De Britse actrice Judi Dench brengt op 3 november 2026 haar autobiografie Is It Too Late to Make a Run For It? uit. Dat heeft uitgever St. Martin’s Press bekendgemaakt.
In de autobiografie kijkt de 91-jarige Dench terug op
haar leven en loopbaan. Volgens de synopsis beschrijft ze in het boek
haar eerste optredens op school en latere successen, waaronder haar rol
als M in de James Bond-films.
Dench schreef de memoires samen met haar vriend Brendan O’Hea. Eerder werkten zij samen aan een publicatie over Shakespeare. Het nieuwe boek volgt op haar eerdere memoires And Furthermore uit 2010.
De actrice maakte in 1964 haar filmdebuut als miss Humphries in The Third Secret. Later speelde ze onder meer in Shakespeare in Love, waarvoor ze een Oscar won voor de beste vrouwelijke bijrol. Ook vertolkte ze zeven keer de rol van M in de James Bond-reeks, haar cameo in Spectre niet meegerekend. In 2022 was ze voor het laatst op het witte doek te zien in Spirited.
De titel van de biografie refereert aan een van de laatste woorden die Judi Dench zei als M in Skyfall: „I suppose it’s too late to make a run for it?”
Dench kreeg in 2012 de diagnose maculadegeneratie, een oogaandoening die haar zicht aantast. Begin december vertelde ze dat haar gezichtsvermogen zo slecht is geworden dat ze geen gezichten meer kan herkennen en ze afhankelijker van anderen is geworden.
Stroomstoring. Net nu ik op één seizoen na het einde van Peaky Blinders heb bereikt. Het moest er maar eens van komen. Ik heb het lang tegen weten te houden, want ik weet van mezelf dat ik dan weer dagenlang geen reet uitvoer en als een slaaf naar dat scherm zit te staren. En dat is precies wat er gebeurde…
Toen vorig jaar Steven Knight werd benoemd tot schrijver van de nieuwe Bond-film was ik gelijk enthousiast. De bedenker van Peaky Blinders kan nooit slecht zijn voor James Bond. Dit alles had ik van horen zeggen, ik had nog nooit iets van de man gezien.
Omdat ik als een berg opkeek tegen een serie van 6 seizoenen, had ik mij er al bij neergelegd dat ik gewoon te laat was. Pech. Soms moet je hard zijn voor jezelf. House of Guinness leek mij daarom een mooi alternatief, maar na anderhalve aflevering gaf ik de moed op.
Hoewel ik in Louis Partridge direct een nieuwe James Bond zag, stoorde ik mij ongelooflijk aan Anthony Boyle met dat aanstellerige snorretje. Je moet immers een seizoen lang naar dat gezicht kijken en ik kon mij geen vervelender bezigheid voorstellen. Black Rabbit met Jude Law dan maar. Heerlijke serie, echt een aanrader, maar niet van Steven Knight.
Anthony Boyle en Louis Partridge in House of Guinness
Wat ik tot dan toe van hem had gezien, House of Guinness dus, beviel mij niet. Hij had nog meegeschreven aan The Girl in the Spider’s Web, een onofficieel vervolg op David Finchers thriller The Girl with the Dragon Tattoo met Daniel Craig in een fijne hoofdrol. Maar van die hele Spider’s Web kon ik mij niets anders herinneren dan een ijskoude Sylvia Hoeks.
Een wat bekendere titel van Knights hand, Eastern Promises, heb ik vaak genoeg voorbij zien komen, maar nooit de behoefte gehad om er daadwerkelijk voor te gaan zitten.
En zo werd ik op een koude zondagmiddag enige weken geleden toch in het net gedreven dat Peaky Blinders heet. Als dit een voorbode is op de nieuwe Bond-film, dan ben ik helemaal om en pleit ik ervoor dat Bond terugkeert naar de jaren waarin hij werd gecreëerd. Als filmicoon in de jaren 60 van de vorige eeuw of zelfs nog vroeger, naar de jaren 50, de tijd waarin Ian Flemings zijn Bond-romans schreef.
Peaky Blinders is de tijd van stoere mannen én vrouwen die in slow motion onder de dreunen van de staalfabriek en opzwepende drums over de schaars verlichte cobblestones van Small Heath in Birmingham paraderen. Met links en rechts blazende vuurbollen en schierende vonken als voorportaal van de hel. Als dan het thema Red Right Hand van Nick Cave met zijn luide bel inslaat, is het Peaky Blinders-gevoel helemaal compleet. Een jaloersmakend stilistisch beeld dat bij James Bond niet zou misstaan.
Daar zitten we dan voorlopig opgescheept met een Bond uit de oude doos. Het interessante hieraan is dat we dit nooit eerder bij de hand hebben gehad. James Bond is altijd een man van zijn tijd geweest. Met gadgets die hun tijd ver vooruit waren — en jaren later ineens hopeloos ouderwets.
Toch kun je die technologische achteruitgang ook als iets positiefs zien. Want de James Bond anno 2026 hoeft in principe niets anders te hebben dan een smartphone met een opgeladen accu om de hele wereld te volgen. Geef hem er een smartwatch bij en hij heeft het meest dodelijke wapen om zijn pols. Op die manier is er geen reet meer aan. Vandaar dat in Skyfall alle technologie naar de nieuwe Q ging en Bond het moest doen met zijn Walther PPK en zijn oude Aston Martin. In de derde acte van die film is nul-nul-zeven compleet aangewezen op zijn eigen vindingrijkheid; alsof hij werd teruggeworpen naar de beginjaren van de filmserie. Een tijd waarin je niet iedere vijand op de voet kunt volgen als de eerste de beste pizzabezorger.
Nadeel van een period piece blijft natuurlijk wel: wat doen we met de adverteerders? Heb je Bonds nieuwste bakelieten telefoon al gezien? Nu met een snoer van wel tien meter!
In eerste instantie vond ik Peaky Blinders nogal humorloos. Het geweld daarentegen is volop aanwezig in zijn meest banale vorm; wat dat betreft is Bond bij Knight aan het goede adres. Maar wie verder kijkt, merkt de subtiele humor uiteindelijk ook. Niet in de hoofdpersoon die zijn ernstige zelf is en daarmee uiterst dreigend. Het zijn bijfiguren als Arthur Shelby en Alfie Solomons die met hun optreden niet zelden de lacher op hun hand krijgen. Deze lacher zeker.
Dat is vooral een kneedsel van talenten, die van Steven Knight in combinatie met die van acteurs Paul Anderson en Tom Hardy. Die personages kloppen zó goed. Dit in tegenstelling tot de meer karikaturale Noah Taylor en Adrien Brody als geharde gangsters. Wat betreft Anderson en Hardy zou ik er geen enkele moeite mee hebben die twee terug te zien in Bond 26. Hardy heeft sowieso in een handvol door Steven Knight geschreven producties gespeeld, dus waarom niet? Het hoeft geen grote rol te zijn. Honderd procent dat Knight iets memorabel voor ze weet te verzinnen. Dus: contracteer die acteurs. By order of the Peaky Blinders!
Tom Hardy en Paul Anderson
Met James Bond zeventig jaar terug in de tijd, zijn veel drank en nog meer sigaretten ook weer van de partij. Aangezien de killer in dienst van Hare Majesteit zich toch nooit als ideale schoonzoon heeft gedragen – nou ja, één enkele keer in de ogen van Marc-Ange Draco, maar die was van hetzelfde laken een pak – moet je hem ook niet als rolmodel behandelen. Laat hem de dingen doen die god verboden heeft, dáárom is hij zo goed in wat hij doet. Ieder moment kan immers het laatste zijn. De tijd die hem is gegund, moet hij zo plezierig mogelijk en in de grootst mogelijke luxe beleven. Als hij door deze levenshouding weer eens de redder van de wereld is, ben je hem er dankbaar voor. Leef je lekker uit James!
Volgende maand verschijnt de Peaky Blinders-film The Immortal Man, waarin de Tweede Wereldoorlog zijn intrede doet. Laat de actieve James Bond van origine nu nét van na die tijd zijn; Steven Knight hoeft niet veel anders te doen dan een tijdlijn te volgen en Tommy Shelby’s driedelige kostuum met flat cap te vervangen voor een tuxedo en een Walther PPK.
…Ook wel even lekker zo’n stroomstoring. Had ik mooi even de tijd om dit stukje te pennen. Dat was er door die Peaky fookin Blinders anders nooit gekomen.
Behind the Stunts meldt dat de Britse stuntman en stuntdubbel Tony Van Silva is overleden. Van Silva werkte volgens IMDb mee aan twee James Bond-films: The World Is Not Enough (1999) en Skyfall (2012). Voor deze laatste was hij de stuntdubbel van Albert Finney.
Na een carrière als worstelaar begon Tony Van Silva in 1986 als stuntman. Tussendoor werkte hij als loodgieter en uitsmijter. Zo was hij als stuntman aan het begin en tegen het eind van zijn filmloopbaan betrokken bij onder andere drie verschillende Batman-films, in drie verschillende tijdlijnen: Batman (1989) van Tim Burton met Michael Keaton; The Dark Knight Rises (2012) van Christopher Nolan met Christian Bale en The Batman (2022) van Matt Reeves met Robert Pattinson als de vleermuisman.
Stuntdubbels in Skyfall: Tony Van Silva als Kincade en Tina Maskell als M
Daarnaast werkte hij mee aan: Patriot Games (1992); Hot Fuzz (2007) met Timothy Dalton; The Bourne Ultimatum (2007); The Wolfman (2010); Robin Hood (2010); Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 1 and 2 (2010/2011); Kingsman: The Secret Service (2014); Fantastic Beasts and Where to Find Them (2016); Martin Campbells The Foreigner (2017) met Pierce Brosnan; Johnny English Strikes Again (2018); Hellboy (2019); Jurassic World: Dominion (2022) en How to Train Your Dragon (2025).
De 23e James Bond-film Skyfall keert op zondag 15 juni eenmalig terug bij Pathé. Speciaal voor Vaderdag draait de film in 23 theaters in het land.
Skyfall (2012) is een moderne James Bond-klassieker. Met een Javier Bardem als fijne schurk, een dijk van een titelsong door Adele en verder een film vol verrassingen, zoals ik schreef ten tijde van de filmrelease.
Skyfall is op 15 juni te zien in de volgende Pathé-bioscopen:
Amersfoort
Amsterdam Noord
Arnhem
Breda
Buitenhof
City
De Kuip
De Munt
Delft
Ede
Eindhoven
Groningen
Haarlem
Helmond
Leeuwarden
Maastricht
Nijmegen
Rembrandt
Schouwburgplein
Tilburg-centrum
Ypenburg
Zaandam
Zwolle
Met dank aan Leijo Van Aubel voor de melding. Zie hier voor meer informatie.
Judi Dench neemt geen nieuwe acteerklussen meer aan. De 89-jarige actrice lijdt al jaren aan een oogziekte waardoor haar zicht verslechtert. Inmiddels is haar zicht zo beperkt dat werken niet meer gaat.„Nee, nee, ik kan niet eens zien”, antwoordde Dench desgevraagd toen een journalist van de Britse krant The Guardian haar afgelopen weekend vroeg of ze plannen heeft voor nieuwe acteerklussen.
Vertegenwoordigers van de actrice laten weten dat er niets valt toe te voegen aan haar uitspraak. Dench heeft al vaker laten vallen dat haar zicht achteruitgaat. Ze lijdt sinds 2012 aan maculadegeneratie, waar haar moeder ook aan leed.
In 2021 vertelde de actrice dat ze haar scripts niet meer zelf kan lezen en dat haar vrienden haar helpen met het instuderen van teksten. Vorig jaar zei ze in de Daily Mirror dat werken op een set steeds lastiger voor haar wordt.
Judi Dench met Daniel Craig op de set van Skyfall (2012)
„Ondanks alles probeer ik zoveel te werken als ik kan”, zei de Britse destijds. „Ik heb namelijk een enorm grote angst voor saaiheid. Ik heb onlangs ook een tatoeage genomen met de tekst ‘carpe diem’. Een motto dat iedereen zou moeten hebben.”
Dench was in 1964 voor het eerst in een film te zien, als Miss Humphries in The Third Secret. Later speelde ze ook onder meer in Shakespeare in Love, waarmee ze de Oscar voor beste vrouwelijke bijrol won. Daarnaast is ze bekend als M in zeven James Bond-films. De actrice was voor het laatst te zien in de film Spirited uit 2022.
James Bond is voor oude mannen. James Bond is verworden tot een geschiedenis. Een rijke geschiedenis weliswaar, maar James Bond is passé. Dat is niets om van te schrikken, want dat is hij al heel lang. Ook Mission: Impossible en zeker Indiana Jones behoren tot die categorie oude mannenfilms. Oude mannen willen ook wel eens naar de bioscoop.
En dat is gelijk het probleem: films worden niet louter voor oude mannen gemaakt. Oude mannen gaan heus wel naar de film, met in sommige gevallen een kind of kleinkind in het kielzog, maar voor de jeugd in de pyjama- en broodtrommelgeneratie, bestaat James Bond niet.
Mijn kinderen (15 en 12) kennen James Bond omdat ze vanaf baby al niets anders horen. Voor hen is het een buitenlandse oom die nooit op de koffie komt. Mijn jongste neefje van 4 daarentegen loopt rond in een Spidermanpak, speelt met Batmanpoppen van Barbieformaat en slaapt onder een Captain America-dekbed.
Nu zijn kleuters niet direct het speerpunt van 007. Het geeft alleen wel aan dat zij opgroeien met superhelden en vanzelf instromen als bioscoopkijker. De jeugd van de jaren 60 was wat dat betreft heel anders bedeeld. Tieners aten uit James Bond-lunchtrommels, droegen James Bond-sokken en legden James Bond-vloerpuzzels. Alles wat er nu in de 007-shop te vinden is, is van een overmatige luxe waar je niet eens meer ‘u’ tegen durft te zeggen, laat staan dat het voor kinderen is bedoeld.
Het is voor de filmmakers van James Bond altijd een sport geweest om met het verstrijken der jaren een jonger publiek aan te trekken. Eerst had je de Connery-generatie die in de jaren 60 op zijn wenken werd bediend. Een gedeelte daarvan haakte af toen Roger Moore voet aan wal zette, maar die bracht op zijn beurt weer een eigen schare fans op de been, zodat Bond met behulp van leentjebuur bij de blaxploitationfilms, de kungfurage en het ruimtegeweld vanzelf in de jaren 80 belandde.
Het bleek voor een jonger publiek steeds moeilijker om 007 te vinden. Maar kwam dat door de rimpels van Roger Moore, door de kwaliteit van de Bond-films of door het concurrerende aanbod? Bond was inmiddels door alle kanten ingehaald en al tien jaar geen trendsetter meer. Zo bont als in de jaren 60 heeft hij het niet meer gemaakt, toch draaiden de Bond-films ook in de jaren 80 geen cent verlies.
James Bond is wat dat betreft altijd lucratief geweest. Wat er in werd gepompt, kwam er dubbel en (in de meeste gevallen) dwars weer uit. Kijk maar naar Skyfall, een ware revival van de vijftigjarige filmheld. Bond had aan de kassa nooit eerder zo hoog gescoord. Dat jubileum hielp ongetwijfeld. Het steengoede nummer van Adele ook. Dat James Bond helemaal passé is, spreekt Skyfall dan ook sterk tegen. Deze miljarden-Bond staat sterk op zichzelf. Bond was even weer helemaal terug en moest aan de kassa alleen The Avengers voor laten gaan.
Derde Bond-films van een Bond-acteur bleken overigens eerder schoten in de roos: Goldfinger, The Spy Who Loved Me. Over The World Is Not Enough zijn de meningen sterk verdeeld, maar dat ligt niet aan de hoofdrolspeler. Pierce Brosnan doet het hartstikke fijn in zijn derde Bond. Maar als we drie derde Bond-films als hoogtepunt uit de serie mogen aanwijzen, bieden Goldfinger, Spy en Sky een mix van puik Bond-vermaak.
Toch beklijfde de populariteit van James Bond niet. Opvolger Spectre had het drie jaar later duidelijk moeilijker. Het bleek maar weer dat Bond zijn strepen iedere keer opnieuw moet verdienen, ongeacht zijn jarenlange heldendaden.
Lange tijd was James Bond voor de bioscoopexploitant een zegen. Er was een duidelijk verschil te zien in een jaar mét of zónder Bond. Dat adagium gaat inmiddels niet meer op. Al is het maar omdat er tegenwoordig vaker een jaar zónder dan mét Bond is.
Een nieuwe James Bond-acteur moet een kentering zijn. Het vertrouwen in geheim agent 007 ligt op dit moment op een dieptepunt. Het zijn alleen de oude mannen die sinds de aftiteling van No Time to Die met smart wachten op een volgende aankondiging, de rest van de wereldbevolking vermaakt zich prima met Barbie en Super Mario.
Om ook anno nu relevant te blijven, moet de nieuwe Bond de tienergeneratie aanspreken. Dat kan alleen met een jongere acteur in de hoofdrol. Van de buitenlandse oom naar de vroegrijpe neef die jou stiekem een haaltje van zijn stickie geeft, een slok van zijn biertje. Het is altijd een avontuur als jullie samen zijn. Hij durft en doet dingen waar jij in je jongensbedje alleen maar van droomt. En voor de tienermeisjes: jullie zijn heimelijk verliefd op jullie neef. Daarom hangen er posters van hem op jullie zolderkamertjes. Een killerbody onder dat smetteloze tuxedoshirt; jullie hebben dat allemaal al lang gedeeld op Tiktok.
Voor moeders is de neef oud genoeg om een beschuitje mee te eten. Leuke brutale kop en tegelijkertijd heeft hij ook iets schattigs over zich. Om op te vreten. En hoewel de oude man met zijn uitgezakte lijf zich bij lange na niet kan meten met deze godheid, is de neef de katalysator van alle avonturen die deze veertiger van z’n lang zal ze leven nooit zal beleven. De vrouwen, de auto’s, een potje schieten. Even twee uur verstand op nul, op reis in een fantasie; het ultieme Bond-gevoel.
Het is natuurlijk mijn eigen Bond-fantasie dat het met deze insteek allemaal wel goed komt. Hij zou ook best wat zuiniger aan kunnen doen. In een film die leunt op het verhaal in plaats van op de stunts en locaties in alle uithoeken van onze aardkloot. Een art-house Bond. Die echt niet iedere twee jaar zijn kunstje hoeft te komen vertonen; eens in de vier/vijf is snel genoeg. Zodat de filmmakers tijd en geld steken in de ontwikkeling van het beste verhaal. Het zal een kolfje naar Barbara Broccoli’s hand zijn, dus waarom niet?
Daar is James Bond, met de beste wil van de wereld, niet voor opgericht. Bond is vermaak. Escapisme. Het is het succes van de geheim agent uit de jaren 60 dat hij toegang kreeg tot een uitgeholde vulkaan. Totaal absurd natuurlijk, maar het was de heren Saltzman en Broccoli (en Adam) maar mooi wel gelukt een dergelijk extravagant decor uit de grond te stampen, in een omvang zoals niemand ooit op het witte doek had gezien.
Moet deze luxe daarom, film in film uit, tentoongespreid blijven worden? Na zestig jaar weten we inmiddels toch wel waartoe 007 in staat is? Dat is nu juist waarom die oude mannen naar James Bond toe blijven gaan. Er is er maar één die dat te bieden heeft, de complete mix van ouderwets avontuur en escapisme.
James Bond komt heus wel weer terug, want die superhelden beginnen onderhand ook de keel uit te hangen. Maar heb geduld. De noodzaak om het snel te doen is er niet. Want behalve die oude mannen zit momenteel niemand op hem te wachten…
Ter ere van de lancering van At The Movies Shop brengt het Nederlandse label Music On Vinyl twee speciale versies van David Arnolds Casino Royale uit. De plaat verschijnt op 24 maart.
Wat betreft de tracklist is er niets nieuws onder de zon, die is gelijk aan de cd-versie uit 2006. De plaat komt in twee edities: een rode van 250 stuks en een gouden waarvan 1500 genummerde exemplaren beschikbaar komen.
In december 2022 gaf Music On Vinyl Skyfall een soortgelijke behandeling. De 23e James Bond-film was ten tijde van diens release in 2012 de eerste nieuwe Bond-film in 23 jaar die weer op vinyl verscheen.
Nog geen genoeg van de muziek van Casino Royale? In mei dit jaar verschijnt Casino Royale in Concert in Nederland en België.
Het British Film Institute houdt op 30 september een James Bond-weekend ter ere van Bonds zestigste filmverjaardag. Zes Bond-films staan op de rol vertoond te worden, inclusief een gesprek met producenten Barbara Broccoli en Michael G. Wilson, een gesprek met James Bond-stuntlieden en de makers van de visuele effecten én een preview van de documentaire The Sound of 007.
Daarvoor moet je natuurlijk wel in Londen zijn. Het programma ziet er dag voor dag als volgt uit:
Vrijdag 30 september:
18:15 Barbara Broccoli and Michael G. Wilson in conversation: 60 years of James Bond>>>
De 94e uitreiking van de Oscars besteedt aandacht aan 60 jaar James Bond. In welke hoedanigheid dat zal gebeuren, blijft nog geheim. Los van dat jubileum is de nieuwste Bond-film No Time to Die genomineerd in drie categorieën: geluid, visuele effecten en song. Dat Billie Eilish haar Bond-thema ten gehore mag brengen, zal daarom geen verrassing zijn.
Tijdens het jubileumjaar 2012, waarin James Bond 50 kaarsjes uit mocht blazen, bleef het angstvallig stil tijdens de uitreiking van de Academy Awards. Pas het jaar daarna, in het jaar dat Bond 51 werd, volgde een mosterd na de maaltijdceremonie. Weliswaar met een accolade voor Skyfall dat tijdens die 85e editie twee prijzen in de wacht sleepte; voor beste geluidsmontage en beste song.
Adele zong haar winnende titelnummer tijdens de uitreiking in 2013 en ook Shirley Bassey maakte haar opwachting met Goldfinger (1964).
Even was er de hoop dat de zes James Bond-acteurs voor de eerste keer bijeen zouden komen. Dát had namelijk de grootste troef kunnen zijn. Maar helaas. Daarmee vervloog een unieke kans die met het overlijden van Roger Moore in 2017 en Sean Connery in 2020 spijtig genoeg in rook is opgegaan. Wellicht dat de overgebleven vier deze keer hun opwachting zullen maken. Dat zou alsnog een mooie kers op de taart zijn.
De belangrijkste Amerikaanse filmprijzen worden volgende week 27 maart uitgereikt. De show wordt in Nederland op 28 maart vanaf 0:30 integraal uitgezonden door FilmBox.
Ondanks dat hij officieel nog van niets weet, verwacht Ben Whishaw niet terug te keren in de volgende James Bond-film. Dat zegt de Q-acteur tegen de BBC. Whishaw vermoedt dat de filmreeks weer met een schone lij gaat beginnen.
Nu Daniel Craig zijn James Bond-personage definitief achter zich heeft gelaten, vindt Whishaw het logisch als de Bond-producenten er voor kiezen ook hem niet meer terug te vragen als Q. Volgens de BBC heeft niemand van de vaste cast nog gehoord of hij of zij mag terugkomen.
Over Bond 26 is vooralsnog niets bekend. De zoektocht naar een nieuwe James Bond is volgens producent Barbara Broccoli nog niet begonnen. Dat houdt met redelijk grote zekerheid in dat er verhaaltechnisch nog nul komma nul op papier staat. Het heeft dan ook geen enkele zin de vaste bijrolacteurs op de hoogte te stellen van de plannen, want die plannen zijn er gewoonweg nog niet. Voor hetzelfde geld gaat Bond 26 er nooit komen, ondanks de belofte aan het eind van No Time to Die dat James Bond terug zal keren.
Ben Whishaw deed zijn intrede als de kwartiermeester van MI6 in Skyfall (2012). Een rol die hij vervolgens ook in Spectre (2015) en No Time to Die (2021) gestalte gaf. Terugkerende acteurs Ralph Fiennes als de nieuwe M en Naomie Harris als Miss Moneypenny volgden hetzelfde pad als Whishaw.
Skyfall (2012)
In vroeger tijden waren M, Q en Moneypenny in de gedaanten van respectievelijk Bernard Lee, Desmond Llewelyn en Lois Maxwell vaste prik bij iedere Bond-film. Dat was tevens een tijd dat de Bond-films aan de lopende band werden geproduceerd.
Met de komst van Daniel Craig in Casino Royale (2006) werden voor het eerst de rollen van Q en Moneypenny niet gebruikt. Ook het vervolg Quantum of Solace (2008) liet deze personages onvermeld. Pas in Skyfall werd het tweetal, na een afwezigheid van tien jaar, geherintroduceerd.
In de laatste film No Time to Die wordt subtiel verwezen naar Q’s homoseksualiteit. Een verwijzing die volgens de eveneens homoseksuele Ben Whishaw verder uitgebouwd had mogen worden.
Cinematograaf Roger Deakins is gisteren geridderd. Deakins was de director of photography van Skyfall (2012), een film waarvoor hij voor de tiende keer werd genomineerd voor een Oscar. Hij wist de prestigieuze prijs uiteindelijk te verzilveren voor Blade Runner 2049 (2017) en 1917 (2019), deze laatste film is net als Skyfall van regisseur Sam Mendes.
Sir Roger Deakins, CBE
Skyfall wordt gezien als één van de mooist geschoten Bond-films. Momenteel is Roger Deakins bezig met de voorbereidingen op Empire of Light, opnieuw een film onder regie van Sam Mendes. Het is inclusief Jarhead (2005) en Revolutionary Road (2008) de vijfde keer dat Deakins en Mendes samenwerken.
Roger Deakins is de eerste James Bond-cinematograaf die het tot ridder weet te schoppen. Voorgangers Freddie Young (You Only Live Twice, 1967) en Oswald Morris (The Man with the Golden Gun, 1974) werden geëerd met een OBE.
Met al die 24 voorgaande films, films die je vaker hebt gezien dan eigenlijk gezond voor je is, is het onmogelijk om volgende week ‘de beste Bond-film aller tijden’ te gaan zien. Een nieuwe Bond-film kan nooit de beste zijn. Het kan wel de beste worden.
No Time to Die (2021)
Ik blijf een beetje voorzichtig. Heeft ook te maken met de vorige keer, met Spectre, waarover mij de ochtend van de eerste voorstelling door Fernando Halman van FunX werd gevraagd: maar wat als hij tegenvalt? Ik lachen. Had hij toch gelijk.
Inmiddels is het tussen mij en Spectre wel goedgekomen. Zes jaar blijven kniezen vind ik zonde van mijn tijd, en inmiddels is het niet meer de laatste Bond-film in de reeks, zodat dit avontuur tussen al die andere gemiddelde Bonds verdwijnt. Ik vind Spectre steeds lekkerder wegkijken.
Spectre (2015)
Iedere nieuwe film wordt aangekondigd als de beste in zijn soort. Dat is toch wel het minste wat je van een filmmaker mag verwachten, dat hij een goede film wil maken, zo niet ‘de beste’. Bij Bond is dat niet anders. Iedere nieuwe aflevering belooft toch net weer iets grootser, fantastischer of spectaculairder te worden dan zijn voorganger.
Toch kun je niet anders dan die superlatieven met een korrel zout nemen. Natúúrlijk zeggen de makers dat dit tot hun beste producties behoort. Als ze toegeven maar wat te hebben aangerommeld — daar koopt niemand een kaartje voor.
Dus ook No Time to Die behoort tot de beste Bond-films ooit gemaakt... tot het tegendeel is bewezen.
Langer dan ooit hebben we moeten wachten op een Bond-film die al helemaal klaar was. Die wachttijd doet ons meer en meer verlangen naar het eindproduct. Iets dat op ‘Bond-honger’ lijkt. Een gevoel dat ik nooit eerder zo sterk heb ervaren. Het is alsof mij een superverjaardag te wachten staat.
De honger moet worden gestild, dat is duidelijk. Ik zal mij met 163 minuten No Time to Die helemaal kunnen volproppen. Overeten zelfs. Daarna moet het zakken, waarna een weloverwogen beoordeling kan plaatsvinden.
Met de trailers op mijn netvlies zegt een stemmetje in mijn achterhoofd dat de nieuwe film tot het beste behoort wat ik ooit van Bond heb gezien. Ik ga helemaal op in de hype en geloof de makers via artikelen, clipjes en podcasts op hun blauwe ogen.
Ook al wil ik niets liever
dan getuige zijn van deze beste Bond-film ooit; als ik één rationeel stapje terugneem, moet No Time to Die net als alle andere ooit nieuwste Bond-films zijn plekje verdienen.
Als ik een top 3 mag noemen, daar prijken al jaren On Her Majesty’s Secret Service (1969) en From Russia with Love (1963). Films die in mijn poriën zitten. En zo voel ik liefde voor veel oude Bond-films. Ook voor de minder sterke afleveringen. De sfeer die deze films met zich meebrengen is na al die jaren zo sterk dat ik al een warm gevoel krijg als ik de eerste klanken van de gunbarrelmuziek hoor.
De derde plaats werd ooit ingenomen door For Your Eyes Only (1981), totdat Casino Royale (2006) zijn intrede deed. Inmiddels heeft Skyfall (2012) die plaats ingenomen en is Casino Royale verder naar de achtergrond verdwenen.
Hoewel ik tijdens de eerste screening compleet werd weggeblazen door de eerste Bond-film met Daniel Craig, is die euforie na zoveel jaren weggeëbd en merk ik gewoon dat ik deze rolprent minder vaak opzet. Het blijft een sterke film, maar minder smakelijk dan ik mij van de eerste keer herinner.
Het bewijst dat een nieuwe Bond-film even moet indalen.
Het belangrijkste is dat de film een beetje in balans is; een stevig potje actie afgewisseld met subtiele humor, prachtige beelden en lekkere muziek. Blijft daartussen uiteindelijk de beste Bond-film ooit overeind — laten we het stiekem hopen, de klassiekers kunnen wel tegen een stootje.
De wereldpremière van No Time to Die vindt plaats op dinsdag 28 september in de Royal Albert Hall in Londen, meldt het officiële 007-kanaal vanavond. En dat is goed nieuws, nadat vandaag opnieuw werd gevreesd voor een vertraging nu het lijkt dat Australië en Nieuw-Zeeland de nieuwe Bond-film naar november hebben verplaatst.
Daniel Craig en Ana de Armas in No Time to Die (2021)
Bij de Engelse première zullen in ieder geval hoofdrolspeler Daniel Craig, regisseur Cary Joji Fukunaga en de producenten Michael G. Wilson en Barbara Broccoli aanwezig zijn.
Dat de Royal Albert Hall opnieuw is uitgekozen als locatie voor een Bond-première, is geen verrassing. Eerder deze maand was al te lezen op de site van The Sincura Group, een organisator van grote filmpremières, dat de aftrap van No Time to Die daar zou plaatsvinden. Volgens diezelfde website wordt de afterparty gehouden in het Natural History Museum. De ticketverkoop van het evenement verloopt eveneens via Sincura.
Skyfall (2012) en Spectre (2015) beleefden hun wereldpremières ook in de Royal Albert Hall. Dat waren overigens ‘royal premieres’ in aanwezigheid van respectievelijk prins Charles en Camilla, de keer daarop gaven onder meer prinsen William en Harry acte de présence. Over koninklijk bezoek wordt deze keer niet gerept. Voordat de Royal Albert Hall bij 007 in de picture kwam, was het Odeon op Leicester Square decennialang de thuisbasis voor Bond-premières.
Aangezien het nog steeds onzeker is of en waar No Time to Die zijn beloofde premièredatum van 30 september gaat halen (zoals in Nederland), is bovenstaande officiële bekendmaking een stap in de goede richting.
Of ik er al klaar voor was. Nou, eigenlijk niet. Een terechte vraag die regisseur Niels Bourgonje mij stelde. De tijd rond een James Bond-première is altijd spannend. En hectisch. Het is voor mij geen gezellig avondje uit. Ik zit voor zo’n eerste vertoning nooit rustig in mijn stoel. De vraag werd mij gesteld in februari 2020. Nu anderhalf jaar geleden.
Het loopt nog steeds geen storm met de No Time to Die-reclamecampagne. Op een nieuwe posterdatum en enkele voorzichtige aankondigingen na (zoals de officiële podcast die weer van start gaat), is men ten burele van Eon Productions veel te druk met het verwijderen van Twitter-blunders (en het bleef er niet bij één).
Het is momenteel niet de film zelf die de spanning opvoert, het is de datum waarop we hem gaan zien. Uit een recent verleden weten we immers hoe weinig zeker een releasedatum anno 2021 is.
Inderdaad, er gaan stemmen op, of er wordt hardop gefluisterd, dat 2022 een reële optie is. Zestig jaar ná Dr. No, dat duurt vanaf nu ook zo heel lang niet meer. En Skyfall deed het als jubileumfilm zó goed dat een miljard werd aangetikt. Het is de enig kans om nog iets van winst te zien.
Uitgesloten, protesteren andere weters, de film bloedt tientallen miljoenen sinds hij op de plank ligt. Elke maand uitstel maakt de poel alleen maar groter. Een blockbusterrecette is toch niet meer haalbaar. No Time to Die gaat de boeken in als de minst winstgevende Bond-film uit de 007-filmgeschiedenis...
Linksom of rechtsom, feit blijft dat ik de film graag wil beoordelen op zijn inhoud, niet op de opbrengst. Voor wat mogelijk is, zal de nieuwe Bond-film een onbetwiste kassamagneet zijn, ook al verplaatsen ze de première naar 2025. Dat er onder de streep uiteindelijk minder overblijft dan wanneer de film in april 2020 was uitgekomen — de uitkomst van de pandemie is dat er alleen maar verliezers zijn. Zelfs
die Dagobert Duck zonder misanoblauwe BMW blijft uiteindelijk berooid achter. Berooid van vrienden welteverstaan.
Ik had ooit een vriend die van pokeren hield. Tijdens een weekendje weg met een leuk gezelschap wilde hij per se spelen voor geld. Oók tegen de vrienden die het spelletje nooit eerder hadden gezien. Dat leverde per potje van 2 euro de neus toch een leuk bedrag op. Dat verdween allemaal in de zak van de beste pokeraar, die ene vriend, niet eens in een gezamenlijke bierpot.
Mads Mikkelsen als graaier Le Chiffre in Casino Royale (2006)
Naderhand heb ik mij vaak genoeg afgevraagd wat hier aan de hand was. Geld aftroggelen van vrienden draagt naar mijn idee niet bij aan een goede verstandhouding. Maar wat als je als pokeraar bij ieder gewonnen potje ‘om niet’ het gevoel hebt dat je geld verliest? Namelijk het bedrag dat je had gekregen als je wél voor die euro’s had gegokt. Dan maar een jarenlange vriendschap op het spel, daar is het trouwens nooit goed meer meegekomen.
Of ik er klaar voor ben? Inmiddels wel een keer hoor. Als we met de huidig geplande premièredatum van 30 september deze maand overleven, dan, dan... dan moet het wel heel raar lopen. Spannende tijden dus en dan hebben we de film nog tegoed!
Op 52-jarige leeftijd is vandaag de Britse actrice Helen McCrory overleden. McCrory speelde de rol van Clair Dowar MP in Skyfall. Haar overlijden werd bekendgemaakt op Twitter door haar echtgenoot, acteur Damian Lewis.
McCrory had een kleine rol in een mooie scène in de derde James Bond-film met Daniel Craig. In Skyfall staat zij aan het hoofd van het verhoor van M (Judi Dench), die in de rechtszaal wordt gehoord over de gestolen harddrive uit het begin van de film. Hierdoor is de identiteit van een groot aantal undercover-agenten bekend geworden, een aantal is zelfs geëxecuteerd. De MI6-afdeling waartoe James Bond behoort, dreigt hiertoe te worden gesloten door minister Clair Dowar.
Daarnaast was Helen McCrory te zien in de laatste Harry Potter-films; in Penny Dreadful van Skyfall-regisseur Sam Mendes, naast onder meer James Bond-filmacteurs Timothy Dalton, Eva Green en Rory Kinnear; en als Aunt Polly in Peaky Blinders.
De actrice is overleden aan de gevolgen kanker. Ze laat haar echtgenote Damian Lewis en hun twee kinderen na.
De beroemde pose van James Bond: de man in de tuxedo, Walther in de aanslag. Het is dit iconische beeld dat alle zes James Bond-acteurs verbindt. De huidige Bond Daniel Craig doet het alleen net iets anders. Hij is de enige James Bond die zijn wapen op de posters laag houdt. Zo ook op die van de nieuwste Bond-film No Time to Die.
Veertig jaar lang leek het verplicht voor James Bond om zijn wapen strak omhoog te houden, iets wat ongetwijfeld met de masculiniteit van onze held te maken heeft. Sean Connery hield ’m als eerste omhoog in een beeld dat vele malen en in vele versies werd gekopieerd. Toegegeven: dit ís James Bond.
Bij de James Bond van Daniel Craig lijkt het alsof hij zijn wapen als een boodschappentas draagt. Enkele uitzonderingen daargelaten, waarbij Craig zijn eigen vorm nog lijkt te moeten vinden.
Deze tegendraadse pose impliceert dat we met Craig een ander James Bond-geluid te horen krijgen, te beginnen met de poster. Deze andere houding geeft exclusiviteit aan de Bond van Craig, een houding die vóór zijn tijd exclusief aan James Bond deed denken.
Hier bij de eerste poster van Casino Royale lijkt Bond zijn wapen zelfs af te zweren. Het is een atypische Bond-pose in een beauty van een poster. In de tweede poster is de nonchalante houding van de nieuwe Bond te zien waarbij hij het wapen naast zich heeft bungelen. Dit is de manier waarop de nieuwe Bond zich het liefst vertoont. De vergelijking met Jason Bourne is niet ver te vinden.
In de poster rechts, die met name op de Aziatische markt te zien was, neemt Daniel Craig als James Bond een vertrouwde pose aan. Een unicum, zal later blijken, we hebben zijn Bond daarna nooit meer in deze houding op een poster gezien.
De Heckler & Koch UMP-9 uit bovenstaande poster móet wel omhooggehouden worden, anders sleept het over de grond. Dit is het vooraanzicht van de schaduwposter (rechts), de eerste poster van Quantum of Solace. Beide verwijzen naar het einde van Casino Royale waarin Bond met dat ding Mr. White in zijn been schiet. Deze posters geven aan dat we met Quantum of Solace verder gaan waar we gebleven waren. Typisch James Bond is zo’n enorm apparaat natuurlijk niet. Dit zou in principe de poster van iedere schietfilm kunnen zijn.
Op de tweede poster, waar het knopje van de kleurenfoto gevonden lijkt, is dezelfde pose als die van Casino Royale te zien: wapen langs het lichaam, losse boord, stuurse blik en datzelfde linkerbeen van de grond. Alleen het meisje en de achtergrond zijn ingewisseld.
In Skyfall is Bond opnieuw in diezelfde wandelhouding te zien, alleen deze keer van verderaf. En hij kijkt deze keer recht de camera in. Verder verschilt het niet veel met de posters daarvoor.
Op de tweede poster, de lelijkste die op deze pagina staat, is de tuxedo weer terug (een donkerblauwe). Met één hand nonchalant in de zak en het wapen een tikkeltje hoger. Hier had de bleke Craig met gemak de Connery-houding aan kunnen nemen, misschien had het dan nog iets geworden met deze poster.
Dan zie ik liever de poster hier rechts, waarbij de credits heel origineel bovenin zijn geplaatst en Bond de meest actieve posterhouding ooit aanneemt.
In deze eerste Spectre-poster met Daniel Craig (met de coltrui uit Live and Let Die die verder nergens in Spectre terugkomt) staat Bond erbij als een commando. De Walther wederom laag en een blik in zijn ogen alsof hij net een wortelkanaalbehandeling heeft ondergaan.
De tweede poster ziet er heel wat speelser uit. Voor het eerst sinds A View to a Kill, dertig jaar daarvoor, draagt Bond een witte tuxedo. Craig zet hier zijn beste beentje voor door eindelijk een Bond-pose aan te nemen. Hij kán het wel.
Dan is er nog een poster (rechts) waar het wapen wederom langszij bungelt, ook te vervangen door een aktetas, een paraplu of een stokbrood...
Op zich vind ik het laaggehouden pistool een sympathiek gebaar. Het maakt het wapen, wat van zichzelf een verwerpelijk artikel is, een bijzaak. Maar we hebben hier wel te maken met James Bond, doder in dienst van Hare Majesteit.
De Walther helemaal niet meegeven op een James Bond-poster, is ook geen optie, dan krijg je dit:
Over twee jaar is het zover: het diamanten jubileum van uw filmheld. Een heuglijk feit, mogen we wel stellen. Er zijn niet veel filmpersonages die het zo lang uithouden. Oké, Topolino, Tarzan, Robin Hood, Zorro, Dracula, Frankenstein, Maigret, The Saint, OSS 117, Miss Marple, Hercule Poirot, Pippi Langkous — als filmpersonage zijn ze allemaal de zestig gepasseerd, maar geen van allen verscheen zo consequent op het witte doek als 007. En dat mag gevierd worden!
De vraag is alleen: hoe? Lange tijd heb ik hoop gehouden op een diamanten filmjubileum. Bond heeft immers wat met diamanten (en met goud, olie, lood en wodka). Een jubileumfilm te ere van zestig jaar kassamagneet is natuurlijk het mooiste cadeau. En hoewel dat agendatechnisch nog steeds realiseerbaar is, heb ik er een hard hoofd in.
Het ideale plaatje had er als volgt uit kunnen zien: Bond 25 in najaar 2019 (zoals aanvankelijk de bedoeling was) met Daniel Craig voor de vijfde keer als James Bond en Christoph Waltz voor de tweede maal als Blofeld. Gevolgd door het definitieve afscheid van Craig als 007 in oktober 2022, met tevens de laatste keer Christoph Waltz als de SPECTRE-leider om zijn trilogie vol te maken (iets waar ik persoonlijk nogal veel waarde aan schijn te hechten). Hiermee is het Daniel Craig in zes Bond-films over zestien(!) jaar gelukt een eigen verhaallijn binnen de serie af te dwingen, met als laatste drie films een erebaantje voor aartsvijand number one.
Met No Time to Die, Bond nummer 25, nog immer in het vooruitzicht, is bovenstaande utopie, wat betreft 2022, vooralsnog haalbaar — wat de fantasie betreft staat namelijk alles nog open, we weten immers niet hoe de film waarop we al zo lang wachten eindigt. En hoe langer het duurt voordat we die film kunnen zien, hoe langer de kans bestaat dat er nog wat in het vat zit voor Daniel Craig. Et voilà, niets staat een bijzondere jubileumfilm nog in de weg.
Nu gaan er inmiddels ook stemmen op voor een verschuiving van No Time to Die naar oktober 2022, om inderdaad aan dat jubileum te kunnen voldoen, met een film van ruim twee jaar oud. Lijkt mij niet de meest feestelijke optie…
In lang vervlogen tijden, tijden waarin eerst ieder jaar en daarna om het jaar een Bond-film in de bioscoop verscheen, waren de filmmakers helemaal niet zo bezig met het vieren van filmverjaardagen. Het tienjarig jubileum van Dr. No in 1972 viel plompverloren tussen Diamonds Are Forever en Live and Let Die in. Als de première van Diamonds een paar weken was doorgeschoven, dan was de film uitgekomen in een jubileumjaar (maar net búiten de kerstvakantie, dus niet handig).
Het waren tijden waarin de oudere films nog regelmatig in de bioscoop te zien waren. Met de komst van Roger Moore kregen de films met Sean Connery het predicaat ‘met de échte James Bond’. De oudere en nieuwe films draaiden met groot succes naast elkaar. In 1973 stonden zowel Live and Let Die (1973) als Goldfinger (1964) in de top 10 best bezochte films in Nederland.
Twintig jaar James Bond in 1982 viel onopgemerkt tussen de releases van For Your Eyes Only en Octopussy in. Waarbij deze laatste met het samenvallen van het 21-jarig jubileum (James Bond werd meerderjarig) aandacht kreeg met de tv-vertoning van James Bond: The First 21 Years, waarbij niemand minder dan Ronald Reagan, de president van de Verenigde Staten, een goed woordje overhad voor ‘a fellow named Bond’. Ook werd bij Octopussy specifiek ingezet op de ‘dertiende’ film uit de serie, aangezien er op datzelfde moment een andere Bond-film in de maak was bij een rivaliserende productiemaatschappij, het gevreesde Never Say Never Again.
Het eerste grote jubileum werd gevierd met de komst van The Living Daylights (1987), het jaar waarin James Bond zilver mocht aanraken. In het kader hiervan werd een special uitgezonden: Happy Anniversary 007: 25 Years of James Bond. Met hoogtepunten uit een kwart eeuw Bond-films. Roger Moore praatte de filmpjes aan elkaar.
Tijdens dertig jaar James Bond in 1992 bleef het angstvallig stil in de bioscoop. Het was enige tijd geleden dat de laatste film, Licence to Kill, in 1989 in première was gegaan, en de volgende Bond-film, GoldenEye, zou nog tot eind 1995 op zich laten wachten. Wel mochten we de 30th Anniversary Collection aan onze cd-collectie toevoegen. Verder was er op dat moment geen reden voor een feestje; James Bond was na dertig jaar immers op sterven na dood.
Niet dat het er in 2002 met Die Another Day als veertigjarige jubileumfilm beter op was geworden. Bond was door Pierce Brosnan weliswaar het nieuwe millennium ingeloodst, een prestatie op zich, maar creatief gezien had dit alsnog de doodsteek voor 007 kunnen betekenen. Aan de kassa deed de film het overigens primadeluxe.
Op BBC 2 kreeg de jubilaris een mooi eerbetoon: James Bond: A BAFTA Tribute, aangevoerd door Michael Parkinson, met tal van prominenten als gast, inclusief alle Bonds tot dan toe met uitzondering van die enige echte. Dit had het moment geweest om alle Bond-acteurs bij elkaar te krijgen. Het mocht niet zo zijn.
Ook werd een lijn met James Bond-horloges gelanceerd onder het fraaie 40th Anniversary-logo. Alles van speelkaarten tot Johnny Lightning-schaalmodellen kreeg in die tijd dit stempel.
Na dit feestje met een bittere nasmaak qua film werd het langere tijd stil rondom 007. De vijfde rolprent met Brosnan liet op zich wachten, totdat deze uiteindelijk helemaal werd afgeblazen en het wiel opnieuw moest worden uitgevonden met een nieuwe hoofdrolspeler. Daniel Craig mocht James Bond richting zijn gouden jubileum leiden: Skyfall in 2012.
Dit feest werd niet alleen gemarkeerd door een nieuwe film, een bijzonder prettige aflevering overigens die op beeld zelfs afsloot met het 50 Years-logo, ook werd de complete serie voor het eerst in zijn geheel beschikbaar gesteld op blu-ray. In de Bond 50-box was zelfs een plaatsje vrijgehouden voor de jubileumfilm (anders was het de Bond 46-box geweest).
De tentoonstelling Designing 007: Fifty Years of Bond Style ging van start en Taschen kwam met een tafelboek The 007 Archives. De daaropvolgende Oscar-uitreiking bracht een ode aan vijftig jaar James Bond. En met de Academy Award voor beste song voor Adele, vierde 007 dubbel feest. Een mooie afsluiting voor vijf decennia James Bond. Al was het nog mooier geweest als Sean Connery was komen opdagen om het glas te heffen met zijn vijf andere mede-Bonds. Het was achteraf gezien de laatste keer dat het had gekund. Uiteindelijk moesten we het doen met een 2 minutenmontage en een live-optreden van Shirley Bassey.
En dit laatste bracht mij op een idee…
Behalve dat de 007 Store overuren mag draaien met exclusieve en exorbitant dure luxeproducten, zou het niet fantastisch zijn om eenmalig een 60-jarig James Bond-concert te organiseren waarbij alle artiesten die ooit een Bond-song hebben uitgebracht hun eigen nummer ten gehore brengen? Niet voor het geld, maar als opzwepend eerbetoon aan 007. Het enige wat de muzikanten hoeven te doen is 5 oktober 2022 vrijhouden in hun agenda en op tijd aanwezig zijn in de voormalige Millennium Dome in Londen voor de soundcheck. Een unieke gebeurtenis die zijn weerga niet kent.
Laten we niet wachten tot het platina-jubileum, zodat tegen die tijd alleen Adele, Sam Smith en Billie Eilish zonder looprek het podium op hoeven. Nu kunnen ze het nog, Dame Shirley, Sir Tom en Sir Paul.
Video- en fotorechten voorbehouden aan Danjaq LLC. / Eon Productions, United Artists Co., Amazon MGM Studios, Columbia Pictures, 20th Century Fox Home Entertainment, Sony Pictures Inc., Universal Pictures
.jpg)
