The Bond of the 80s turns 80...

Happy 80th birthday Timothy Dalton!

Spionageschrijver Len Deighton (97) overleden

De Britse schrijver Len Deighton is op 97-jarige leeftijd overleden. Deighton was het bekendst van zijn spionageromans uit de jaren 60 en schreef later ook geschiedkundige en culinaire boeken. Ook schreef hij samen met Sean Connery aan een scenario voor de James Bond-film Warhead, dat de basis legde voor Never Say Never Again.

De schrijver is zondag overleden. „Hij was niet alleen een van de grootste spionage- en thrillerauteurs van de 20ste eeuw, maar ook een van onze grootste schrijvers in welk genre dan ook”, zegt zijn literair agent.

Deighton brak in 1962 door met The IPCRESS File, een spionagethriller over een naamloze Britse geheim agent. Het boek, in het Nederlands verschenen als Dossier Ipcress, werd drie jaar later verfilmd door James Bond-producent Harry Saltzman met Michael Caine in de hoofdrol, die de naam Harry Palmer kreeg. Ook de latere boeken Funeral in Berlin en Billion Dollar Brain werden door Saltzman verfilmd met Caine in de hoofdrol. In 2022 verscheen een tv-serie gebaseerd op The IPCRESS File.

Deightons spionagereeks deed het goed in de jaren 60, toen de Koude Oorlog op een hoogtepunt was en ook de eerste James Bond-films verschenen. Zijn naamloze hoofdfiguur stond evenwel in sterk contrast met de glamoureuze Bond.

Deightons spionnenwereld was groezelig en onoverzichtelijk. De naamloze spion kwam uit de arbeidersklasse en raakte vaak gefrustreerd door de incompetentie van zijn eigen land, schrijft de BBC. Volgens The Times was James Bond een sterker merk, maar was Deightons invloed op het spionagegenre uiteindelijk groter.

Deighton schreef bijna veertig boeken, zijn laatste verscheen in 1993. Het merendeel bestond uit spionageromans, maar hij schreef ook geschiedkundige boeken over de Tweede Wereldoorlog, een non-fictieboek over de moord op de Amerikaanse president John F. Kennedy en culinaire boeken.

Deze maand exact vijftig jaar geleden legde hij samen met Sean Connery en filmproducent Kevin McClory de laatste hand aan het script Warhead, de film die Connery terug zou brengen naar de rol die hem wereldfaam had bezorgd. Zo bedacht Deighton onder meer een schuilplaats voor SPECTRE onder het Vrijheidsbeeld in New York, om de stad via het riool aan te vallen met elektronisch aangedreven haaien.

Sean Connery, Len Deighton en Kevin McClory

Omdat het script van Warhead te veel afweek van het oorspronkelijke verhaal van Thunderball (het enige Bond-verhaal waarvan Kevin McClory de filmrechten had, zie ook dit recente artikel) verdween het grotendeels in de prullenbak en ging een nieuw schrijverscollectief aan de slag met de productie van wat later Never Say Never Again (1983) zou worden.

Len Deighton had naast zijn liefde voor het geschreven woord een culinaire passie en had een groot aandeel in het introduceren van de Franse en Italiaanse keuken in Engeland in de jaren 60. Hij was cartoonist bij de Britse krant The Observer en leerde lezers met zijn kookstrips klassiekers als minestrone en boeuf bourguignon te maken.

Bron: voor een groot deel NOS

‘From Russia with Love’ te zien in Harlingen

In navolging van Dr. No brengt filmhuis Milûk in Harlingen op 11 april de tweede James Bond-film From Russia with Love (1963). De inleiding wordt wederom verzorgd door Bond-liefhebber Thomas Hobma.

Deze film geldt niet alleen als Sean Connery’s persoonlijke favoriete Bond-film, maar ook als één van de allerbeste Koude Oorlog-thrillers ooit gemaakt. Dit keer opereert James Bond in Istanboel — aan boord van de legendarische Oriënt-Express, door zinderende bazaars en aan de oevers van de Bosporus — in een verhaal vol intrige, paranoia en Hitchcockiaanse spanning.

De film is indrukwekkend gerestaureerd in haarscherp 4K, rechtstreeks vanaf de originele cameranegatieven. Elk detail spat van het doek, stijlvol, dreigend en tijdloos.

Zie hier voor info en kaarten.

Judi Dench brengt in november autobiografie uit

De Britse actrice Judi Dench brengt op 3 november 2026 haar autobiografie Is It Too Late to Make a Run For It? uit. Dat heeft uitgever St. Martin’s Press bekendgemaakt.

In de autobiografie kijkt de 91-jarige Dench terug op haar leven en loopbaan. Volgens de synopsis beschrijft ze in het boek haar eerste optredens op school en latere successen, waaronder haar rol als M in de James Bond-films. 

Dench schreef de memoires samen met haar vriend Brendan O’Hea. Eerder werkten zij samen aan een publicatie over Shakespeare. Het nieuwe boek volgt op haar eerdere memoires And Furthermore uit 2010.

De actrice maakte in 1964 haar filmdebuut als miss Humphries in The Third Secret. Later speelde ze onder meer in Shakespeare in Love, waarvoor ze een Oscar won voor de beste vrouwelijke bijrol. Ook vertolkte ze zeven keer de rol van M in de James Bond-reeks, haar cameo in Spectre niet meegerekend. In 2022 was ze voor het laatst op het witte doek te zien in Spirited.

De titel van de biografie refereert aan een van de laatste woorden die Judi Dench zei als M in Skyfall: „I suppose it’s too late to make a run for it?” 

Dench kreeg in 2012 de diagnose maculadegeneratie, een oogaandoening die haar zicht aantast. Begin december vertelde ze dat haar gezichtsvermogen zo slecht is geworden dat ze geen gezichten meer kan herkennen en ze afhankelijker van anderen is geworden.

Bron: NU.nl

Met dank aan @kaatje777 voor de tip!

Jongensdroom

Alle James Bond-film onder één druk op de knop klinkt in mijn oren als een jongensdroom. Toen wij vijf jaar geleden smachtend wachtten op No Time to Die, wist je dat ooit de tijd zou komen dat deze film op een goed moment gewoon bij je in de kast zou staan. Of, zoals nu, één druk op de afstandsbediening verwijderd op een streamingservice.

Alles stond eerder al eens op Prime. In oktober nog, tijdens James Bond-maand, zette Amazon, de nieuwe eigenaar van Bond, het schuifje tijdelijk open. Nadeel is dat het schuifje na één of twee maanden ook weer dichtgaat. Zo is dat halverwege april straks ook het geval op Netflix. Wie alle Bond-films op de streamer wil bekijken, moet relatief snel zijn. Alhoewel, drie maanden voor de hele Bond-cyclus van 26 films, moet te doen zijn toch?

Gevoelsmatig is het een traktatie. Netflix is een grote speler in streamingland. Als we mijn vriend ChatGPT mogen geloven, heeft iets meer dan de helft van alle Nederlandse huishoudens toegang tot de streamingdienst met de grote rode N. Op verre afstand gevolgd door Videoland, Disney+ en als vierde speler pas Amazon Prime. Wat wil zeggen dat de kans groot is dat James Bond op dit moment wel bij je linkerburen maar niet bij je rechterburen op het scherm te zien is. En dat dan door het hele land. Om deze illusie in stand te houden negeer ik voor het gemak dat Netflix ook nog andere content biedt. Want wie wil nog iets anders zien als je ook James Bond kunt kijken?

Het is met name het idee dat het kan. En het idee dat de James Bond-films hoe dan ook breder worden bekeken dan wanneer dan ook in de moderne geschiedenis. Want het aanbod ligt er en er zullen genoeg mensen zijn die op een lusteloze avond lukraak even een amusant Bondje weg willen kijken. Een gouwe ouwe die ze ooit al eens hebben gezien, in de bioscoop of op RTL7.

Zo geldt dat ook voor mij. Een slaapkamer die aan een opfrisverfbeurt toe is; op de achtergrond klinkt The Man with the Golden Gun. Niet om voor te gaan zitten, maar als vertrouwd kabbelend geluid terwijl ik mijn roller nog eens indoop. Het automatische meepraten met de dialogen en vooral de sfeer die deze guilty pleasure met zich meebrengt. ‘Nick Nack, tabasco!’

Die kamer had ik jaren geleden al kunnen schilderen met James Bond op de achtergrond. Maar dan moest ik mijn externe blu-rayspeler op de laptop aansluiten, het menu doorwandelen en als de laptop opzij moest, dan zit je met zo’n snoerenmassa. En vooral dit: voel je tijdens het sauzen een sterke neiging voor The Living Dayights, dan moet je ineens van schijfje wisselen! Zul je net zien dat je alleen de eerste map van de blu-raybox mee naar boven hebt genomen — naar beneden om hem om te ruilen voor die tweede map. Jij weer naar boven. Het schijfje van The Golden Gun eruit, altijd onder protest van de speler, want die was nog niet klaar met de film. Haal je het ene schijfje eruit, kom je er dus achter dat je de eerste map waar The Golden Gun in moet, mee naar beneden had genomen en je deze disc dus tijdelijk in het kartonnetje van The Living Daylights moet steken. Knaagt snoeihard aan het chronologiefetisjisme kan ik u vertellen: A view to a Kill, The Man with the Golden Gun, Licence to Kill. Dat rijmt gewoon niet.

Maar goed, het is even niet anders en niemand die het ziet. De portable blu-rayspeler heeft duidelijk geen trek in Timothy Dalton, hij pakt ’m niet. Het advies is dan om de lade iets geforceerd in te drukken. Het apparaat begint als een dolle te draaien, de G-krachten zijn duidelijk voelbaar. Als dan eindelijk het mapje van de BD-rom zich opent, moet je weer langs dat menu en dan eindelijk, eíndelijk, rollen de dots over het scherm. Inmiddels is je kwast hard en je kopje thee koud…

Nee, dan is de Netflix-optie een stuk praktischer. Ik krijg er zelfs zin in het hele huis van een likkie verf te voorzien.

Voor wie onder een steen heeft geleefd en bij toeval nú pas op de Bond-cyclus bij Netflix stuit: doe er je voordeel mee, het is nog niet te laat. Tijd genoeg om alle films te kunnen zien, om je favorieten eruit te pikken of de kinderen en kleinkinderen op deze pareltjes te wijzen. En dat label van 12 jaar is overigens een wassen neus. Ik heb het bewijs in de vorm van de Special Editions in de kast staan dat álle Bond-films tot aan Licence to Kill voor álle leeftijden zijn. De Bond daarna, die vanaf de jaren 90, is overigens gestopt met roken en hij slaat geen vrouwen meer. Of je moet Famke Janssen heten, maar dan vraag je erom.

GoldenEye, 1995

Een korte kijkwijzer is misschien wel handig. Toen ik in de jaren 90 kinderen van kennissen van mijn ouders in de wereld van James Bond mocht inleiden, wees ik steevast op The Spy Who Loved Me. Een lekkere Bond-film die alles wat James Bond James Bond maakt in zich heeft. Die film staat nog steeds als een huis, maar ik denk dat deze aanpak anno nu niet meer afdoende is. De films uit de jaren 60, 70 en ook 80 ogen, hoe kundig ze ook zijn gemaakt, inmiddels behoorlijk oud (that’s putting it mildly). James Bond is toch altijd een product van zijn tijd geweest. Hoezeer wij die oudjes ook koesteren, voor de jeugd is het niets anders dan ouwe meuk. Of je moet nét jong genoeg zijn om daar doorheen te kunnen kijken. Gaat je kind of kleinkind nog helemaal op in een poppenkastspel ‘Jan Klaassen, de boef staat achter je!’, dan is 8 jaar een uitstekende nieuwe kijkwijzerclassificatie. De fantasie van de oude James Bonds gaat er bij hen in als zoete koek.

Voor de 12-plussers onder ons: wie nu in wil komen in James Bond, doet er denk ik slim aan om te beginnen bij Casino Royale, met opvolgend de rest van de moderne Bond-films met Daniel Craig. Hoewel Casino Royale dit jaar twintig kaarsjes uitblaast en dus moeilijk ‘modern’ kan worden genoemd, moeten we het er maar mee doen. Niet bij mij komen klagen dat we al ruim twee decennia geen verse James Bond meer hebben.

Wie deze films kijkt, vindt James Bond misschien wat zwaar op de hand, maar als je in het achterhoofd houdt dat er in de serie ook echt heel leuke, niets-aan-de-hand-films zitten, kan zich daarna álsnog verdiepen in de rest van de reeks. Begin bijvoorbeeld na de Craig-films aan die met Pierce Brosnan, natuurlijk als eerste met GoldenEye. Pret verzekerd en als dat bevalt, ligt er nog zoveel fijns voor het oprapen.

De eerste week dat Bond op Netflix te zien was, doken No Time to Die, Spectre, Skyfall en Casino Royale nog op in de dagelijkse top 10. Quantum of Solace ontbrak aan het lijstje. Na die eerste week was er in de top 10 geen spoor meer te bekennen van 007. Het leek mij juist zo leuk om een goede oude Bond-klassieker naar de top te hijsen. Persoonlijk vind ik dat ik mijn best heb gedaan, maar ik kan het niet alleen.

Dus wat als we op de 7e van deze maand om 7 uur ’s avonds op Netflix massaal Dr. No aanzetten? We zullen er met de Nederlandse Bond-community voor zorgen dat Netflix nooit meer zonder 007 wil. Heb ik gelijk een mooi excuus om mijn verdere schilderwerk uit te stellen.

Deze column verschijnt ook bij James Bond Nederland.