Na het grote succes van de James Bond-avonden bij Koolhovens Keuze, werd filmmaker Martin Koolhoven vaak gevraagd of de Bond-colleges ook ‘los’ konden worden aangeboden. Dat kan nu. Speciaal voor groepen die een vermakelijk onderhoudende avond of middag willen.
Bij deze voorstelling loopt Martin Koolhoven chronologisch van de eerste tot de laatste James Bond en laat hij uit deze films de meest iconische en vermakelijkste fragmenten zien. De regisseur en filmfanaat vertelt erbij welke ideeën hij geweldig vindt en welke volkomen misplaatst. Ook passeren Bond-replica’s en look-a-likes de revue.
Waar in Nederland afgelopen weekend een optreden van zangeres Lenny Kuhr werd verstoord door pro-Palestijnse demonstranten, richtten hun sympathisanten zich internationaal op de Brits-Joodse acteur Aaron Taylor-Johnson, die mogelijk de nieuwe vertolker van 007 wordt.
Aaron Taylor-Johnson
Onaanvaardbaar in een tijd dat de oorlog in Gaza voortwoedt, vinden ze. Op sociale media voeren ze actie met #BoycottJamesBond. Anderen noemen de actie net als het protest tijdens het concert van Kuhr regelrecht antisemitisme.
Ian Fleming en zijn creatie James Bond kregen in het verleden soortgelijke verwijten. De schrijver, opgeleid op traditionele instituten als Eton en de militaire academie Sandhurst, werkte aanvankelijk als journalist en geheim agent van de marine. Behoudende ideeën over de rol van het Britse Rijk, de witte mens, en de man waren zeer aan Fleming (1908-1964) besteed. Volgens zijn biograaf Matthew Parker keek de schrijver neer op zo’n beetje iedereen die niet voldeed aan zijn eigen Britse, masculiene profiel.
De uitgever van zijn boeken in het Engels besloot vorig jaar onder meer daarom om alle delen in de Bond-reeks te voorzien van een soort voorwaarschuwing. De boodschap: dit werd geschreven in een tijd waarin mensen er andere ideeën op nahielden. Sensitivityreaders haalden er bovendien passages uit die al te racistisch, seksistisch of homofoob zouden zijn. Ze werden vervangen door onschuldigere formuleringen die niemand voor het hoofd kunnen stoten.
Ian Fleming
Het verwijderen van de vermeend antisemitische gedeeltes zou ingrijpender zijn. De vraag is hoeveel dan over zou blijven van de oorspronkelijk door Fleming gecreëerde wereld.
Veel van de kritiek richt zich op de slechteriken in de boeken en films rond de geheim agent. Vrijwel altijd zijn het mannen die volledig geobsedeerd zijn door het verwerven van zoveel mogelijk macht en rijkdom en door controle over de wereld. Dat lijkt volgens de Canadees-Joodse schrijver Mordecai Richler verdacht veel op stereotypen van joden als nietsontziende geldwolven en konkelaars die azen op joodse wereldheerschappij. In antisemitische geschriften als de Protocollen van de wijzen van Zion en nazistische propaganda vormden dit soort beelden de giftige hoofdmoot.
Ernő Goldfinger
Fleming baseerde zijn boef Goldfinger in het gelijknamige boek en de gelijknamige film zelfs op een bestaande figuur, de Brits-Joodse architect van Hongaarse komaf Ernő Goldfinger. De schrijver hoorde over hem en zijn woede-uitbarstingen op de golfbaan en had toegekeken hoe in Hampstead oude woningen werden gesloopt om plaats te maken voor modernistische architectuur. Fleming veranderde voor zijn schurk Goldfingers voornaam Ernő naar Auric.
De architect, die toch al niet bekendstond als iemand met een talent voor relativeren, was woedend over zijn ‘rol’ in een Bond-verhaal. Hij dreigde met een rechtszaak. Dat kon uiteindelijk worden voorkomen met zes gratis exemplaren en een vermelding voorin het boek dat personages niet waren gebaseerd op bestaande figuren.
In Israël kwam het in 1965-1966 tot een tijdelijke boycot van de film Goldfinger. Ook in de Verenigde Staten drongen sommige Joodse organisaties daar op aan. Dat had niets te maken de mogelijke verwijzing naar de architect, maar alles met de vertolker van de schurk. De Duitse acteur Gert Fröbe was, zo bleek, tussen 1934 en 1937 lid geweest van Hitlers NSDAP, was blijven acteren tijdens de oorlog en had tegen het einde van het Derde Rijk nog gediend in de Wehrmacht.
De Tijd-De Maasbode, 17 december 1965 (klik op het artikel voor een vergroting)
Fröbe deed niet geheimzinnig over zijn verleden. „Natuurlijk was ik een nazi”, zei hij. De ophef verbaasde hem wel. Alsof hij net als Adolf Eichmann een van de hoofdverantwoordelijken voor de Holocaust was geweest. Toen kort daarna bleek dat Fröbe en zijn verwanten tijdens de oorlog hadden geholpen bij de onderduik en verzorging van een Joodse familie, hield de controverse rond zijn persoon op.
Bij het zoveelste weerzien met On Her Majesty’s Secret Service, viel mij voor het eerst op dat James Bond andere attributen uit zijn lade haalt. Door de begeleidende muziek wordt de aandacht gevestigd op het bekende trio uit (toevallig of niet) de drie Terence Young-films Dr. No, From Russia with Love en Thunderball, maar er is meer dat Bond uit het verleden opduikt. Zo zijn er ook props uit voorgangers Goldfinger en You Only Live Twice aanwezig.
Daarbij is de volgorde van het tonen van de attributen in de montage aangepast. Bond opent namelijk eerst de middelste grote lade, waar de reeks met munten en het Thunderball-dossier liggen. Een fractie later liggen die, samen met de hak uit Goldfinger, de kluisbreker uit You Only Live Twice én het horloge van Red Grant al op de hoek van het bureau en grabbelt Bond Honey’s mes uit zijn linker lade.
In de montage pakt Bond echter eerst het mes (en wie goed kijkt ziet het horloge al liggen), daarna (nogmaals) het horloge en als laatste de rebreather. Hoogstwaarschijnlijk is in de montage pas besloten om hier de muziekjes onder te zetten en vonden regisseur Peter Hunt en editor John Glen het nodig om de filmchronologie aan te houden.
De Canadees-Japanse actrice Yvonne Shima is overleden, dat meldt fansite MI6 op Twitter. Shima speelde een van de twee ‘verpleegsters’ aan het einde van de eerste James Bond-film Dr. No (1962). Shima overleed al op 1 september vorig jaar. Het nieuws is deze week pas bekend geworden.
Shima bouwde vanaf eind jaren 50 een bescheiden acteercarrière op. Halverwege jaren 60 speelde zij in haar laatste productie, daarna verdween Shima van het scherm nadat zij betrokken raakte bij een zwaar verkeersincident, laat Steve Oxenrider weten op de website From Sweden with Love.
Als Sister Lily speelt zij gastvrouw in de onderaardse schuilplaats van de misdadige wetenschapper Dr. No. Allervriendelijkst ontvangt zij James Bond en Honey Ryder wanneer zij door de handlangers in de drakentank uit het moeras zijn geplukt.
Nadat Bond en Honey het grootste deel van de dag verdoofd hebben doorgebracht, is het Sister Lily die het tweetal later die dag komt ophalen voor hun eerste ontmoeting met Dr. No.
Yvonne Shima leed al langere tijd aan kanker. De oud-actrice is 88 jaar geworden.
De zevende James Bond is mogelijk gekozen. Britse media melden op basis van ingewijden dat Tenet-acteur Aaron Taylor-Johnson de rol van geheim agent aangeboden heeft gekregen.
De 33-jarige Brit moet nog wel ja zeggen op het aanbod. Er zou ook al worden gewerkt aan een script voor de 26e James Bond-film. Eon Productions, dat de spionagethrillerfilms maakt, staat op het punt om dit jaar met de opnames te beginnen. Een bron zegt tegen The Sun dat Taylor-Johnson de nieuwe 007 wordt, mocht hij die baan willen accepteren. Het formele aanbod ligt op tafel en ze wachten op antwoord. ,,Wat Eon betreft gaat Aaron de komende dagen zijn contract tekenen en kunnen ze beginnen met de voorbereidingen voor de grote aankondiging.”
Taylor-Johnson, naast Tenet ook bekend van Avengers: Age of Ultron, kreeg vorige week al de vraag voorgelegd vanuit de pers of hij in de rol van Bond zou kruipen. ,,Ik vind het charmant en geweldig dat mensen mij in die rol zien. Ik beschouw het als een groot compliment.”
Taylor-Johnson zou Sean Connery, George Lazenby, Roger Moore, Timothy Dalton, Pierce Brosnan en Daniel Craig opvolgen in de rol, als zijn selectie wordt bevestigd. Connery speelde de hoofdrol in Dr. No, de eerste officiële film, in 1962. Craig zwaaide in 2021 na vijf films af als 007.
Idris Elba werd lange tijd getipt om de rol op zich te nemen, maar de 51-jarige zei in september dat ‘walgelijke’ opmerkingen over zijn ras hem ervan weerhielden. Naast Elba werden ook onder anderen Cillian Murphy en Henry Cavill genoemd. De volgende Bond-film was uitgesteld vanwege de Hollywoodstakingen van vorig jaar.
Famke Janssen gaat de hoofdrol spelen in een nieuwe Nederlandse Netflix-serie. Het gaat om het zevendelige misdaaddrama Amsterdam Empire. Het is de eerste keer dat de actrice in een Nederlandse productie speelt.
Vorig jaar speelde Janssen in de Neftlix-productie Locked In
„Ik kijk er enorm naar uit om terug te keren naar Nederland voor mijn allereerste Nederlandse rol”, zegt de 59-jarige Janssen in een persverklaring. „Ik ben dankbaar om weer met Netflix te mogen werken en deel uit te maken van dit verhaal dat zich afspeelt in de prachtige stad Amsterdam, de stad waar mijn hart ligt.”
Janssens zus Antoinette Beumer is ook betrokken bij de nieuwe serie. Zij werkt als directeur series bij Netflix.
Amsterdam Empire is geschreven en gemaakt door Nico Moolenaar, Piet Matthys en Bart Uytdenhouwen. Zij waren ook verantwoordelijk voor de series Undercover en Ferry.
Janssen is bekend van onder meer haar rollen in de superheldenreeks X-Men en de actiereeks Taken. Ze was ook Bond-girl in GoldenEye.
Famke Janssen met Pierce Brosnan in GoldenEye (1995)
Amsterdam Empire verschijnt naar verwachting volgend jaar op Netflix.
Het is vandaag de honderdste geboortedag van Walter Gotell. Gotell was te zien in zeven James Bond-films. Eenmaal als schurk Morzeny in From Russia with Love (1963) en later als terugkerend personage General Gogol in The Spy Who Loved Me (1977) tot en met The Living Daylights (1987).
Walter Gotell werd in 1924 geboren in het Duitse Bonn en groeide op in Berlijn. Met het opkomend nazisme in de jaren 30 van de vorige eeuw, besloot het gezin Duitsland te verlaten, waarna de familie in Engeland terechtkwam.
Daar ontwikkelde Gotell zich tot veelgevraagd acteur in met name oorlogsfilms waarin hij vaak als Duitse militair te zien was. Later kwamen hier allerhande andere rollen bij en klopte ook televisieseries veelvuldig bij hem aan als ze een autoritair figuur nodig hadden. Gotell heeft een reeks film- en tv-credits om duizelig van te worden.
In 1963 werd hij aangetrokken voor de rol van SPECTRE-trainingsleider Morzeny. Hij heeft voor Blofelds misdaadorganisatie moordenaar Red Grant in de aanbieding:
„This Grant is one of the best men we’ve ever had. A homicidal paranoid. Superb material.”
Later doodt hij in opdracht van de SPECTRE-baas schaakgrootmeester Kronsteen die heeft verzaakt James Bond om te leggen. Als Morzeny zelf achter 007 aangaat en de geheim agent die per boot richting Venentië vaart insluit, delft de schurk het onderspit als Bond met behulp van vaten brandstof het wateroppervlak in lichterlaaie zet.
Halverwege jaren 70 wordt de acteur opnieuw gevraagd voor James Bond. Ditmaal als de Russische KGB-generaal Gogol, die vanaf The Spy Who Loved Me keer op keer terug mag komen. Met de ene keer als voornaam ‘Alexis’ en een andere keer heet hij ‘Anatol’.
Gogol wordt opgevoerd als strenge maar rechtvaardige Sovjetgeneraal waar voor het westen best zaken mee te doen is. In de latere films is hij tegen het eind van het verhaal veelal in een vriendelijk onderonsje te zien op M’s kantoor met de MI6-chef en Sir Frederick Gray, de minister van Defensie.
In de laatste James Bond-film waaraan hij meewerkte, The Living Daylights, was in een vroeg stadium van het script een veel grotere rol voor Gotell weggelegd. Deze kon hij wegens zijn broze gezondheid niet aannemen, waarna het script werd herschreven en de rol van General Pushkin werd geschapen. Gotell duikt in die film enkel kortstondig op in de laatste scène.
Walter Gotell overlijdt in 1997 op 73-jarige leeftijd.
Video- en fotorechten voorbehouden aan Danjaq LLC. / Eon Productions, United Artists Co., Amazon MGM Studios, Columbia Pictures, 20th Century Fox Home Entertainment, Sony Pictures Inc., Universal Pictures
.jpg){kind=spacer}
.jpg)
.jpg)
