Verboden te kijken

Aan de ene kant ‘verboden te kijken’ en tegelijkertijd is het een goed teken dat de James Bond-films op tv zijn. RTL 7 gooit ze er deze dagen allemaal doorheen, inclusief No Time to Die. Dat is goed nieuws voor het merk 007. Want wie de films écht eens wil zien, moet de tv-uitzendingen als teaser beschouwen.

In het verleden berichtte ik nog wel eens dat een Bond-film op tv ‘verboden te kijken’ is. Je kunt een film niet om de tien minuten onderbreken omdat er zo nodig een wasmiddel moet worden aangeprezen. Hoeveel popcornplezier een rolprent ook uitdraagt; wie een beetje liefde voor film heeft, voelt ook wel aan dat al die reclameblokken onkies zijn. De bulk aan hijgerige spulletjes die je door de strot wordt geduwd, houdt mij sowieso tegen om naar een commerciële zender te kijken. En daar ben ik trots op. Ik heb namelijk niet het gevoel dat ik iets mis.

Waarom het nog meer verboden is een film te kijken op tv, ik heb even een paar uitzendingen gecheckt, ze worden namelijk vertoond in dat vermaledijde pan-en-scanformaat, waardoor je grofweg een derde van het beeld mist. De titelsequenties zijn dan bij hoge uitzondering wel weer in breedbeeldformaat, anders zou de helft van de letters verdwijnen.

En toch. Als je er eenmaal in zit, boeit dat allemaal niet zo. Zeker als je niet beter weet. Ik zie mijzelf nog zitten als jongetje. Bij een vriendje op zaterdagavond op zo’n minuscuul tv’tje waar we computerspelletjes op konden spelen en waar amper nog kleur in zat. Daar verscheen James Bond in zijn vliegmachientje boven de Japanse vulkanen. Het beeld zal niet veel groter zijn geweest dan dertig bij dertig en toch keek ik geboeid naar een helikopter die met een magneet een auto oppikt en in de baai van Tokyo dumpt. En dat allemaal tijdens een potje Risk. Multitaskers dat wij waren.

Het was in de winter van 1992 en ik had al eerder iets van James Bond gezien. Maar het mooiste van alles: het merendeel van wat 007 te bieden had, was nog onontgonnen terrein.

In die periode deed de AVRO het iets rustiger aan dan RTL nu: vanaf oktober 1991 stond iedere maand een Bond-film geprogrammeerd, en zo waren Dr. No, From Russia with Love, Goldfinger en Thunderball de revue al gepasseerd. Van Thunderball móet ik een deel gezien hebben, en beschouw ik al zodanig als mijn eerste kennismaking met James Bond, maar mijn vuurdoop zou net zo goed Never Say Never Again geweest kunnen zijn, die was op dat moment namelijk al twee keer op tv geweest.

Hoewel wij heden ten dage al lang niet meer afhankelijk zijn van de Bond-films op tv, is dat lange tijd wel het geval geweest. Toen ik halverwege de jaren 90 steeds verder ingevoerd raakte in het onderwerp 007, en de volgende tv-vertoning van On Her Majesty’s Secret Service uitbleef (een vreemde eend waar ik mij niets meer van kon herinneren), werd het hoog tijd de videotheek eens te bezoeken.

Ondanks dat ik een rolprent van een kwart eeuw oud zag, kreeg ik een fantastische film voorgeschoteld. Steven Jay Rubin en Raymond Benson hadden gelijk in hun boeken; dit was echt een van de beste James Bond-films. Zul je net zien dat hij niet veel later toch in het tv-uitzendschema opdook — de vertrouwde videorecorder snorde gedwee mee en zo had ik ineens een dijk van een film in handen voor wanneer ik maar wilde!

Het viel me wel op dat de gehuurde video niet de complete film was. De gehele Gumbold-scène was hier niet in opgenomen en na de gunbarrel werd er direct overgeschakeld naar de dialoog tussen M en Q, dus zónder de opening op het plaquette van Universal Exports met in de weerspiegeling regisseur Peter Hunt als haastige voorbijganger.

Inclusief die spannende scène in Bern bleek de film nóg beter. En het is gelijk het stukje waarin Bonds helper Shaun Campbell wordt geïntroduceerd. Mis je dat gedeelte, dan zie je Campbell pas voor de eerste keer op het station van Lauterbrunnen en heb je geen idee waarom de regisseur hem steeds in beeld neemt en waarom hij zo onheilspellend naar Bond en Bunt loert vanachter zijn Daily Express.

Het goede aan de Bond-cyclus bij RTL is dat er ook nu weer jongetjes zullen zijn die op hun zolderkamertjes op een klein schermpje kennismaken met geheim agent 007… Althans, dat is mijn romantische kijk. De oude Bond-films zijn namelijk ook best… oud. Eigenlijk vrees ik dat die oudjes vooral worden bekeken door andere oudjes. Die zagen de vroege films in de bioscoop en daarna, gelijk met mij, voor de tweede keer op tv. Om er nu af en toe eentje mee te pikken, lekker relaxed met een biertje of een wijntje, en meer dan genoeg pauzes om de stoma te legen.

Hopelijk haakt daar een zoon of kleinzoon mee aan om dat onschuldige Bond-zaadje te planten. Bij mijn eigen kinderen heb ik jammerlijk gefaald, misschien dat ik mijn neefjes nog kan omkopen…

Grotere kans van slagen dat James Bond bij een nieuwe generatie aanslaat vanaf de films met Pierce Brosnan. Die zijn inmiddels net zo oud als toen ik de Bond-films voor het eerst ontdekte. Ziet er toch allemaal iets gelikter uit als je de computers en telefoons niet meerekent. Wat telefoons betreft ogen zelfs Casino Royale en Quantum of Solace ouderwets.

Meest benieuwd ben ik natuurlijk naar de reacties.

Zoals die van @ruurdpostma op Twitter die het niet helemaal heeft begrepen met de hastags: ‘Ik kijk maar een oude James Bond. Daar wordt ik vrolijk van # thunderball # jamesbond’

Of @ericweijers: ‘Die ouwe Bond-films… heerlijk!’ #goldfinger #rtl7’

En @Martinus63 die nog een paar spaties in de aanbieding had: ‘Ja zeker de hele film serie wordt uitgezonden op rtl7. Blijft toch leuk om te zien’

@coolen_maarten vat het mooi samen: ‘Tis toch #verschrikkellijk probeer een James Bond film te kijken op #RTL7. Maar wat een reclame blokken’

@MrHappylife: ‘James Bond op RTL7; hoogtepunt van de tv-avond’

@hcouzijn ‘je bent integer, of je bent het niet’ moet de pret weer bederven: ‘Die traditionele (lees: seksistische) films van James Bond kunnen echt niet meer @RTL7. Gelijk zwarte Piet.’

Deze stelt mij dan weer gerust, een ‘feministe fatale met humor’ @Msgrumpytoyou: ‘Ohh jongens #jamesbondmaand op @RTL7. I LOVE IT #DrNo’

De James Bond-films zijn tot op kerstavond op tv te zien. Verboden te kijken. Natuurlijk. Maar dat heeft gelukkig nog nooit iemand weerhouden…

Deze column verschijnt ook bij James Bond Nederland.

James Bond en Henry Kissinger

De gisteren op honderdjarige leeftijd overleden Amerikaanse staatsman Henry Kissinger had een aantal links met James Bond.

Jill St. John en Henry Kissinger

Zijn belangrijkste bijdrage leverde hij als politiek adviseur voor de James Bond-film Tomorrow Never Dies (1997). Het oorspronkelijke script speelde namelijk rond de overdracht van Hongkong aan China; Hongkong was tot 1997 ruim 150 jaar een Britse kolonie.

Kissinger adviseerde om die gehele verhaallijn ter verwijderen. Want stel dat er tijdens de werkelijke overdracht in de zomer van 1997 toch iets onverwachts zou gebeuren, dan zou de Bond-film, die stond gepland voor het najaar van dat jaar, een flater slaan. En zo gebeurde het dat de filmopnamen in de lente van 1997 begonnen met een onaf script en werd Hongkong volledig genegeerd. Lees hier het relaas rond de problemen met Tomorrow Never Dies.

Op IMDb staat Kissinger vermeld als ‘consultant’ voor de James Bond-film. Echter is zijn naam nergens te bekennen in de aftiteling van de film.

Vele jaren eerder onderhield Kissinger een relatie met Bond-actrice Jill St. John uit Diamonds Are Forever (1971), zie bovenstaande foto. St. John had een voorliefde voor machtige mannen. Kissinger een voorliefde voor mooie vrouwen.

Dan is er nog de scène uit The Man with the Golden Gun (1974) waarin sheriff J.W. Pepper in de boeien wordt geslagen door de Thaise politie. De vuilbekkende sheriff dreigt met de FBI, CIA en zelfs met Henry Kissinger. Of dat heeft geholpen, blijft de vraag. We zien de sheriff daarna nooit meer terug.

Bond-honger

Regisseur Edgar Wright meent dat het uitblijven van een nieuwe James Bond een strategische zet is van Barbara Broccoli. Hoe langer wij zonder nieuwe Bond-film zitten, hoe meer wij daar naar smachten, is zijn idee.

Als omgekeerd voorbeeld noemt Wright franchises die maar door blijven produceren en waar het publiek inmiddels wel een beetje genoeg van heeft. De Bond-serie is een van de weinige reeksen die dat niet doet. Niet meer althans.

Want hoe anders was dat in de jaren 60 toen er vier jaar lang achter elk jaar een nieuwe Bond-film in de bioscopen verscheen. En daarna óm het jaar; wat alsnog een hoge frequentie is.

In die tijd werd het publiek overspoeld met James Bond. Ook dat was strategie. En maar door blijven pompen. Niemand kon nog om het fenomeen van de jaren 60 heen. Eer dat was gebeurd, mocht het iets rustiger aan en bleek dat James Bond ook ná Sean Connery nog in trek was. Nou, als het publiek smeekt om een nieuwe Bond, dan gaan we er gewoon mee door. Aldus de toenmalige producent Cubby Broccoli.

Cubby Broccoli in 1979

Nu zijn de kaarten duidelijk anders geschud, en kan het inderdaad zo zijn dat in Wrights verhaal een kern van waarheid zit: het creëren van Bond-honger. Ik vermoed alleen dat het geen strategische zet is, meer een luie. De makers hebben momenteel even geen zin. Dus uiteindelijk wordt het een win-winsituatie. Zij krijgen de tijd om rustig aan te doen, wij staan te popelen totdat ze weer aan de slag gaan.

Het is maar een relatief klein gedeelte van het bioscooppubliek (wij dus) dat reikhalzend uitkijkt naar een nieuwe Bond-film. Voor het overgrote deel komt Bond wanneer hij komt. Daar begint het pas over een paar jaar te dagen dat we best lang zonder nieuwe film zitten. En dat is het moment dat James Bond moet toeslaan.

Wright heeft eerder met Barbara Broccoli om de tafel gezeten. De Hot Fuzz-regisseur heeft zijn idee van een lichtere toon voor de Bond-films gepitcht. De regisseur gelooft niet dat de Bond-baas daar oren naar had.

Hot Fuzz: Edgar Wright (midden) met Simon Pegg en Timothy Dalton

Het personage moet in de gedaante van een nieuwe acteur hoe dan ook opnieuw worden geïntroduceerd. Prima moment voor een jong publiek om in te stappen en vooruit te kijken. Die hebben geen boodschap aan die oude Bonds.

Zie de lange aanloop naar Bond 26 daarom als investering. Als die nieuwe film eenmaal loopt, dan is het moeilijk om weer een lange pauze in te lassen. Al is het maar dat iedere James Bond ouder wordt. Je moet pronken met je nieuwe aanwinst zolang hij nog glimt.

Stuntman Chris Webb (86) overleden

Stuntman Chris Webb is overleden, meldt Behind The Stunts. Webb voerde gedurende dertig jaar stunts uit voor tien James Bond-films. In enkele Bond-films speelde hij een kleine rol.

Chris Webb begon zijn filmcarrière als stuntman in You Only Live Twice (1967). Hij was onder meer de stuntdubbel van George Lazenby in On Her Majestys Secret Service (1969) wanneer Bond uit de machinekamer van de kabelbaan probeert te ontsnappen en daarbij enkele keren ten valt komt.

Uit de International Stunt Cast Directory 1970: Chris Webb in OHMSS

In Diamonds Are Forever (1971) is hij de stuntman die als Blofeld in het kokende modderbad wordt gedumpt. In The Spy Who Loved Me (1977) speelt hij samen met stuntcoördinator Bob Simmons Anya’s KGB-helpers Ivan en Boris die James Bond belagen als hij de tombe verlaat waar Fekkesh door Jaws is vermoord.

In Octopussy (1983) komt Chris Webb het meest prominent in beeld als een van de twee soldaten die Bond escorteren in de jeep nadat 007 in de pretitles is ontmaskerd door Colonel Toro. Bond weet te ontsnappen door aan het parachutekoord van de soldaten te trekken. In The Living Dayligts (1987) staat Webb gecrediteerd als ‘soldier distracted by Kara’. Deze credit is echter onjuist. Check de blu-ray op 1:43:54. Jon Auty van Behind The Stunts geeft aan dat Webb in The Living Daylights een van de vele ruiters en soldaten is in het eindgevecht in de Afghaanse woestijn.

Naast tien James Bond-films voerde Chris Webb stunts uit voor onder andere: The Assassination Bureau (1969) met onder meer Diana Rigg en Telly Savalas, The Wild Geese (1978) met Roger Moore, A Bridge Too Far (1977) met Sean Connery, Superman (1978), Superman II (1980), Indiana Jones and the Temple of Doom (1984), Brazil (1985), Aliens (1986), Batman (1989), Spymaker (1990) met Jason Connery als Ian Fleming, Cracker (1991) met Robbie Coltrane, Band of Brothers (2001), The Da Vinci Code (2006), Harry Brown (2009) met Michael Caine, Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1 (2010) en Martin Scorseses Hugo (2011).

Chris Webb werd 86 jaar.

Honderd jaar Guy Doleman

Het is vandaag de honderdste geboortedag van acteur Guy Doleman. Doleman speelde een wat saaie schurkenrol in Thunderball (1965). Datzelfde jaar was de acteur veel prominenter aanwezig als de baas van Harry Palmer in The Ipcress File en diens twee vervolgfilms.

In Thunderball geeft Doleman gestalte aan Count Lippe, helper van SPECTRE, die het James Bond in kuuroord Shrublands aardig moeilijk maakt. Wanneer Bond vastgebonden ligt op de zogenaamde traction table, schakelt Lippe de hendel over in turbostand, waardoor 007 bijna het leven laat. Bonds wraak is zoet als hij Lippe kort daarop in een stoombad treft. Saillant detail: de graaf verstaat de kunst om een witte handdoek in een blauwe te veranderen. Let maar eens op.

Het plan van SPECTRE is om twee atoombommen te stelen. Onder leiding van Count Lippe heeft de misdaadorganisatie hiervoor Angelo Palazzi ingehuurd om de plaats van Navopiloot François Derval in te nemen. Palazzi is echter ontevreden met de afgesproken prijs en eist meer geld van SPECTRE. Als hem dit wordt toegezegd en operatie Omega daarmee door kan gaan, verwijt Blofeld Lippe alsnog van nalatigheid. De SPECTRE-agent wordt vervolgens vakkundig opgeruimd.

In de rol van Count Lippe krijgt Doleman niet veel te doen. Veel leuker is zijn rol van de stoïcijnse Colonel Ross in de Harry Palmer-films uit de jaren 60.

De in Nieuw-Zeeland geboren Guy Doleman begon zijn acteercarrière eind jaren 40 in Australië, waarna hij zijn werkgebied uitbreidde naar Engeland en Amerika. Daar was hij met name in de jaren 60 te zien in een groot aantal film- en tv-producties. Vanaf de jaren 70 werd hij minder actief op acteergebied. Hij verhuisde terug naar Australië waar hij nog in enkele films te zien was.

Zijn laatste tv-optreden stamt uit 1992, waarin hij naast Angela Lansbury te zien is in Murder, She Wrote. Guy Doleman overlijdt begin 1996 aan de gevolgen van longkanker op 72-jarige leeftijd. Over zijn privéleven is verder niets bekend.

Michael Kamen (1948 - 2003)

Vandaag is het twintig jaar geleden dat filmcomponist Michael Kamen overleed. Kamen verzorgde in 1989 de muziekscore voor Licence to Kill.

James Bond was voor Kamen een eenmalig uitstapje nadat John Barry na The Living Daylights én geen zin meer had in een zoveelste Bond-score én een levensbedreigende operatie moest ondergaan waardoor hij tijden lang uit de running was. Kamen gooide in die periode hoge ogen met zijn muziek voor blockbuster actievehikels Lethal Weapon (1987) en Die Hard (1988). James Bond paste naadloos in de rijtje.

De Amerikaanse componist had vooral zin in het schrijven van de titelsong. Echter ging die troef aan zijn neus voorbij, terwijl hij naar eigen zeggen een prima nummer had geschreven. Ook de eindtitelsong mocht hij tot grote teleurstelling niet verzorgen.

Kamen leverde een muziekscore af die minder makkelijk in het gehoor ligt. Minder melodieus en thematisch als het werk van zijn voorganger John Barry. Het wat atypische Bond-geluid paste desondanks als gegoten bij de hardere en serieuzere toon van de film. Dat is al gelijk hoorbaar bij de eerste klanken van de dramatische gunbarrelmuziek.

Samen met Eric Clapton, met wie hij eerder samenwerkte aan de Lethal Weapon-films (deel 2 stamt uit hetzelfde jaar als Licence to Kill), percussionist Ray Cooper en de originele gitarist van de James Bond Theme Vic Flick, nam Kamen een speciale versie van het James Bond-thema op. Deze poging viel echter zo tegen dat het diep werd opgeborgen… tot vorig jaar deze track bovenwater kwam. Oordeel zelf.

Enkele jaren na het mislopen van een officiële Bond-song vond Michael Kamen alsnog gerechtigheid en veroverde hij samen met Bryan Adams de hitparades met (Everything I Do) I Do It for You voor de avonturenfilm Robin Hood: Prince of Thieves. De heldhaftige ouverture van die film is en blijft weergaloos en mag gerekend worden tot Kamens bekendste thema.

Naast eerder genoemde films schreef Michael Kamen de muziek voor onder andere: Brazil (1985), Edge of Darkness (1985) van Martin Campbell (1985), Highlander (1986) met Sean Connery, Last Action Hero (1993), Mr. Holland’s Opus (1995), 101 Dalmatians (1996), Event Horizon (1997), The Iron Giant (1999), X-Men (2000) en Band of Brothers (2001).

De componist kreeg in 1997 te horen dat hij aan MS leed. Op 18 november 2003 werd een hartaanval hem fataal. Michael Kamen overleed in zijn woonplaats Londen. Hij werd 55 jaar.

In 2004 droeg Annie Lennox haar Oscar op aan haar dierbare vriend Michael Kamen.

Olivia Colman wil graag M spelen

Olivia Colman zou dolgraag de rol van M in de James Bond-films spelen. Dat geeft de Britse steractrice, binnenkort te zien in Wonka, aan in het decembernummer van Vogue.

Als de interviewer haar vergelijkt met een jongere versie van Judi Dench, reageert Colman verrast en vereerd. Waarna zij bekent dat zij vaak heeft nagedacht over de rol van Bonds baas M. Maar wie moet ze daarvoor bellen?

In die ene ontmoeting met Barbara Broccoli had Colman de stoute schoenen aan moeten trekken en haar wens kenbaar moeten maken bij de Bond-producent. „Misschien leest ze Vogue wel? Zet dit er dan maar in.”

Of Barbara Broccoli inderdaad een abonnement of Vogue heeft, zullen we pas weten als er eindelijk eens aanstalten worden gemaakt met Bond 26. Daar ziet het voorlopig niet naar uit.