophouden. En dat is fijn. Fijn voor ons.
Vooral de laatste, pak 'm beet, vijftien jaar staat Judi Dench aan de top. De eerste keer dat ik haar bewust zag, was in GoldenEye in 1995. De film waarin ze M opeens hadden vervangen voor een vrouw. Ik wist niet beter of de voorlaatste M, acteur Robert Brown, zou deze rol voor de vijfde keer spelen.
Nadat ik van de schrik was bekomen, en de kattige M had geaccepteerd, werd het vanaf de volgende film Tomorrow Never Dies alleen maar leuker met haar. Deze M had eindelijk weer snedige dialogen tot haar beschikking, dat was sinds Bernard Lee (M nummer 1) niet meer voorgekomen. De leukste blijft nog altijd uit Tomorrow Never Dies:
Admiral Roebuck: "With all due respect, M, I think you don't have the balls for this job."
M: "Perhaps. But the advantage is, I don't have to think with them all the time..."
Judi Dench is vandaag 75 geworden. Eind volgend jaar, al alles goed gaat, beginnen de opnames van Bond 23, waarin zij opnieuw te zien zal zijn. Dan is zij inmiddels 76 jaar en gelijk ook de oudste M in actieve dienst. Dat is zij trouwens al sinds Casino Royale.
Tot slot nog wat statistieken op een rijtje: Bernard Lee hield het tot zijn 71e vol en leverde met Moonraker zijn elfde en laatste film af, hij werd uiteindelijk 73 jaar. Robert Brown was 68 jaar toen hij in zijn laatste Bond-film Licence to Kill optrad. Brown overleed in 2003 op 82-jarige leeftijd. Bond 23 wordt de zevende 007-film van Judi Dench, ze heeft dan net zoveel Bond-films als Roger Moore op haar naam staan - en dus één meer dan Sean Connery.
Ergens in juli mee begonnen: de rubriek Vragen zonder antwoord. Dan hierbij eindelijk een vervolg.
De stem van Goldfinger in de gelijknamige Bond-film uit 1964 is niet de stem van acteur Gert Fröbe, die de slechterik met flair neerzet. Aan stemartiest Michael Collins de taak om Goldfinger verstaanbaar te maken - Fröbe scheen erg beroerd Engels te spreken. Geen nood, zeker niet in de jaren zestig, waarbij om de haverklap (en met succes) werd nagesynchroniseerd. In Dr. No schijnen alle dames (behalve Lois Maxwell als Miss Moneypenny) een andere stem te hebben gekregen.
Maar nu de kwestie: Gert Fröbe was een Duitser. Goldfinger daarentegen is een Engelsman. 'Al klinkt hij niet zo', zegt Felix Leiter tegen Bond. Dat is toch raar als je bedenkt dat het Duitse gemompel van Fröbe werd vervangen door de stem van Engelsman Collins, maar wél met een Duits accent? Met Collins achter de hand hadden ze Engelsman Goldfinger toch net zo goed proper English kunnen laten spreken?
A waste of talent: Desmond Llewelyn in For Your Eyes Only, verkleed als priester. Nu was het de bedoeling om M (Bernard Lee) hierin te laten optreden. Maar wegens ziekte en korte tijd later het overlijden van Lee, is de bijdrage van M verdeeld over Q (Llewelyn) en minister Frederick Gray (Geoffrey Keen). Hoe dan ook, Q in de biechtstoel slaat helemaal nergens op. Hij zou Bond advies moeten geven over de locatie waar het ATAC-systeem zich bevindt, namelijk op een plaats die St. Cyrils wordt genoemd. Q geeft aan dat het een speld in een hooiberg is, omdat er over Griekenland tal van locaties zijn die St. Cyrils heten. Hierop zegt Bond quasi wijs dat hij wel weet bij wie hij voor de juiste informatie moet zijn, bij Colombo.
Met andere woorden, het optreden van Q is totaal nutteloos. Bond had meteen naar Colombo kunnen gaan. Waarom Q opzadelen met een waardeloos ritje naar Griekenland?
Zit er een steek onder water naar George Lazenby in The Man with the Golden Gun? Als Bond aan het eind van de film tegen Goodnight zegt dat de automatische piloot achter het roer van Scaramanga's junk zit, noemt hij de naam George. Ik moest gelijk aan George Lazenby denken. Heeft die na zijn Bond-debacle een nieuwe baan gevonden als schipper?
Video- en fotorechten voorbehouden aan Danjaq LLC. / Eon Productions, United Artists Co., Amazon MGM Studios, Columbia Pictures, 20th Century Fox Home Entertainment, Sony Pictures Inc., Universal Pictures
.jpg)
